Thái Thúc Đoạn

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Thái Thúc Đoạn (chữ Hán: 大叔段, ?-722 TCN), hay còn gọi là Cung Thúc Đoạn (共叔段), tên thật là Cơ Đoạn (姬段) là tông thất của nước Trịnh thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc.

Thụ phong ở đất Kinh[sửa | sửa mã nguồn]

Cơ Đoạn là con trai thứ của Trịnh Vũ công, vua thứ hai của nước Trịnh với bà Võ Khương, con gái quan Thân hầu, em trai của Trịnh Trang công Cơ Ngụ Sinh, vua thứ ba của nước Trịnh. Chưa rõ năm sinh của Cơ Đoạn, nhưng có thể tạm đoán là ông ra đời sau năm 757 TCN (năm sinh của Trịnh Trang công[1]).

Khi mẹ ông là Võ Khương mang thai Ngụ Sinh, thai bị nằm ngang đẻ rất đau và suýt chết nên bà rất ghét Ngụ Sinh. Còn Cơ Đoạn sinh sau rất được Võ Khương yêu mến. Võ Khương nhiều lần khuyên Trịnh Vũ công bỏ Ngụ Sinh để lập Đoạn làm thế tử, song Trịnh Vũ công cho rằng Ngụ Sinh chưa phạm lỗi gì không thể làm chuyện phế lập được.

Năm 744 TCN, Trịnh Vũ công ốm nặng, Võ Khương lại khuyên Vũ công cho Đoạn nối ngôi nhưng vẫn không được chấp thuận[2]. Ít lâu sau, Trịnh Vũ công qua đời, Ngụ Sinh lên kế vị, tức là Trịnh Trang công.

Sau khi vua anh tức vị, mẹ ông là Võ Khương vẫn chưa từ bỏ ý định, bèn bảo Trang công phong cho đoạn ở ấp Kinh[3] là ấp lớn của nước Trịnh, nguyên thuộc nước Đông Quắc đã bị Trịnh diệt thời Vũ công. Đại phu Tế Trọng can ngăn nhưng Trịnh Trang công cho là ý của Võ Khương nên phải tuân theo[1]. Từ đó Cơ Đoạn được làm chúa đất Kinh, hiệu là Thái Thúc, thường được gọi là Kinh Thành Thái thúc hay Thái Thúc Đoạn.

Tạo phản và bị giết[sửa | sửa mã nguồn]

Võ Khương ra sức giúp đỡ Cơ Đoạn cướp ngôi ở nước Trịnh, hứa làm nội ứng cho ông. Được sự hậu thuẫn của quốc mẫu, Cơ Đoạn bắt đầu phát triển thế lực: xây thành mới, tụ tập quân lính và vũ khí, sau lại dụ ấp Tây Bỉ và ấp Bắc Bỉ về theo mình, sau đó lại dụ ấp Lẫm Duyên. Trịnh Trang công biết được chuyện đó nhưng giả vờ không chú ý mà ngầm chuẩn bị đề phòng.

Năm 722 TCN, Thái Thúc Đoạn với sự giúp sức của Võ Khương, kéo quân vây Tân Trịnh (kinh đô nước Trịnh)[2]. Trịnh Trang công vốn đã có sự chuẩn bị trước, sai Tử Phong mang quân và 200 cỗ xe đánh Thái Thúc Đoạn ở đất Kinh. Người đất Kinh thấy quân Trịnh Trang công phòng bị trước, sai Tử Phong mang quân và 200 cỗ xe đánh Thái Thúc Đoạn ở đất Kinh. Người đất Kinh thấy quân Trịnh đến bèn phản lại ông. Thái thúc Đoạn bỏ chạy đến ấp Yển[4], cũng bị Trịnh Trang công đem quân đánh.

Tháng năm năm đó, Thái Thúc Đoạn trốn sang ấp Cung[5], gọi là Cung Thúc Đoạn. Trịnh Trang công lại đánh ấp Cung nhằm tận diệt ông. Cung Thúc Đoạn không chống nổi bèn tự sát. Không rõ năm đó ông được bao nhiêu tuổi.

Sau khi bị giết[sửa | sửa mã nguồn]

Con Cung Thúc Đoạn là Công tôn Hoạt bỏ chạy sang nước Vệ, cầu cứu Vệ Hoàn công. Vệ Hoàn công mang quân giúp Hoạt cùng đánh Trịnh, chiếm đất Lâm Diên. Trịnh Trang công mượn quân nhà Chu tiến sang nước Vệ, đánh thắng quân Vệ ở Nam Bỉ. Vệ Hoàn công phải xin cầu hòa, cùng nước Trịnh ăn thề[6].

Về sau, Công Tôn Hoạt được phong ở nước Vệ.

Gia quyến[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Sử ký Tư Mã Thiên, các mục
    • Trịnh thế gia
    • Vệ Khang thúc thế gia
  • Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Sử ký, Trịnh thế gia
  2. ^ a ă Tả Khâu Minh. “Xuân Thu Tả thị truyện, Ẩn công nguyên niên”. Truy cập 13/06/2013.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |accessdate= (trợ giúp)
  3. ^ Nay thuộc Huỳnh Dương, Hà Nam, Trung Quốc
  4. ^ Nay thuộc Hứa Xương, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc
  5. ^ Nay thuộc Huy Huyện, Hà Nam, Trung Quốc
  6. ^ Sử ký, Vệ Khang thúc thế gia