Thảo luận Wikipedia:Bạn có biết/2025/Tuần 47

Xem các bài viết đã được chọn: 1 • 2

Lưu ý

Đề nghị các thành viên khi đề cử BCB nhớ ký tên vào cuối câu để các thành viên duyệt bài dễ tag đúng tên, trân trọng cám ơn sự đóng góp của quý thành viên. Trương Minh Khải (thảo luận) 18:13, ngày 9 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Nhờ vả

Kính gửi quý thành viên CVQT, Q.Khải, Sundance Kid VN, Mintu Martin, Băng Tỏa, HuyNome42, VinhNguyen.1257, ABAL1412 và các thành viên quan tâm đến chuyên mục BCB, trong tuần này (17/11 - 24/11/2025) tôi đang có nhiều công việc tại cơ quan, nên kính nhờ quý thành viên hỗ trợ duyệt bài, lên bài BCB trong thời gian này giúp ạ. Trong thời gian này anh DHN cũng vắng mặt, nên mong quý thành viên góp sức. Trân trọng cám ơn quý thành viên. Trương Minh Khải (thảo luận) 02:50, ngày 17 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Đề cử

Hiếu thảo trong Phật giáo

• ...hoàng đế Đường Vũ Tông tiến hành Pháp nạn Hội Xương (841–845), dùng lý do Phật giáo "bỏ vua, bỏ cha mẹ" để hợp thức hóa việc đàn áp đạo Phật?

• ...ở Thái Lan, cha mẹ thường được ví như "A-la-hán trong gia đình", và nam giới tạm thời xuất gia để hồi hướng công đức nhằm báo hiếu cho gia đình?

• ... từ tích Mục Liên cứu mẹ, Kinh Vu Lan Bồn đã dẫn tới Lễ Vu Lan – quan điểm về hiếu thảo trong Phật giáo nhấn mạnh rằng báo hiếu là việc làm cả ở đời sau, không chỉ đời này?

Đề cử:VinhNguyen.1257 (thảo luận) 03:07, ngày 11 tháng 11 năm 2025 (UTC)

@VinhNguyen.1257 Các bài dịch của bạn từ bài GA của bạn như bài này, bạn nên xem xét dành thời gian đề cử cho trang Wikipedia:Bài viết tốt nhé, chứ để lên mỗi bản tin BCB thì phí. –  Jimmy Blues ^♪ 13:48, ngày 14 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Dạ vâng. Tôi cũng có dự định đó nhưng hiện tại đang mong muốn xây dựng một cụm bài tương đối đầy đủ đã, bạn cứ kiên nhẫn nhé, nhất định trong 2026 tôi sẽ làm việc này. – VinhNguyen.1257 (thảo luận) 14:02, ngày 15 tháng 11 năm 2025 (UTC)

K-13

• ...tên lửa K-13 và AIM-9 Sidewinder có bề ngoài gần như giống hệt nhau, do K-13 là sản phẩm Liên Xô sao chép của AIM-9 Sidewwinder?
• ...Liên Xô đã thu được một quả tên lửa AIM-9 Sidewinder nguyên vẹn khi quả tên lửa này bắn trúng chiếc máy bay MiG-17 của Trung Quốc, từ đó tiến hành sao chép để tạo nên tên lửa K-13?

Ng~Binh`(thảo luận) 09:35, ngày 13 tháng 11 năm 2025 (UTC)

@Arest128: Chào bạn, nhờ bạn sửa các nguồn 1, 3 chưa đầy đủ các thông tin mô tả, cụ thể bạn cần gắn bản mẫu, ghi các tham số tác giả, thời gian xuất bản, thời gian truy cập (đối với website), nhà xuất bản (đối với sách),... Cám ơn bạn Trương Minh Khải (thảo luận) 07:28, ngày 16 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Chị tôi (bài hát của Trần Tiến)

• ...ca khúc "Chị tôi" của nhạc sĩ Trần Tiến được phổ biến sau một bản ghi âm trộm của ca sĩ Đình Văn?
• ...dù nhạc sĩ Trần Tiến không có ý định phổ biến ca khúc "Chị tôi", nhưng nó vẫn được mọi người biết đến qua một bản ghi âm trộm?

ký tên: Sundance Kid 🇻🇳 (thảo luận) 03:42, ngày 13 tháng 11 năm 2025 (UTC)

@Sundance Kid VN Cần đặt lại tên bài theo quy định của dự án âm nhạc. –  Jimmy Blues ^♪ 13:44, ngày 14 tháng 11 năm 2025 (UTC)

@Mintu Martin bài này là theo tác giả thì sẽ để là ....(sáng tác của X) phải không bạn? – Sundance Kid 🇻🇳 (thảo luận) 13:48, ngày 14 tháng 11 năm 2025 (UTC)

@Sundance Kid VN Đổi thành "Chị tôi (bài hát của Trần Tiến)" bạn nhé! –  Jimmy Blues ^♪ 13:50, ngày 14 tháng 11 năm 2025 (UTC)

@Mintu Martin đã đổi bài gốc và trang liên quan. Sundance Kid 🇻🇳 (thảo luận) 13:54, ngày 14 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Dời từ tuần 46. –Messi^M10 15:24, ngày 13 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Y đã duyệt ở tuần 46. Trương Minh Khải (thảo luận) 07:28, ngày 16 tháng 11 năm 2025 (UTC)

World Series 2023

• ...trước khi chiến thắng tại World Series 2023, Texas Rangers là câu lạc bộ lâu đời nhất tại Major League Baseball chưa từng giành ngôi vô địch toàn giải đấu này? KKhuc92 (thảo luận) 12:35, ngày 9 tháng 11 năm 2025 (UTC)

  @KKhuc92: đạt được chiến thắng hay ngôi vô địch là "giành" chứ không phải "dành" (trong "của để dành") bạn nhé. –  T   H   V   B  (THVĩnhBiệt) 08:29, ngày 10 tháng 11 năm 2025 (UTC)

  Cảm ơn bạn đã nhắc. Đến mình cũng bất ngờ vì biên bài mình cũng không nhầm cái này. – KKhuc92 (thảo luận) 09:02, ngày 10 tháng 11 năm 2025 (UTC)

  @KKhuc92 Bạn có thể giải thích về ý này không? Trong bài chỉ ghi "Với chức vô địch World Series đầu tiên, Texas Rangers đã thoát khỏi danh sách các đội MLB chưa bao giờ giành được danh hiệu này." Vậy thì ý lâu đời nhất nằm ở đâu? Cảm ơn bạn. – ABAL1412^{🇻🇳🇸🇺🇷🇺} (talk ☭) 20:36, ngày 18 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Morgan Shepherd

• ...Morgan Shepherd hiện tại đang giữ kỷ lục là tay đua già nhất tham gia một cuộc đua tại hạng đua cao nhất của NASCAR (NASCAR Cup Series) ở độ tuổi 72?

TCU9999 (thảo luận) 16:28, ngày 16 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Syberia (trò chơi)

• ...cốt truyện chính của Syberia dựa trên hành trình tìm kiếm voi ma mút trên hòn đảo Wrangel ở Siberia, được cho là nơi cuối cùng mà loài voi ma mút còn tồn tại?

  @Kame-hino: Thiếu nguồn. NHD (thảo luận) 21:24, ngày 20 tháng 11 năm 2025 (UTC)

  đã bổ sung thêm nguồn – Kame-hino (thảo luận) 16:38, ngày 21 tháng 11 năm 2025 (UTC)

• ...nhờ kịch bản thông minh và thiết kế đồ họa kết hợp các yếu tố của trường phái Art Nouveau mà giới phê bình đánh giá cao Syberia? Kame-hino (thảo luận) 16:40, ngày 15 tháng 11 năm 2025 (UTC)

  @Kame-hino: Ý này có gì đặc biệt? NHD (thảo luận) 21:24, ngày 20 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Bài chọn

Hoàng Phi

• ...diễn viên Hoàng Phi từng phải thay đổi tới bốn trường học chỉ trong vòng ba năm?

Chuyển từ tuần 44. Đã kiểm chứng. – Messi^M10 15:22, ngày 9 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Dời từ Tuần 44 và 46, tránh để có quá nhiều ý BCB (trong 01 tuần) về chủ đề người và điện ảnh, đảm bảo đa dạng chủ đề. – Messi^M10 15:31, ngày 13 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Chị tôi (Trần Tiến)

• ...ca khúc "Chị tôi" của nhạc sĩ Trần Tiến được phổ biến sau một bản ghi âm trộm của ca sĩ Đình Văn?

Đã duyệt ở tuần 46. Trương Minh Khải (thảo luận) 07:28, ngày 16 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Chứng minh e là số vô tỉ

• ...e được chứng minh là một số vô tỉ và cũng là một số siêu việt?

Đề cử: Trương Minh Khải (thảo luận) 08:06, ngày 10 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Đã kiểm tra và chấp nhận dẫn chứng.–Messi^M10 10:24, ngày 16 tháng 11 năm 2025 (UTC)

@Trương Minh Khải: Thế này sẽ thú vị hơn nè anh: ...được giới thiệu vào năm 1683, phải đến năm 1737 e mới được chứng minh là số vô tỉ và đến năm 1873 là số siêu việt? Q.Khải (thảo luận) 16:20, ngày 16 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Y nhất trí với người có chuyên môn :D Trương Minh Khải (thảo luận) 17:49, ngày 16 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Hùng Cao

• ...trước khi được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ, Hùng Cao từng tranh cử vào Hạ viện và Thượng viện nhưng không thành công?

Chấp nhận các dẫn chứng đưa ra trong bài. –Messi^M10 10:26, ngày 16 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Bông hồng cài áo

• ...từ chất liệu đoản văn của thiền sư Thích Nhất Hạnh, nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ đã sáng tác ca khúc "Bông hồng cài áo", góp phần đưa hình ảnh cài hoa thành mô-típ quen thuộc mỗi mùa Vu-lan trong cộng đồng Phật giáo Việt Nam?

Đề cử:VinhNguyen.1257 (thảo luận) 07:54, ngày 12 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Chấp nhận dẫn chứng. Không biết đã có ai thạo code có thể ghép 2 cái infobox thành 1 được không nhỉ, tích hợp các thông tin luôn. –Messi^M10 10:24, ngày 16 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Bồ tát giới và thập giới

• ...trong Phật giáo Nguyên thủy, Thập giới là mười điều học thuộc Tỳ-nại-da dành cho Sa-di và Sa-di-ni; còn trong Đại thừa, Bồ tát giới gồm 10 giới trọng và 48 giới khinh theo Kinh Phạm võng áp dụng cho cả người xuất gia lẫn cư sĩ theo tam tụ tịnh giới, tuy hai hệ chuẩn tắc cùng nói “mười giới” nhưng khác về đối tượng và mục tiêu?--VinhNguyen.1257 (thảo luận) 12:10, ngày 12 tháng 10 năm 2025 (UTC) -- đề cử này dời từ tuần 43 do chưa được chấm

  @VinhNguyen.1257 Dài quá...NHD (thảo luận) 05:23, ngày 8 tháng 11 năm 2025 (UTC)

  Tôi rút gọn lại đề cử, bạn xem lại ạ – VinhNguyen.1257 (thảo luận) 05:37, ngày 8 tháng 11 năm 2025 (UTC)

  @VinhNguyen.1257: Phiền bạn có thể chỉ ra dẫn chứng cụ thể trong các nguồn liên quan đến ý này được không, đặc biệt là bảng so sánh? –  T   H   V   B  (THVĩnhBiệt) 11:58, ngày 20 tháng 11 năm 2025 (UTC)

  Dạ không phiền,

  Cảm ơn bạn đã hỏi. Mình sẽ đi lần lượt

  1. Dòng “Thập giới (Sa-di)”

  – Trang Kp 2 Dasasikkhāpada trên SuttaCentral giới thiệu đây là “the ten precepts of a novice mendicant”, nên có thể khẳng định đó là mười điều học dành cho người xuất gia tập sự (sa-di). [1]

  – Bản The Ten Precepts: dasa-sila trên Access to Insight mở đầu: “These training rules are observed by novice monks and nuns”, và giới thứ mười được dịch là “I undertake the precept to refrain from accepting gold and silver (money)”. [2]

  Từ đây, ô “Thập giới (Sa-di)” trong bảng với các ý “tập sự xuất gia / rèn giới đức chuẩn bị thọ Cụ túc / bao gồm ‘không cầm giữ vàng bạc/tiền’” chỉ là diễn dịch – rút gọn lại nội dung [1][2].

  2. Dòng “Thập trọng giới (Bồ-tát)”

  – Phần giới thiệu bản dịch The Brahmā’s Net Sutra (Taishō 1484) (BDK/Tsadra) mô tả kinh này là một Mahāyāna vinaya text trình bày “ten major precepts” cùng “forty-eight minor precepts” cho bodhisattva practitioners và là nền tảng cho thực hành Bồ-tát giới trong truyền thống Đông Á. [3]

  – Bài của Chiu (2019) phân tích rằng trong Phật giáo Trung Hoa đương đại, Tăng Ni thọ Bồ-tát giới Phạm Võng (10 trọng + 48 khinh) như một “bộ giới bổ sung” bên cạnh giới bổn Tứ phần luật, chứ không thay thế hệ giới Vinaya cơ bản. [4]

  Do đó, ô “Thập trọng giới (Bồ-tát)” trong bảng (hệ Bồ tát giới Đông Á, chuẩn tắc hạnh Bồ-tát theo Kinh Phạm Võng, được thọ thêm chứ không thay thế Thập giới Sa-di) là phần tóm tắt từ [3][4]

  3. Nguồn dùng

  [1]

  {{cite web

  |title=Kp 2: Dasasikkhāpada (The Ten Precepts)

  |website=SuttaCentral

  |url=https://suttacentral.net/kp2/en/sujato

  |language=en

  |access-date=2025-11-20

  |quote=the ten precepts of a novice mendicant

  }}

  [2]

  {{cite web

  |title=The Ten Precepts: dasa-sila

  |website=Access to Insight

  |url=https://www.accesstoinsight.org/ptf/dhamma/sila/dasasila.html

  |language=en

  |access-date=2025-11-20

  |quote=These training rules are observed by novice monks and nuns... I undertake the precept to refrain from accepting gold and silver (money).

  }}

  [3]

  {{cite web

  |title=The Brahmā's Net Sutra (Taishō 1484)

  |website=Buddha-Nature (Tsadra Foundation)

  |url=https://buddhanature.tsadra.org/index.php/Books/The_Brahm%C4%81%27s_Net_Sutra

  |language=en

  |access-date=2025-11-20

  |quote=Central to the sutra are its ten major precepts... supplemented by forty-eight minor precepts...

  }}

  (hoặc bản BDK America nếu bài đang dùng nguồn đó)

  {{cite web

  |title=The Brahmā's Net Sutra (Taishō 1484)

  |website=BDK America

  |url=https://bdkamerica.org/product/the-brahmas-net-sutra-taisho-1484/

  |language=en

  |access-date=2025-11-20

  }}

  [4]

  {{cite journal

  |last=Chiu

  |first=Tzu-Lung

  |year=2019

  |title=Bodhisattva Precepts and Their Compatibility with Vinaya in Contemporary Chinese Buddhism: A Cross-Straits Comparative Study

  |journal=Journal of Chinese Buddhist Studies

  |issue=17

  |pages=193–224

  |url=https://buddhism.lib.ntu.edu.tw/FT/JA/685971.pdf

  |language=en

  |quote=...the Fanwang jing lays out ten major and forty-eight minor precepts, which contemporary Chinese monks and nuns receive in addition to the Dharmaguptaka Vinaya...}} – VinhNguyen.1257 (thảo luận) 14:33, ngày 20 tháng 11 năm 2025 (UTC)

• ... trong Phật giáo Nguyên thủy, Thập giới là mười điều học cho sa-di và sa-di-ni; còn trong Đại thừa, Bồ tát giới theo Kinh Phạm võng gồm 10 giới trọng và 48 giới khinh, áp dụng cho cả xuất gia lẫn cư sĩ; tuy cùng nói “mười giới” nhưng khác đối tượng và mục tiêu?
• ...tuy cùng đề cập đến "mười giới", Thập giới trong Phật giáo Nguyên thủy và Bồ tát giới trong Đại thừa khác nhau về đối tượng và mục tiêu?

Đã kiểm tra theo nguồn. Tuy nhiên tôi thấy nguồn số 2 và số 19 trong bài Thập giới bị trùng nhau, bạn có thể sửa. –  T   H   V   B  (THVĩnhBiệt) 14:48, ngày 20 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Tôi đã sửa, cảm ơn bạn – VinhNguyen.1257 (thảo luận) 01:03, ngày 21 tháng 11 năm 2025 (UTC)

–Messi^M10 14:50, ngày 20 tháng 11 năm 2025 (UTC)

9M730 Burevestnik

• ...tên lửa hành trình chạy bằng năng lượng hạt nhân 9M730 Burevestnik có được tên gọi Burevestnik ("chim báo bão") qua một cuộc bình chọn trên trang web của Bộ Quốc phòng Nga?

Ng~Binh`(thảo luận) 15:43, ngày 13 tháng 11 năm 2025 (UTC)

@Arest128: nhờ bạn kiểm tra toàn bộ nguồn và bổ sung các thông tin: ngày truy cập (nguồn 1, 23, 29, 30...), check lại tham số website cần ghi tên dạng đầy đủ (ví dụ: Báo Tuổi trẻ Online, chứ không ghi Tuoitre.vn, xem Bản mẫu:Chú thích web). Cám ơn bạn. Trương Minh Khải (thảo luận) 07:28, ngày 16 tháng 11 năm 2025 (UTC)

@Trương Minh Khải đã sửa đổi bổ sung các nguồn – Ng~Binh`(thảo luận) 15:42, ngày 16 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Đã kiểm tra. –Messi^M10 14:50, ngày 20 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Yevdokiya Davydovna Bershanskaya

• ...Yevdokiya Bershanskaya là người phụ nữ duy nhất được phong tặng Huân chương Alexander Nevsky và Huân chương Suvorov hạng III, đồng thời cũng là người phụ nữ duy nhất nhận được Huân chương Suvorov?

- ABAL1412^{🇻🇳🇸🇺🇷🇺} (talk ☭) 15:08, ngày 15 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Vì không tiện vào nguồn sách nên qua Google tôi đã tìm nguồn tốt nhất có thể để kèm vào. Các bạn khác có thể đối chiếu và duyệt lại ý này. – Sundance Kid 🇻🇳 (thảo luận) 11:19, ngày 17 tháng 11 năm 2025 (UTC)

Chấp nhận dẫn chứng. –Messi^M10 14:50, ngày 20 tháng 11 năm 2025 (UTC)