Thập niên 1350
Thập niên 1350 là thập niên diễn ra từ năm 1350 đến 1359.
| Thiên niên kỷ: | thiên niên kỷ 2 |
| Thế kỷ: | thế kỷ 13 – thế kỷ 14 – thế kỷ 15 |
| Thập niên: | thập niên 1340 – thập niên 1350 – thập niên 1360 |
| Năm: | 1350 1351 1352 1353 1354 1355 1356 1357 1358 1359 |
| Thể loại: | Sinh – Mất – Kiến trúc Thành lập – Phá hủy |
Chính trị và chiến tranh
[sửa | sửa mã nguồn]Chiến tranh
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 5 năm 1350, Cuộc chiến giữa Hook và Cod để tranh giành quyền quản lý Bá quốc Holland
- Khoảng tháng 9 năm 1350, quân Anh đánh tan Castilla tại Winchelsea ( Les Espagnols sur Mer ) ngoài khơi bờ biển phía nam nước Anh
- Tháng 2 năm 1352, trận chiến Bosporus diễn ra trên biển động dữ dội suốt đêm giữa hạm đội Genoa, Venice, Aragon và Byzantine. Người Genoa giành chiến thắng, trong khi các hạm đội khác rút lui[1].
- Tháng 10 năm 1352, chiến đấu với tư cách đồng minh của John VI Kantakouzenos tại nội chiến Byzantine, tiểu quốc Ottoman giành được chiến thắng đầu tiên trên đất châu Âu, trước người Serbia .
- Khoảng giữa năm 1353 — Trần Dụ Tông cho quân đưa Chế Mỗ về Chiêm Thành nhưng bị quân Chiêm đánh thua.[2]
- Tháng 8 năm 1353, trong Chiến tranh eo biển và chiến tranh Sardinia-Aragon, Hạm đội đồng minh Aragon và Venice đánh tan hạm đội Genoa, phần lớn bị bắt giữ
- Tháng 9 năm 1356, Jean II và quân đội Pháp bị thua trận Poitiers và nhà vua Pháp bị Anh bắt. Nhiếp chính Pháp là thái tử Charles
- Giữa năm 1357, Hoàng gia Sundan bị Quân đội Majapahit tàn sát theo lệnh của Gajah Mada ; số người chết bao gồm Vua Sundan Lingga Buana và Công chúa Dyah Pitaloka Citraresmi , những người đã tự sát.
- Tháng 10 năm 1357, Hiệp ước Berwick kết thúc Chiến tranh giành độc lập lần thứ hai của Scotland và Vua David II của Scotland được người Anh thả ra
- Tháng 2 năm 1358, Hiệp ước Zadar giữa Louis I của Hungary / Croatia và Cộng hòa Venice được ký kết. Người Venice mất ảnh hưởng đối với các lãnh thổ Dalmatia trước đây của họ
Xung đột
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 3 năm 1351, Ba mươi hiệp sĩ được chọn từ mỗi Vương quốc Pháp và Anh sẽ chiến đấu để xác định ai sẽ cai trị Công quốc Brittany
- Tháng 2 năm 1354, Hiệp ước Stralsund giải quyết các tranh chấp biên giới giữa các công quốc Mecklenburg và Pomerania .
- Tháng 2 năm 1356, tại Lễ Đốt Nến, Edward III của Anh đốt cháy mọi thị trấn và làng mạc ở Lothian , Scotland.
- Tháng 10 năm 1356, Erik XII tự xưng là vua Thụy Điển, chống lại cha mình, Vua Magnus IV . Như vậy, một cuộc nội chiến ở Thụy Điển giữa cha và con bắt đầu, kéo dài cho đến khi Erik qua đời thì chấm dứt[3]
- Tháng 5 năm 1358, khởi nghĩa Jacquerie của nông dân bắt đầu ở Pháp[4]
- Năm 1359, triều đại Zayanid dưới sự lãnh đạo của Abu Hamuw II đã tái chiếm Vương quốc Tlemcen ở Algeria .
Thuộc địa hóa
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 6 năm 1356, thành phố Lwów được Casimir III của Ba Lan trao quyền cho Magdeburg
Các sự kiện chính trị nổi bật
[sửa | sửa mã nguồn]Năm 1350
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 3, Vương quốc Ayutthaya được thành lập bởi Vua Uthong (Ramathibodi I) ở Thái Lan ngày nay
- Khoảng giữa năm, vụ thảm sát Punta Lobos do các thành viên của Đế chế Chimu hùng mạnh ở Peru thực hiện
- Nửa cuối năm, Hayam Wuruk trở thành người cai trị Đế chế Majapahit, thay thế nữ hoàng Tribhuwana. Kế vị ông là con rể Vikramavardhana
- Cuối năm, bệnh dịch hạch xuất hiện lần đầu tiên ở Scotland và Thụy Điển .
Năm 1351
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 1, Edward III của Anh ban hành Đạo luật phản quốc năm 1351 , định nghĩa tội phản quốc trong luật pháp Anh.
- Tháng 3, Firuz III Shah Tughlaq kế vị Muhammad II Shah bin Tughlaq trở thành người cai trị Vương quốc Hồi giáo Delhi . Vào thời điểm này, triều đại Samma ở Sindh (một phần của Pakistan ngày nay) ly khai khỏi Vương quốc Hồi giáo
- Khoảng giữa năm, Cao Ly Cung Mẫn Vương lên ngôi
- Khoảng cuối năm, khởi nghĩa Khăn Đỏ ở Trung Quốc
Năm 1352
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 9, Go-Kōgon trở thành Hoàng đế thứ 4 của Bắc triều Nhật Bản
- Tháng 12, Giáo hoàng Innocent VI kế vị Giáo hoàng Clement VI, trở thành vị Giáo hoàng thứ 199.
Năm 1353
[sửa | sửa mã nguồn]- Khoảng giữa năm, nhà du lịch người Maroc Ibn Battuta đã thực hiện chuyến thăm đầu tiên được ghi nhận tới Timbuktu và Kabara , khi trở về từ nơi lưu trú tại thủ đô của Đế chế Mali
- Khoảng cuối năm, Vương quốc Lan Xang của Lào được thành lập bởi Fa Ngum .
Năm 1354
[sửa | sửa mã nguồn]- Khoảng giữa năm, Sahab-ud-Din trở thành Quốc vương Kashmir .
- Tháng 12, triều đại Yoannes VI bị sụp đổ sau khi John V Palaiologos chiếm lại Constantinople và được phục hồi làm hoàng đế duy nhất
Năm 1355
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 1, Charles IV của Bohemia được đăng quang và đội vương miện sắt Lombardy, trở thành Vua của Ý tại Milan.
- Tháng 2, bạo loạn Ngày Thánh Scholastica ở Oxford , Anh
Năm 1356
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 12, Hoàng đế La Mã thần thánh ban hành Sắc lệnh Vàng , hiến pháp cho đế chế của ông .
Năm 1357
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 4, Erik XII Magnusson được công nhận là vua của hầu hết Thụy Điển, trái ngược với cha mình, Vua Magnus [5]
- Tháng 5, Peter I trở thành Vua của Bồ Đào Nha , sau cái chết của cha ông, Alfonso IV . Kế nhiệm là Ferdinand I "Đẹp trai"[6]
- Tháng 7, Jani Beg qua đời , con trai ông là Berdi Beg kế vị làm Khan của Hãn quốc Kim Trướng, người đã ra lệnh giết ít nhất 12 người thân cận của mình để đảm bảo vị trí của ông
Năm 1358
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 1, Muhammad II trở thành người cai trị triều đại Marinid ở Maroc ngày nay sau vụ ám sát Abu Inan Faris . Kế nhiệm là Abu Yahya
- Tháng 2, Mohammed Shah I trở thành Sultan Bahmani của Deccan (một phần của miền nam Ấn Độ ngày nay) sau khi Sultan Ala-ud-Din Bahman Shah qua đời. Kế nhiệm là Mujahid Shah
- Tháng 3, vua Haakon VI của Na Uy phong cho thành phố Skien là thành phố có đặc quyền thương mại, đưa nơi đây trở thành thị trấn thứ sáu được công nhận là thành phố ở Na Uy .
- Tháng 6, Cộng hòa Ragusa được thành lập, sau khi được giải phóng khỏi Cộng hòa Venice [7]
- Khoảng cưối năm, hãn quốc Y Nhi bị bộ tộc Muzaffarid đánh đuổi ra khỏi Ba Tư. Mubariz ad-Din lên ngôi sultan đầu tiên của triều Muzzafarid
Năm 1359
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 6, Erik XII qua đời, vua Magnus IV trở lại ngôi vua Thụy Điển. Tức giận vì Magnus IV không trao vùng Helsingborg cho Đan Mạch, Valdemar IV của Đan Mạch quyết định chuẩn bị xâm lược Thụy Điển
- Tháng 8, Ismail II lật đổ chú của mình, Muhammed V , khỏi ngôi vị Sultan của Granada (nay thuộc Tây Ban Nha ). Kế nhiệm là Muhammed VI
- Cuối năm, Bogdan I "người sáng lập" trở thành Hoàng tử của Moldavia (Moldova ngày nay) sau khi giải phóng nó khỏi sự kiểm soát của Hungary . Kế nhiệm là Lațcu
Thiên tai
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 3 năm 1354, một trận động đất mạnh đã phá hủy thành phố Gallipoli và các bức tường thành của nó, làm suy yếu hệ thống phòng thủ, đồng thời phá hủy các làng và thị trấn lân cận trong khu vực
- Tháng 10 năm 1356, trận động đất Basel ảnh hưởng đến miền bắc Thụy Sĩ[8].
Hiệp hội
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 9 năm 1350, các quý tộc ký kết hiệp ước liên minh Hook để tranh giành quyền lực tại Bá quốc Holland
Công nghệ
[sửa | sửa mã nguồn]Khoa học
[sửa | sửa mã nguồn]Kinh tế
[sửa | sửa mã nguồn]- Tháng 11 năm 1350, Để trang trải chi phí cho cuộc chiến tranh tái diễn với Cộng hòa Venice , Cộng hòa Genoa phải vay một khoản tiền với lãi suất 10% từ một hiệp hội các chủ nợ được gọi là Compera imposita per gerra Venetorum[9]
- Năm 1356, đặc quyền phường hội đầu tiên của Thụy Điển (dành cho thợ may) được cấp ở Stockholm [10]
- Tháng 2 năm 1357, Quốc hội Pháp họp và thông qua Sắc lệnh lớn của Étienne Marcel nhằm mục đích áp đặt giới hạn lên chế độ quân chủ , đặc biệt là trong các vấn đề tài chính và tiền tệ
Văn hóa đại chúng
[sửa | sửa mã nguồn]Văn học và nghệ thuật
[sửa | sửa mã nguồn]- Năm 1353, Decameron được hoàn thành bởi Giovanni Boccaccio .
Thể thao
[sửa | sửa mã nguồn]Âm nhạc
[sửa | sửa mã nguồn]Kiến trúc
[sửa | sửa mã nguồn]- Năm 1350, lâu đài Rapperswil phần lớn bị phá hủy bởi Rudolf Brun , thị trưởng thành phố Zurich.
- Năm 1356, cầu Castelvecchio ở Verona có lẽ sẽ hoàn thành trong năm nay; nhịp chính dài 48,7 m (160 ft) của nó hiện là vòm cầu dài nhất thế giới.
- Năm 1357, việc xây dựng cầu Charles ở Praha chính thức bắt đầu
- Cuối năm 1357, Chùa Wat Phra Si Rattana Mahathat (Chùa Wat Yai nổi tiếng) được xây dựng ở Phitsanulok , Thái Lan.
Thời trang
[sửa | sửa mã nguồn]Khác
[sửa | sửa mã nguồn]- Năm 1352, Trường Corpus Christi được thành lập như một trường thuộc Đại học Cambridge ở Anh, bởi Hội Corpus Christi và Đức Trinh Nữ Maria [11]
Tiểu thuyết và phim
[sửa | sửa mã nguồn]Nhân vật
[sửa | sửa mã nguồn]Lãnh tụ thế giới
[sửa | sửa mã nguồn]Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ Musarra, Antonio (2020). Il Grifo e il Leone: Genova e Venezia in lotta per il Mediterraneo (bằng tiếng Ý). Bari và Rome: Editori Laterza. trang 235– 236. ISBN 978-88-581-4072-7.
- ↑ Trần Trọng Kim (1971), , Việt Nam sử lược, quyển 1
- ↑ "Erik Magnusson". Từ điển tiểu sử Svenskt.
- ↑ Justine Firnhaber-Baker, Cuộc nổi dậy Jacquerie năm 1358: Một cuộc nổi dậy của nông dân Pháp. Oxford: Nhà xuất bản Đại học Oxford, 2021.
- ↑ Schybergson, Magnus Gottfrid (1903). Lịch sử Phần Lan (bằng tiếng Thụy Điển). Vỗ nhẹ. 2. GW Edlund. P. 90.
- ↑ "Oporto to Photoengraving". Encyclopedia Americana. Vol. 21. Scholastic Library Publishing. 2004. p. 803. ISBN 978-0-7172-0138-9.
- ↑ Kenneth Meyer Setton (1978). Giáo hoàng và vùng Levant, 1204–1571 Tập 2, (Nhà xuất bản Diane), ISBN 0-87169-127-2.
- ↑ 1356 Basel Earthquake: A 650-Year Retrospective" (PDF). Risk Management Solutions. 2006
- ↑ Canale, Michele Giuseppe (1864). Nuova Istoria della repubblica di Genova. Epoca quarta (1339-1528): I dogi popolari. Florence: Felice Le Monnier. p. 151.
- ↑ Lindström, Dag. 1991. Skrå, stad och stat. Stockholm, Malmö och Bergen ca 1350-1622. Acta Universitatis Upsaliensis: Uppsala.
- ↑ University of Cambridge (6 March 2019). "Notice by the Editor". Cambridge University Reporter. 149 (Special No 5):
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Thập niên 1350.