Thanh Xuân (quận)
|
Thanh Xuân
|
|||
|---|---|---|---|
| Quận | |||
 Nút giao Thanh Xuân, hiện là nút giao thông nhiều tầng nhất tại Việt Nam (4 tầng) | |||
| Hành chính | |||
| Quốc gia |  Việt Nam | ||
| Vùng | Đồng bằng sông Hồng | ||
| Thành phố | Hà Nội | ||
| Phân chia hành chính | 9 phường | ||
| Lịch sử hình thành | |||
| Thành lập | 1 tháng 12 năm 1996 | ||
| Giải thể | 1 tháng 7 năm 2025 | ||
| Địa lý | |||
| Tọa độ: 20°59′36″B 105°47′54″Đ / 20,993445°B 105,798454°Đ | |||
| |||
| Diện tích | 9,17 km² | ||
| Dân số (2022) | |||
| Tổng cộng | 293.292 người[1] | ||
| Mật độ | 31.971 người/km² | ||
| Dân tộc | Chủ yếu là người Kinh | ||
| Khác | |||
| Mã hành chính | 009[2] | ||
| Biển số xe | 29-G1, 29-G2, 29-BN | ||
.svg)
Thanh Xuân là một quận nội thành cũ nằm ở trung tâm thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Vị trí địa lý
[sửa | sửa mã nguồn]
Quận Thanh Xuân có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp quận Hai Bà Trưng với ranh giới là đường Giải Phóng và phố Vọng
- Phía tây giáp quận Nam Từ Liêm (với ranh giới là các phố Vũ Hữu và đường Lương Thế Vinh)
- Phía nam giáp quận Hà Đông, quận Hoàng Mai và huyện Thanh Trì
- Phía bắc giáp quận Đống Đa (với ranh giới là đường Trường Chinh, đường Nguyễn Trãi và sông Tô Lịch) và quận Cầu Giấy (với ranh giới là phố Quan Nhân, phố Hoàng Ngân và phố Nguyễn Thị Thập, đường Lê Văn Lương, phố Hoàng Đạo Thúy, đường Hoàng Minh Giám).
Hành chính
[sửa | sửa mã nguồn]Quận Thanh Xuân gồm 9 phường: Hạ Đình, Khương Đình, Khương Mai, Khương Trung, Nhân Chính, Phương Liệt, Thanh Xuân Bắc, Thanh Xuân Trung, Thượng Đình.
Công viên
[sửa | sửa mã nguồn]Công viên hồ điều hòa Nhân Chính (quận Thanh Xuân) chính thức mở cửa phục vụ nhân dân từ ngày 10.9.2018 sau gần 2 năm chậm tiến độ. Nằm trên địa bàn 2 quận Thanh Xuân và Cầu Giấy, với diện tích khoảng 13,2 ha. Dự án công viên hồ điều hòa Nhân Chính được khởi công vào tháng 5.2016 với tổng mức đầu tư gần 300 tỷ đồng.
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Quận Thanh Xuân được thành lập vào ngày 1 tháng 12 năm 1996 trên cơ sở tách 5 phường: Kim Giang, Phương Liệt, Thanh Xuân, Thanh Xuân Bắc, Thượng Đình; một phần của hai phường Nguyễn Trãi và Khương Thượng của quận Đống Đa; xã Nhân Chính của huyện Từ Liêm và xã Khương Đình của huyện Thanh Trì.[3] Đồng thời, thành lập phường Thanh Xuân Nam trên cơ sở tách một phần của phường Thanh Xuân Bắc; thành lập phường Khương Mai trên cơ sở tách một phần của phường Khương Thượng, quận Đống Đa; thành lập phường Khương Trung trên cơ sở tách một phần của phường Nguyễn Trãi (sau đổi thành phường Ngã Tư Sở), quận Đống Đa; thành lập phường Hạ Đình trên cơ sở tách một phần của xã Khương Đình, huyện Thanh Trì. Đổi tên phường Thanh Xuân thành phường Thanh Xuân Trung.
Ngày 1 tháng 1 năm 2025, sáp nhập phường Kim Giang vào phường Hạ Đình và sáp nhập phường Thanh Xuân Nam vào phường Thanh Xuân Bắc.[4]
Ngày 1 tháng 7 năm 2025, quận Thanh Xuân bị giải thể để thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, không tổ chức cấp huyện. Địa bàn ngày nay thuộc về các phường Thanh Xuân, Khương Đình và Phương Liệt thuộc thành phố Hà Nội.
Hạ tầng
[sửa | sửa mã nguồn]Quốc lộ 6 từ Hà Nội đi các tỉnh phía Tây Bắc bắt đầu từ Ngã Tư Sở đi qua địa bàn quận.
Những điểm nhấn quan trọng nhất về quận Thanh Xuân:
- Khu đô thị Trung Hòa Nhân Chính nằm một phần tại phường Nhân Chính (phần còn lại tại quận Cầu Giấy) đang phát triển mạnh như một trung tâm mới của thành phố Hà Nội.
- Khu chung cư Mandarin Garden: nằm một phần tại phường Nhân Chính, liền kề với khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính. Phần còn lại nằm ở phường Thanh Xuân Trung.
- Khu đô thị Hạ Đình: nằm tại phía tây đường Nguyễn Xiển, thuộc địa bàn phường Hạ Đình.
- Khu đô thị Khương Đình: nằm trong khu dân cư Đầm Hồng, thuộc địa bàn phường Khương Đình.
- Khu đô thị cao cấp Royal City: nằm tại số 74 đường Nguyễn Trãi, tiền thân là nhà máy Cơ khí Hà Nội. Hiện nay Royal City đang phát triển với rất nhiều dịch vụ, là điểm đến lí tưởng.
- Khu đô thị Pandora: nằm tại số 53 phố Triều Khúc, tiền thân là nhà máy sản xuất Ô tô Hòa Bình thủ đô Hà Nội.
- Khu đô thị Vinhomes Cao Xà Lá: nằm tại số 235 đường Nguyễn Trãi, xế trước các trường Đại học Khoa học Xã hội Nhân văn, Đại học Khoa học Tự nhiên và khu đô thị Royal City, ghép từ tên của các xí nghiệp cũ: Công ty Cao su Sao Vàng, Nhà máy Xà phòng và Nhà máy Thuốc lá Thăng Long, hiện đang được triển khai đầu tư xây dựng.
- Khu nhà ở 90 Nguyễn Tuân: nằm tại số 90 phố Nguyễn Tuân, tiền thân là xí nghiệp xe đạp Thống Nhất.
- Khu tập thể Thượng Đình: là khu nhà ở xây dựng theo phương pháp bê tông lắp ghép tấm lớn, gồm nhiều tòa nhà cao năm tầng, được xây dựng từ những năm 60 của thế kỷ 20, đến nay đã xuống cấp trầm trọng. Khu nhà hiện đang có dự án nâng cấp lên đến 25 tầng. Trong tương lai đây sẽ là một trung tâm hiện đại của quận.
- Khu tập thể Thanh Xuân Bắc: nằm tại phía tây nam quận Thanh Xuân, giáp ranh với phường Trung Văn, quận Nam Từ Liêm, được xây dựng từ những năm 80 của thế kỷ 20, tiền thân là xí nghiệp thoát nước số 4 Hà Nội.
- Khu tập thể Phương Liệt: nằm tại phía đông bắc quận Thanh Xuân, nằm cạnh ngã tư Vọng, thuộc địa bàn phường Phương Liệt, tiền thân là Khu tập thể Phùng Khoang.
- Khu tập thể Kim Giang: nằm tại phố Hoàng Đạo Thành, từ đường Kim Giang đến đường Nguyễn Xiển, thuộc địa bàn phường Kim Giang.
- Ngã tư Sở: nổi tiếng về nạn tắc đường ở Hà Nội, đã được cải tạo và mở rộng.
- Đường Nguyễn Trãi: tập trung một số trường đại học (như Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Giáo dục (các trường thành viên của ĐHQGHN), Trường Đại học Hà Nội (trước là Trường Đại học Ngoại ngữ Hà Nội), Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật TW...) là một con đường rộng, lượng bụi khá lớn, có nhiều cây xanh nhưng mật độ dân cư và cụm nhà máy cao su, xà phòng, thuốc lá, ôtô nên lưu lượng người tham gia giao thông rất lớn.
- Các dự án đường sắt đô thị đi qua địa bàn quận là các tuyến số 1 (Ngọc Hồi - Yên Viên), tuyến số 2 (Nội Bài - Thượng Đình), tuyến số 2A (Cát Linh - Hà Đông), tuyến số 4 (Liên Hà - Bắc Thăng Long), tuyến số 8 (An Khánh - Dương Xá) trong đó tuyến số 2A chính thức vận hành vào quý IV-2021; tuyến số 1 hiện đang được đầu tư xây dựng.
Hệ thống đường sắt đô thị
[sửa | sửa mã nguồn]■ Tuyến số 2A: (Quận Đống Đa) ← Ga Thượng Đình - Ga Vành Đai 3 → (Quận Hà Đông)
Hệ thống xe buýt
[sửa | sửa mã nguồn]Các tuyến xe buýt hoạt động
[sửa | sửa mã nguồn]| Tuyến xe buýt | Lộ trình trong khu vực quận Thanh Xuân |
|---|---|
| BRT01(Bến xe Yên Nghĩa - Kim Mã) | ... - Tố Hữu - Lê Văn Lương -... |
| 01(Bến xe Gia Lâm - Bến xe Yên Nghĩa) | ... - Nguyễn Trãi -... |
| 02(Bác Cổ - Bến xe Yên Nghĩa) | ... - Nguyễn Trãi -... |
| 03A(Bến xe Giáp Bát - Bến xe Gia Lâm) | ... - Giải Phóng -... |
| 03B(Bến xe Nước Ngầm - Phúc Lợi) | ... - Giải Phóng -... |
| 05(Phú Diễn - Linh Đàm) | ... - Kim Giang - Khương Đình - Nguyễn Trãi - Nguyễn Tuân - Hoàng Minh Giám -... |
| 08A(Long Biên - Đông Mỹ) | ... - Giải Phóng -... |
| 08B(Long Biên - Vạn Phúc) | ... - Giải Phóng -... |
| 12(Công viên Nghĩa Đô - Khánh Hà (Thường Tín)) | ... - Lê Trọng Tấn - Trần Điền -... |
| 16(Bến xe Mỹ Đình - Bến xe Nước Ngầm) | ... - Trường Chinh - Giải Phóng -... |
| 19(Trần Khánh Dư - Học viện Chính sách và Phát triển) | ... - Trường Chinh - Nguyễn Trãi -... |
| 21A(Bến xe Giáp Bát - Bến xe Yên Nghĩa) | ... Giải Phóng -... - Nguyễn Trãi -... |
| 21B(Duyên Thái - Bến xe Mỹ Đình) | ... Giải Phóng -... - Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến -... |
| 22B(Bến xe Mỹ Đình - KĐT Kiến Hưng) | ... - Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến -... |
| 22C(Bến xe Giáp Bát - KĐT Dương Nội) | ... - Nguyễn Xiển - Nguyễn Trãi -... |
| 24(Long Biên - Cầu Giấy) | ... - Trường Chinh - Láng -... |
| 25(Bến xe Giáp Bát - Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TƯ cơ sở 2) | ... - Giải Phóng -... |
| 27(Bến xe Yên Nghĩa - Bến xe Nam Thăng Long) | ... - Nguyễn Trãi -... |
| 28(Bến xe Nước Ngầm - Đại học Mỏ) | ... Giải Phóng -... |
| 29(Bến xe Giáp Bát - Tân Lập) | ... - Nguyễn Xiển - Nguyễn Trãi - Nguyễn Tuân - Hoàng Minh Giám -... |
| 30(KĐT Gamuda - Bến xe Mỹ Đình) | ... - Lê Văn Lương - Hoàng Minh Giám -... |
| 32(Bến xe Giáp Bát - Nhổn) | ... - Giải Phóng - ... |
| 39(Công viên Nghĩa Đô - Tứ Hiệp) | ... - Khuất Duy Tiến - Nguyễn Trãi -... |
| 41(Nam Thăng Long - Bến xe Giáp Bát) | ... - Giải Phóng -... |
| 60A(Pháp Vân Tứ Hiệp - Công viên nước Hồ Tây) | ... - Nguyễn Xiển - Nguyễn Trãi - Nguyễn Tuân - Lê Văn Lương - Hoàng Đạo Thúy -... |
| 60B(Bến xe Nước Ngầm - BV Bệnh Nhiệt đới TW CS2) | ... - Kim Giang - Khương Đình - Nguyễn Trãi - Vũ Trọng Phụng - Ngụy Như Kon Tum - Hoàng Đạo Thúy -... |
| 68(Hà Đông - Sân bay Nội Bài) | ... - Nguyễn Trãi -... |
| 84(Cầu Diễn - KĐT Linh Đàm) | ... - Nguyễn Thị Định - Lê Văn Lương -... - Trường Chinh - Vương Thừa Vũ - Hoàng Văn Thái - Lê Trọng Tấn - Trịnh Đình Cửu -... |
| 85(Công viên Nghĩa Đô - KĐT Thanh Hà) | ... - Hoàng Minh Giám - Lê Văn Lương - Tố Hữu -... |
| 99(Kim Mã - Ngũ Hiệp) | ... - Trường Chinh - Phố Vọng -... |
| 103A(Bến xe Mỹ Đình - Hương Sơn) | ... - Khuất Duy Tiến - Tố Hữu -... |
| 103B(Bến xe Mỹ Đình - Hồng Quang (Ứng Hòa) - Hương Sơn) | ... - Khuất Duy Tiến - Tố Hữu -... |
| 104(SVĐ Quốc gia - Bến xe Nước Ngầm) | ... - Giáp Nhất - Nguyễn Trãi - Vũ Tông Phan -... |
| 105(Đô Nghĩa - Cầu Giấy) | ... - Nguyễn Trãi - Nguyễn Tuân - Lê Văn Lương - Hoàng Đạo Thúy -... |
| 161(Cầu Giấy - Tam Hiệp) | ... - Nguyễn Trãi - Nguyễn Xiển -... |
| E01(Bến xe Mỹ Đình - Vinhomes Ocean Park) | ... - Khuất Duy Tiến - Nguyễn Trãi - Trường Chinh -... |
| E04(Vinhomes Smart City - Vincom Long Biên) | ... - Nguyễn Trãi - Trường Chinh -... |
| E06(Bến xe Giáp Bát - Vinhomes Smart City) | ... - Nguyễn Xiển - Nguyễn Trãi -... |
| E09(Vinhomes Smart City - Công viên nước Hồ Tây) | ... - Khuất Duy Tiến - Nguyễn Trãi - ... |
Đường phố
[sửa | sửa mã nguồn]- Bùi Xương Trạch
- Chính Kinh
- Cù Chính Lan
- Cự Lộc
- Định Công
- Giải Phóng
- Giáp Nhất
- Hạ Đình
- Hà Kế Tấn
- Hoàng Đạo Thành
- Hoàng Đạo Thúy
- Hoàng Minh Giám
- Hoàng Ngân
- Hoàng Văn Thái
- Khuất Duy Tiến
- Khương Đình
- Khương Hạ
- Khương Trung
- Kim Giang
- Lê Trọng Tấn
- Lê Văn Lương
- Lê Văn Thiêm
- Lương Thế Vinh
- Ngụy Như Kon Tum
- Nguyễn Huy Tưởng
- Nguyễn Lân
- Nguyễn Ngọc Nại
- Nguyễn Quý Đức
- Nguyễn Thị Định
- Nguyễn Thị Thập
- Nguyễn Trãi
- Nguyễn Tuân
- Nguyễn Văn Trỗi
- Nguyễn Viết Xuân
- Nguyễn Xiển
- Nguyễn Xuân Linh
- Nhân Hòa
- Phan Đình Giót
- Phương Liệt
- Quan Nhân
- Thượng Đình
- Tố Hữu
- Tô Vĩnh Diện
- Trần Điền
- Triều Khúc
- Trịnh Đình Cửu
- Trường Chinh
- Vọng
- Vũ Hữu
- Vũ Tông Phan
- Vũ Trọng Phụng
- Vương Thừa Vũ
Hệ thống giáo dục
[sửa | sửa mã nguồn]Các trường đại học và học viện
[sửa | sửa mã nguồn]Các trường trung học phổ thông
[sửa | sửa mã nguồn]- Trường Tiểu học, THCS, THPT Khương Hạ
- Trường THPT Khương Đình
- Trường THPT Nhân Chính
- Trường THPT Trần Hưng Đạo
- Trường THPT Phan Bội Châu
- Trường THPT Hồ Tùng Mậu
- Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng
- Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên
- Trường THPT chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn
- Trường THPT Hoàng Mai
Di tích lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Đình Phương Liệt ở phường Phương Liệt, quận Thanh Xuân thờ Tích Lịch Đại Vương Phạm Tích là tướng nhà Đinh, 3 anh em ông, một người mặt xanh tên là Tích; mặt trắng tên là Thánh; mặt đỏ tên là Thành đã cùng theo giúp Đinh Tiên Hoàng lập được nhiều công lớn.[5]
Danh nhân
[sửa | sửa mã nguồn]Chú thích
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tênuybannhandanhanoi - ↑ "Tổng cục Thống kê". Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2022.
- ↑ Nghị định 74-CP năm 1996 về việc thành lập quận Thanh Xuân, quận Cầu Giấy, thành lập và đổi tên một số phường thuộc thành phố Hà Nội
- ↑ "Nghị quyết số 1286/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH Về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hà Nội giai đoạn 2023 – 2025". Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2024.
- ↑ "Sự tích thần Tích Lịch đại vương (được thờ ở Lập Bái, Thái Bình và Phương Liệt, Hà Nội". Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2019.
Liên kết ngoài
[sửa | sửa mã nguồn]- Trang chủ ủy ban nhân dân quận Thanh Xuân Lưu trữ ngày 23 tháng 2 năm 2018 tại Wayback Machine
- Bản đồ Hà Nội trực tuyến Lưu trữ ngày 10 tháng 11 năm 2013 tại Wayback Machine
- Quận Thanh Xuân nhìn từ vệ tinh Lưu trữ ngày 7 tháng 10 năm 2007 tại Wayback Machine
- Tóm tắt trên trang mạng Hà Nội Lưu trữ ngày 17 tháng 9 năm 2008 tại Wayback Machine
 | Bài viết thành phố Hà Nội này vẫn còn sơ khai. Bạn có thể giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn. |
.jpg)