Tiếng Đông Hương

Tiếng Đông Hương
Tiếng Đông Hương
Tiếng Santa
Santa; لھجکءاءل‎
Sử dụng tại	Trung Quốc
Khu vực	Cam Túc (chủ yếu ở Châu tự trị dân tộc Hồi Lâm Hạ) và Tân Cương (Châu tự trị dân tộc Kazakh Ili)
Tổng số người nói	200.000 (2007)
Phân loại	Mongol Shirongol Tiếng Đông Hương; ;
Hệ chữ viết	Ả Rập, Latinh
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3	sce
Glottolog	dong1285
ELP	Dongxiang

Tiếng Đông Hương (giản thể: 东乡语; phồn thể: 東鄉語; Hán-Việt: Đông Hương ngữ; bính âm: Dōngxiāng yǔ), còn gọi là tiếng Santa, là một ngôn ngữ Mongol, bản ngữ của người Đông Hương, nói ở Tây Bắc Trung Quốc.

Phương ngữ

Tiếng Đông Hương không có phương ngữ, nhưng bao gồm ba thổ ngữ là Tỏa Nam Bá (khoảng 50% tổng số người nói), Uông Gia Tập (khoảng 30% tổng số người nói), Tứ Giáp Tập (khoảng 20% tổng số người nói).

Âm vị học

Trừ số nhỏ trường hợp, tiếng Đông Hương không có hài hoà nguyên âm.

Phụ âm

Tiếng Đông Hương có 29 phụ âm:^[3]

		Đôi môi	Môi răng	Chân răng	Quặt lưỡi	Vòm	Ngạc mềm	Lưỡi gà	Thanh hầu
Tắc	thường	p		t			k	q
Tắc	bật hơi	pʰ		tʰ			kʰ	qʰ
Xát	vô thanh		f	s	ʂ	ɕ	x		h
Xát	hữu thanh				ʐ			ʁ
Tắc xát	thường			t͡s	t͡ʂ	t͡ɕ
Tắc xát	bật hơi			t͡sʰ	t͡ʂʰ	t͡ɕʰ
Mũi		m		n			ŋ
Tiếp cận		w		l		j
Rung				r

Nguyên âm

Tiếng Đông Hương có 7 nguyên âm.^[3] Khác mấy ngôn ngữ Mongol lân cận, nó không có sự hài hoà nguyên âm hay sự phân biệt độ dài nguyên âm.


	Trước	Giữa		Sau
	Trước	thường	quặt lưỡi	không làm tròn	làm tròn
Đóng	i			ɯ	u
Vừa		ə	ɚ		o
Mở				ɑ

Số đếm


Số đếm	Tiếng Mông Cổ cổ điển	Tiếng Đông Hương
1	nigen	niy
2	qoyar	ghua
3	ghurban	ghuran
4	dorben	jieron
5	tabun	tawun
6	jirghughan	jirghun
7	dologhan	dolon
8	naiman	naiman
9	yisun	yysun
10	arban	haron

Tham khảo

↑ Bao (2006).
↑ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, biên tập (2013). "Dongxiang". Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
1 2 Field (1997), tr. 37.

Thư mục

Bao, Saren (包萨仁) (2006), 从语言接触看东乡语和临夏话的语序变化 [Sequential Changes in Dongxiang Language and Linxia Dialects from the View of Linguistic Contact], Journal of the Second Northwest University for Nationalities (Social Science Edition) (2), ISSN 1008-2883, Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2011
Cheng, Joyce (ngày 10 tháng 5 năm 2013), "Dongxiang – people of the northwest", GBTIMES, Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 4 năm 2016
Field, Kenneth Lynn (1997), A grammatical overview of Santa Mongolian (PDF), PhD dissertation, University of California, Santa Barbara
People's Daily (ngày 8 tháng 8 năm 2012), Chinese Ethnic Groups：东乡族（Dōngxiāng zú ）The Dongxiang ethnic minority, truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2016

Đọc thêm

Baker, Craig (tháng 4 năm 2000), The Dongxiang Language and People (PDF), truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2016
Chuluu, Üjiyediin (Chaolu Wu) (tháng 11 năm 1994), Introduction, Grammar, and Sample Sentences for Dongxiang (PDF), SINO-PLATONIC, Philadelphia, PA: University of Pennsylvania
Jorigt, G.; Stuart, Kevin (1998), "Problems Concerning Mongolian Case", Central Asiatic Journal, 42 (1), Harrassowitz Verlag: 110–122, JSTOR 41928140
Kim, Stephen S. (2003), "Santa", trong Janhunen, Juha (biên tập), The Mongolic Languages, Routledge Language Family Series, tr. 346–363, ISBN 978-0-203-98791-9
Ma, Guozhong (马国忠) (2001), 东乡语汉语词典 [Dongxiang-Chinese Dictionary], Lanzhou: Gansu Nationalities Publishing House (甘肃民族出版社), ISBN 978-7-5421-0767-1
Wei, Li Xue; Stuart, Kevin (1989), "Population and Culture of the Mongols, Tu, Baoan, Dongxiang, and Yugu in Gansu", Mongolian Studies, 12 (The Owen Lattimore Memorial Issue), Mongolia Society: 71–93, JSTOR 43194234

Liên kết ngoài

[FOOTNOTEBao2006-1] Bao (2006).

[Glottolog-2] Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, biên tập (2013). "Dongxiang". Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.

[FOOTNOTEField199737-3] 1 2 Field (1997), tr. 37.

[1]

[2]

[3]