Tiếng Latgale

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Tiếng Latgale
Tiếng Latvia Đông

latgalīšu volūda
Sử dụng tạiLatvia, Nga
Khu vựcLatgale, Selonia, Vidzeme, Siberia, Bashkiriya
Tổng số người nói150.000–200.000
Phân loạiẤn-Âu
Hệ chữ viếtchữ Latinh (bảng chữ cái Latgale)[1]
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3ltg
Glottologeast2282[2]
Linguasphere54-AAB-ad Latgale
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.

Tiếng Latgale (latgalīšu volūda, tiếng Latvia: latgaliešu valoda) là một ngôn ngữ Đông Balt thường được nói ở Latgale, miền đông Latvia. Người ta tranh luận liệu nó có phải là một ngôn ngữ riêng biệt chịu ảnh hưởng nặng nề của tiếng Latvia hay không, do sự tiếp xúc lẫn nhau trong lịch sử, hoặc một phương ngữ phương Đông của tiếng Latvia.[3] Tuy nhiên, dạng tiêu chuẩn hóa của nó được công nhận và bảo vệ như là một "dạng lịch sử của tiếng Latvia" (vēsturisks latviešu valodas paveids) theo Luật Ngôn ngữ Latvia.[4] Cuộc điều tra dân số Latvia năm 2011 đã xác định rằng 8,8% dân số Latvia, tương đương 164.500 người, nói tiếng Latgale hàng ngày. Có 97.600 người trong số họ sống ở Latgale, 29.400 ở Riga và 14.400 ở khu vực Riga.[5]

Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếng Latgale là một thành viên của nhánh Đông Balt của nhóm ngôn ngữ Balt trong ngữ hệ Ấn-Âu. Nhánh này cũng bao gồm tiếng Latvia, tiếng Samogitiatiếng Litva. Tiếng Latgale là một ngôn ngữ biến tính vừa phải; số lượng dạng động từdanh từ là đặc trưng của nhiều ngôn ngữ BaltSlav khác.

Phân bố địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Sử dụng tiếng Latgale trong giao tiếp hàng ngày ở Latvia (2011)

Tiếng Latgale được nói bởi khoảng 150.000 người, chủ yếu ở Latgale, Latvia; có những cộng đồng nhỏ nói tiếng Latgale ở Nga, Xibia.

Tình trạng chính thức[sửa | sửa mã nguồn]

Từ năm 1920 đến 1934, tiếng Latgale đã được sử dụng trong chính quyền địa phương và giáo dục ở Latgale. Hiện nay, tiếng Latgale không được sử dụng làm ngôn ngữ chính thức ở bất cứ đâu tại Latvia. Chính thức được bảo vệ bởi Luật Ngôn ngữ Latvia nói rằng "Nhà nước Latvia đảm bảo việc bảo tồn, bảo vệ và phát triển ngôn ngữ văn học Latgale như một biến thể lịch sử của ngôn ngữ Latvia" (§3.4).[4] Có một ủy ban chữ viết được nhà nước hỗ trợ về ngôn ngữ Latgate.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Bản mẫu:E21
  2. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013). “East Latvian”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  3. ^ Druviete, Ina (22 tháng 7 năm 2001). “Recenzija par pētījumu "Valodas loma reģiona attīstībā" (bằng tiếng Latvian). Politika.lv. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2013. 
  4. ^ a ă “Official Language Law”. likumi.lv. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2013. 
  5. ^ Tautas skaitīšana: Latgalē trešā daļa iedzīvotāju ikdienā lieto latgaliešu valodu

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Bản mẫu:Ngôn ngữ tại Latvia