Nhóm ngôn ngữ Tuareg

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Tiếng Tamasheq)
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Tuareg
Tamasheq, Tamajaq, Tamahaq
Sử dụng tại Mali, Niger, Libya, Algérie, Burkina Faso
Khu vực Sahara
Tổng số người nói 1,2 triệu (1991–1998)
Dân tộc Người Tuareg
Phân loại Phi-Á
Hệ chữ viết Latinh, Tifinagh, Ả Rập
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ thiểu số được công nhận trong
Mali (ngôn ngữ quốc gia)[1][2]
Niger (ngôn ngữ quốc gia)[3][4]
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2 tmh
ISO 639-3 tùy trường hợp:
thv – Tamahaq Tahaggart
taq – Tamasheq
ttq – Tamajaq Tawallammat
thz – Tamajeq Tayart
Glottolog tuar1240[5]
Tuareg area.png

Tuareg, còn gọi là Tamasheq, Tamajaq, hay Tamahaq (Tifinagh: ⵜⴰⵎⴰⵌⴰⵆ), là một ngôn ngữ Berber, hoặc một nhóm các ngôn ngữ và phương ngữ có liên quan rất chặt chẽ với nhau, được nói bởi người Tuareg (một dân tộc Berber) trên một vùng rộng lớn thuộc lãnh thổ các nước Mali, Niger, Algérie, Libya, và Burkina Faso, với một số người nói tại Tchad (người Kinnin).[6]

Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

  • Bắc
    • Tamahaq – ngôn ngữ của Kel Ahaggar, và Kel Ajjer được nói tại Algérie và bắc Niger bởi một số đông người Tuareg Sahara. Còn gọi là Tahaggart.
  • Nam
    • Tamasheq – ngôn ngữ của Kel Adrar (còn gọi là Adrar des Ifoghas), được nói ở Mali bởi xấp xỉ 270.000 người.
    • Tamajeq Tayart – ngôn ngữ của Kel Ayer (đôi khi gọi là Aïr), được nói tại Niger bởi khoảng 250.000 người.[7]
    • Tamajaq Tawallammat – ngôn ngữ của Iwellemmeden, được nói tại Mali và Niger bởi chừng 870.000 người. Tên Iwellemmeden cũng được dùng để chỉ ngôn ngữ này.
    • Tamashaq của Kal Asakan.

Blench (ms, 2006) ghi nhận những ngôn ngữ sau, phương ngữ trong ngoặc đơn:[8]

Người nói tiếng Tin Sert (Tetserret) xem mình là người Tuareg, nhưng ngôn ngữ của họ thuộc nhánh Tây Berber.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Ethnologue report for language code: taq”. 2009. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2012. 
  2. ^ Leclerc, Jacques (2010). “Mali” (bằng tiếng Pháp). Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2012. 
  3. ^ “Ethnologue report for language code: ttq”. 2009. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2012. 
  4. ^ Leclerc, Jacques (2010). “Niger” (bằng tiếng Pháp). Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2012. 
  5. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013). “Tuareg”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  6. ^ Monique Jay, “Quelques éléments sur les Kinnin d’Abbéché (Tchad)". Études et Documents Berbères 14 (1996), 199-212 (ISSN 0295-5245 ISBN 2-85744-972-0).
  7. ^ “Ethnologue report for language code: thz”. Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2012. 
  8. ^ AA list, Blench, ms, 2006