Tiểu Ninh Quốc công chúa
| Tiểu Ninh Quốc Công chúa 小宁国公主 | |
|---|---|
| Thông tin chung | |
| Mất | 791 |
| Phối ngẫu | Mưu Vũ Khả hãn |
| Hậu duệ | hai con trai |
Tiểu Ninh Quốc Công chúa (chữ Hán: 小宁国公主, ? - 791) là một hòa thân công chúa nhà Đường, được Đường Túc Tông gả sang Hồi Hột.
Tiểu sử
[sửa | sửa mã nguồn]Tiểu Ninh Quốc công chúa không rõ năm sinh, dựa theo năm sinh của Ninh Quốc công chúa là khoảng năm 740 thì công chúa có lẽ cũng tương tự. Cha bà là Vinh vương Lý Uyển (李琬) - con trai Đường Huyền Tông Lý Long Cơ với Lưu Hoa phi (刘华妃). Mẹ bà không rõ là ai, căn cứ theo thời gian của hai vị Vương phi của Lý Uyển là Trịnh thị và Tiết thị thì có khả năng công chúa là do Tiết thị sinh ra[1]. Công chúa có một chị gái là Lý Vu Nữ (李婺女, 738 - 750) nhưng qua đời sớm, ngoài ra thì không còn ghi chép gì về bà trước khi xuất giá.
Càn Nguyên nguyên niên (758), con gái thứ hai của Đường Túc Tông là Ninh Quốc công chúa sau khi mất người chồng thứ hai là Tiết Khang Hành (薛康衡) thì được gả sang Hồi Hột, lấy Anh Vũ Uy Viễn Khả hãn (英武威远可汗), trở thành Khả đôn. Tiểu Ninh Quốc công chúa đi theo với thân phận thị nữ bồi giá[2], sang năm sau (759) thì Khả hãn qua đời, Hồi Hột muốn công chúa tuẫn tang nhưng bị cự tuyệt, được đón về Đại Đường. Túc Tông vì thương con gái nên lấy cháu gái thay thế, Tiểu Ninh Quốc công chúa vì vậy phải ở lại Hồi Hột và tái giá với con trai của Anh Vũ Khả hãn là Mưu Vũ Khả hãn (牟羽可汗). Khi này, bà được phong làm Khả đôn và có với Khả hãn hai người con trai. Địa vị của công chúa đứng thứ hai trong hậu cung Hồi Hột, sau vị chính thất là con gái của Bộc Cố Hoài Ân.
Mưu Vũ Khả hãn trong loạn An Sử có công trạng lớn, vì vậy thường xuyên kiêu ngạo và đưa ra các quyết sách gây tổn hại tài chính lớn cho nhà Đường, về sau do bất đồng mà bị Trường Thọ Thiên Thân Khả hãn (长寿天亲可汗) giết chết năm 780. Sau khi lên ngôi, Trường Thọ Khả hãn đã đuổi bà ra khỏi cung và giết chết hai người con trai của bà và Mưu Vũ Khả hãn vì đây được coi là đối thủ chính trị tiềm tàng[3][4].
Tháng 5 năm Trinh Nguyên thứ 7 (971), người Duy Ngô Nhĩ phái sứ giả đến nhà Đường để thông báo về cái chết của công chúa. Đường Đức Tông đã tổ chức một tang lễ long trọng cho bà, đồng thời nâng đỡ một số anh em trai ruột của bà để tưởng nhớ.
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ "大唐榮王故第八女墓誌銘并序". Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2026.
- ↑ có thể coi công chúa là "dắng thiếp" do có điểm tương đồng.
- ↑ Cổ Đường thư, quyển 195: 荣王女为可敦，回纥号为小宁国公主，历配英武、英义二可汗。及天亲可汗立，出居于外，生英武二子，为天亲可汗所杀。
- ↑ Tân Đường thư, quyển 217: 主，榮王女也。始寧國下嫁，又以媵之。寧國後歸，因留回鶻中為可敦，號「少寧國」，歷配英武、英義二可汗。至天親可汗時，始居外。