Trần Tiến (diễn viên)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Trần Tiến
Nghệ sĩ Nhân dân
Nghệ sĩ Trần Tiến.jpg
Thông tin cá nhân
Sinh(1937-04-05)5 tháng 4, 1937
Hà Nội, Liên bang Đông Dương
Mất22 tháng 1, 2023(2023-01-22) (85 tuổi)
Hà Nội
Giới tínhnam
Quốc tịch Việt Nam
Nghề nghiệpDiễn viên
Hôn nhân
Lê Mai (trước 1970)
Con cái
Sự nghiệp sân khấu
Năm hoạt động1962 - 2012
Trường pháiChèoKịch nói
Vai diễntiên Đế Thích trong Hồn Trương Ba da hàng thịt

Trần Tiến (5 tháng 4 năm 1937 - 22 tháng 1 năm 2023) là nghệ sĩ kịch nói nổi tiếng Việt Nam, ông được biết đến qua vai Đế Thích trong Hồn Trương Ba da hàng thịt và Đại Cát trong vở Quẫn. Ông là bố của Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) Lê Vân, Lê ViNghệ sĩ Nhân dân Lê Khanh (NSND Lê Khanh)

Ông qua đời vào chiều ngày 22 tháng 1 năm 2023 tại nhà riêng, hưởng thọ 86 tuổi.[1]

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

NSND Trần Tiến sinh ngày 5 tháng 4 năm 1937 tại Hà Nội, trong gia đình có ba anh em, từng theo học tại trường Trung học cơ sở Trưng Vương[2]trường Bưởi. Ông có anh trai là NSƯT Trần Văn Nghĩa từng là Giám đốc Nhà hát múa rối Trung ương.

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Trần Tiến bắt đầu hoạt động nghệ thuật từ 1954, khởi đầu với Chèo với một số vai diễn hề gậy, hề chèo ấn tượng. NSND Thế Lữ và NSND Đào Mộng Long đã phát hiện năng khiếu trời phú của Trần Tiến, nên đã khuyến khích ông đến với kịch nói và sau này là điện ảnh.[3]

Năm 1961, ông học khóa diễn viên Trường Nghệ thuật Sân khấu cùng Thế Anh, Ngọc Hiền, Cao Khương, Đoàn Dũng, Trọng Khôi, Thanh Tú, Mỹ Dung...

Năm 1993, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân.

Năm 1997, NSND Trần Tiến được Nhà nước tặng Huân chương lao động hạng Nhất.[4]

Trần Tiến là diễn viên của Nhà hát kịch Trung ương đến năm 2012 thì nghỉ hưu.[5]

Đời tư[sửa | sửa mã nguồn]

NSND Trần Tiến sinh năm 1937 tại Hà Nội, ông là em trai của NSƯT Trần Văn Nghĩa, nguyên Giám đốc Nhà hát Múa rối Trung ương.[4] Ông sau đó đã kết hôn với NSƯT Lê Mai khi họ cùng công tác ở Đoàn Kịch nói Trung ương,[4][6] họ có với nhau 3 người con gái đều là các nghệ sĩ nổi tiếng. Năm 1970 hai người ly hôn, nhưng vì hoàn cảnh sống khó khăn nên họ vẫn sống chung nhà cho đến khi con gái lớn là Lê Vân kết hôn.[6]

Sau khi Lê Vân phát hành cuốn tự truyện Lê Vân, yêu và sống, cuộc sống của Trần Tiến có sự đảo lộn, trong cuốn sách Lê Vân miêu tả ông là một người bố không tốt khiến ông rất buồn bực. Lê Vân công khai xin lỗi ông qua báo chí, mối quan hệ gia đình cũng dần bình thường trở lại.[7]

Ông hiện an hưởng tuổi già với một người phụ nữ tên Hạnh, bà rất được Lê Khanh kính phục.

Vào chiều ngày 22 tháng 1 năm 2023 (mùng 1 Tết Nguyên Đán năm Quý Mão), ông qua đời tại nhà riêng, hưởng thọ 86 tuổi.[8][4] Trong 5 năm trước khi qua đời, ông đã mắc bệnh giãn phế nang và phải sống chung bình oxy trong suốt quãng thời gian đó.[9]

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

Kịch[sửa | sửa mã nguồn]

Quẫn - vai Đại Cát

Hồn Trương Ba, da hàng thịt - vai Đế Thích

Chuông đồng hồ điện Kremli - vai Hoài Nghi

Kén rể - vai cố vấn ái tình

Lửa hậu phương - vai Đức

Nguyễn Trãi ở Đông quan - vai Nguyễn Trãi

Đứng gác dưới ánh đèn nê ông - vai cao bồi

Người cha thô bạo - vai Người cha

Phim[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Tựa đề Vai diễn Đạo diễn Định dạng Ghi chú
1966 Nguyễn Văn Trỗi Chủ sự Tổng nha cảnh sát Bùi Đình Hạc - Lý Thái Bảo Điện ảnh
1979 Tự thú trước bình minh Mạnh Viên Phạm Kỳ Nam
1987 Thằng Bờm Thầy đồ Lê Đức Tiến
1995 Đất nước đứng lên Drăng-hă Drăng-hơm Hồ Thái -

Đặng Việt Bảo

1997 5 ngày làm Thượng Đế Thượng đế Điện ảnh truyền hình Dv: Trần Tiến, Trần Đức, Võ Hoài Nam, Diệp Bích, Kim Xuyến, Văn Hiệp, Công Lý, Đức Khuê...
1998 Chuyện làng Nhô Đặng Lưu Việt Bảo Phim ngắn tập
Dòng trong dòng đục Nguyễn Thế Hồng
1999 Lên giời Phạm Thanh Phong Điện ảnh truyền hình
Những người săn lùng cái đẹp Nguyễn Khải Hưng
2000 Dạy chồng Đỗ Minh Tuấn
Những người con hiếu thảo Trần Phương
2001 Đổi chỗ Phạm Gia Phương
Chiều tàn thu muộn Phạm Thanh Phong - Vũ Trường Khoa Phim ngắn tập
2002 Hà Nội 12 ngày đêm Nhà văn Phan Bùi Đình Hạc Điện ảnh
2004 Cô gái đến từ Băng cốc Mai Hồng Phong Cảnh sát hình sự
2006 Đèn vàng Bố của Thư Mai Hồng Phong Phim ngắn tập
2010 Bi, đừng sợ! Ông nội Bi Phan Đăng Di Điện ảnh

Giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Vi Anh (23 tháng 1 năm 2023). “NSND Trần Tiến - bố NSND Lê Khanh qua đời”. Dân Trí.
  2. ^ “Chủ tịch Quốc hội dự Lễ kỷ niệm 100 năm thành lập và trao Huân chương Độc lập hạng Nhất cho trường THCS Trưng Vương (Hà Nội)”. quochoi.vn. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2022.
  3. ^ cand.com.vn. “Vẫn vậy, Trần Tiến thuở nào…”. Báo Công an Nhân dân điện tử. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2022.
  4. ^ a b c d Hà Chi (23 tháng 1 năm 2023). “NSND Trần Tiến - cây đại thụ của sân khấu kịch Việt Nam đã qua đời”. Báo Nhân Dân. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2023.
  5. ^ “NSND Trần Tiến: "Điều quan trọng nhất là phải dám dấn thân cho nghệ thuật". https://songtre.com.vn/ (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2022. Liên kết ngoài trong |website= (trợ giúp)
  6. ^ a b “NSƯT Lê Mai kể về cuộc ly hôn lạ lùng với NSND Trần Tiến”. VietNamNet. 20 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2022.
  7. ^ “NSND Trần Tiến đớn đau vì tự truyện Lê Vân”. Báo điện tử VnExpress. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2022.
  8. ^ Đỗ Quyên (23 tháng 1 năm 2023). “Thông tin lễ tang NSND Trần Tiến”. Báo Tiền Phong. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2023.
  9. ^ Hà Thu (23 tháng 1 năm 2023). “Nghệ sĩ sân khấu Trần Tiến qua đời”. VnExpress. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2023.