Trần Văn Hương

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Trần Văn Hương
越南前總理陳文香.jpg
Tổng thống Việt Nam Cộng hòa
Nhiệm kỳ
21 tháng 4 năm 1975 – 28 tháng 4 năm 1975
(&00000000000000000000000 năm, &00000000000000070000007 ngày)
Thủ tướngNguyễn Bá Cẩn
Phó Tổng thốngNguyễn Văn Huyền
Tiền nhiệmNguyễn Văn Thiệu
Kế nhiệmDương Văn Minh
Phó Tổng thống Việt Nam Cộng hòa
Nhiệm kỳ
1 tháng 10 năm 1971 – 21 tháng 4 năm 1975
(&00000000000000030000003 năm, &0000000000000202000000202 ngày)
Tổng thốngNguyễn Văn Thiệu
Thủ tướngTrần Thiện Khiêm
Tiền nhiệmNguyễn Cao Kỳ
Kế nhiệmNguyễn Văn Huyền
Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa
Nhiệm kỳ
28 tháng 5 năm 1968 – 1 tháng 9 năm 1969
(&00000000000000010000001 năm, &000000000000009600000096 ngày)
Tổng thốngNguyễn Văn Thiệu
Tiền nhiệmNguyễn Văn Lộc
Kế nhiệmTrần Thiện Khiêm
Nhiệm kỳ
4 tháng 11 năm 1964 – 27 tháng 11 năm 1965
(&00000000000000000000000 năm, &000000000000008400000084 ngày)
Quốc trưởngPhan Khắc Sửu
Tiền nhiệmNguyễn Khánh
Kế nhiệmNguyễn Xuân Oánh
Các chức vụ khác
Đô trưởng Sài Gòn
Nhiệm kỳ
1963–1964
Nhiệm kỳ
1955–1955
Tổng thốngNgô Đình Diệm
Dương Văn Minh
(Chủ tịch Hội đồng Quân nhân Cách mạng)
Chủ tịch Ủy ban Hành chính Kháng chiến tỉnh Tây Ninh
Nhiệm kỳ
1945–1946
Đốc học Tây Ninh
Nhiệm kỳ
Không rõ – 1945
Thông tin cá nhân
Sinh1902
làng Long Châu, quận Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long, Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương
Mất27 tháng 1, 1982(1982-01-27) (79–80 tuổi)
số 216 đường Phan Thanh Giản (nay là Điện Biên Phủ), Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Nguyên nhân mấtTuổi già
Đảng chính trịĐảng Phục hưng
Con cái
Người thân
  • Trần Ngọc Điệp (cháu nội gái, con Trần Văn Dõi)
  • Trần Bảo Danh (cháu nội, con Trần Văn Đính)
  • Sztancsek Trần Szilard Việt (chắt, con trai Trần Ngọc Điệp)
Alma mater
Nghề nghiệpChính khách
Chữ kýChữ ký Trần Văn Hương

Trần Văn Hương (1902 - 1982) là một chính khách Việt Nam Cộng hòa, từng là Thủ tướng (1964-1965 và 1968-1969), Phó Tổng thống (1971-1975) và rồi Tổng thống trong thời gian ngắn ngủi bảy ngày (21 - 28 tháng 4 năm 1975) của Việt Nam Cộng hòa.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Trần Văn Hương sinh năm 1902 tại làng Long Châu, quận Châu Thành (nay là thành phố Vĩnh Long), tỉnh Vĩnh Long trong một gia đình nghèo.

Nhờ học giỏi và được sự hy sinh của gia đình, Trần Văn Hương được ra Hà Nội học trường Cao đẳng Sư phạm.

Sau khi tốt nghiệp, Trần Văn Hương được bổ về dạy tại trường Collège Le Myre De Villers tại Mỹ Tho, cũng là ngôi trường cũ mà ông đã theo học mấy năm trước.

Thời gian 1943-1945, ông Hương là giáo sư dạy môn văn chương và luận lý tại trường này. Ông là một thầy giáo đã từng đào tạo nhiều học trò nổi tiếng (tướng Dương Văn Minh, tổng thống cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa, cũng tự nhận là một học trò của ông) và từng giữ chức vụ Đốc học Tây Ninh.

Thời kỳ tham chính[sửa | sửa mã nguồn]

Cách mạng tháng Tám 1945 nổ ra, ông tham gia chính quyền Việt Minh với tư cách nhân sĩ tự do. Khi Pháp tái chiếm Đông Dương, ông được cử giữ chức Chủ tịch Ủy ban Hành chính Kháng chiến tỉnh Tây Ninh. Tuy nhiên, năm 1946, do ông biết lực lượng Việt Minh là cộng sản và quy chụp cho nhiều trí thức là Việt gian rồi đem thủ tiêu nên ông bỏ về quê sống ẩn dật[1] và tuyên bố bất hợp tác với cả chính quyền Việt Minh lẫn Pháp và Cộng hòa tự trị Nam Kỳ, sau này là Quốc gia Việt Nam. Sau đó, ông vào Sài Gòn mở hiệu thuốc cho đến năm 1954.[1] Trong thời gian đó ông lập đảng Phục Hưng, nhóm họp một số nhân vật chính trị như Tổng trưởng Kinh tế và Kế hoạch Trần Văn Văn.[2]

Sau Hiệp định Genève, năm 1955, ông ra làm đô trưởng Sài Gòn trong chính quyền của Thủ tướng Ngô Đình Diệm một thời gian ngắn. Sau đó, ông từ chức để phản đối chính sách độc tài gia đình trị của Ngô Đình Diệm thời Đệ Nhất Cộng hòa. Năm 1960, ông cùng 17 nhân sĩ thành lập nhóm Tự do Tiến bộ, tổ chức họp báo tại khách sạn Caravelle (thường được gọi là "nhóm Caravelle"), chính thức xác nhận địa vị đối lập với chính quyền. Khi cuộc đảo chính của đại tá Nguyễn Chánh Thi đứng đầu nổ ra, nhóm đã tuyên bố ủng hộ. Vì thế ông cùng 17 vị nhân sĩ nhóm Caravelle bị chính quyền bắt giam. Trong tù, ông có viết một tập thơ lấy tên là Lao trung lãnh vận (tức "Những vần thơ lạnh lẽo ở trong tù").

Thủ tướng[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi chính quyền Ngô Đình Diệm bị phe quân nhân đảo chính trong nội bộ, năm 1964, ông lại được cử giữ chức Đô trưởng Sài Gòn lần thứ 2. Không lâu sau, ngày 4 tháng 11 năm 1964, ông lại được Quốc trưởng Phan Khắc Sửu mời giữ ghế Thủ tướng và lập Nội các:[3]

Thứ tự Chức vụ Tên
1 Thủ tướng
kiêm Tổng trưởng Quân lực
Trần Văn Hương
2 Đệ Nhất Phó thủ tướng
kiêm Tổng trưởng Nội vụ
Nguyễn Lưu Viên
3 Đệ Nhị Phó thủ tướng
kiêm Thống đốc Ngân hàng Quốc gia
Nguyễn Xuân Oánh
4 Tổng trưởng Ngoại giao Phạm Đăng Lâm
5 Tổng trưởng Tư pháp Lữ Văn Vi
6 Tổng trưởng Thông tin Lê Văn Tuấn
7 Tổng trưởng Kinh tế Nguyễn Duy Xuân
8 Tổng trưởng Tài chánh Lưu Văn Tính
9 Tổng trưởng Cải tiến Nông thôn Ngô Ngọc Đối
10 Tổng trưởng Công chánh Lê Sĩ Ngạc
11 Tổng trưởng Văn hóa Giáo dục Phan Tấn Chức
12 Tổng trưởng Y tế Trần Quang Diệu
13 Tổng trưởng Xã hội Đàm Sĩ Hiến
14 Tổng trưởng Lao động Nguyễn Hữu Hùng
15 Tổng trưởng Phủ Thủ tướng Phạm Văn Toàn

Sang Tháng Giêng năm 1965 trước áp lực của phe quân nhân, Trần Văn Hương phải cải tổ Nội các Chính phủ trung ương, thu nạp thêm 4 tướng lãnh. Nội các mới có thêm những chức vụ sau đây.

Thứ tự Chức vụ Tên
1 Đệ Nhị Phó thủ tướng Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu
2 Tổng trưởng Quân lực Trung tướng Trần Văn Minh
3 Tổng trưởng Tâm lý chiến Thiếu tướng Linh Quang Viên
4 Tổng trưởng Thanh niên Thể thao Thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ

Nguyễn Xuân Oánh chuyển xuống làm Đệ Tam Phó thủ tướng.[4] Tuy nhiên chính phủ của Trần Văn Hương không tồn tại được lâu vì ngày 27 tháng 1 năm 1965, tướng Nguyễn Khánh làm cuộc chỉnh lý, lật đổ chính quyền dân sự và Quốc trưởng Phan Khắc Sửu bị truất phế. Trần Văn Hương cũng bị bắt và quản thúc một thời gian ở Vũng Tàu.

Năm 1968, để tạo ảnh hưởng, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã mời ông ra làm Thủ tướng lần thứ hai.

Phó tổng thống[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1971, ông cùng Nguyễn Văn Thiệu liên danh ứng cử và đắc cử chức vụ Phó tổng thống nhiệm kỳ 1971-1975.

Tổng thống[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 21 tháng 4 năm 1975, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu phải tuyên bố từ chức và trao quyền lại cho Phó tổng thống Trần Văn Hương. Ông cũng chỉ nắm chức vụ trong 7 ngày. Ngày 28 tháng 4, ông đã trao quyền lãnh đạo cho tướng Dương Văn Minh để tìm cách điều đình với lực lượng Cộng hòa Miền Nam Việt Nam đang tiến vào sát thủ đô Sài Gòn. Ông được xem là vị tổng thống dân cử cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa.

Đời tư[sửa | sửa mã nguồn]

Ông lấy vợ họ Lưu, sống ở căn nhà số 216 đường Phan Thanh Giản, Sài Gòn. Ông bà có hai người con trai. Con trai lớn là ông Trần Văn Dõi (1924-2011) và con thứ là Trần Văn Đính (sinh 1925). Trần Văn Dõi theo Việt Minh rồi tập kết ra Bắc. Trần Văn Đính làm phụ tá cho cha ở Sài Gòn rồi tỵ nạn sang Mỹ năm 1975, sống ở California, Hoa Kỳ. Cháu nội ông là Trần Bảo Danh (con của ông Trần Văn Đính) nay sống ở Oregon, Hoa Kỳ.[5] Trần Văn Dõi sống ở Thành phố Hồ Chí Minh đến khi qua đời, con gái ông (cháu nội Hương) đến Hungary để sống ở đó với chồng bản xứ và có 1 con trai, chắt nội đó của ông Hương nay về Việt Nam để huấn luyện bóng đá.

Sau năm 1975[sửa | sửa mã nguồn]

Câu nói: "Dân miền Bắc mới có khả năng lãnh đạo quốc gia. Dân miền Trung hợp với buôn bán, dân miền Nam chỉ làm tướng võ biền" [6]

Những năm tháng cuối đời, ông sống chung với em gái, em rể, và người con trai lớn là Lưu Vĩnh Châu, tên thật là Trần Văn Dõi, một cán bộ của Ban Công nghiệp Trung ương đảng Cộng sản Việt Nam của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở miền Bắc, nguyên là đại úy Quân đội Nhân dân Việt Nam đã từng tham gia trận Điện Biên Phủ.

Ông mất ngày 27 tháng 1 năm 1982, nhằm ngày mồng 3 Tết Nhâm Tuất, hưởng thọ 80 tuổi.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a b Chuyện người tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ là con trai... Tổng thống chính quyền Sài Gòn Trần Văn Hương, Xuân Ba, Báo Tiền Phong, phát hành ngày 07/05/2005
  2. ^ “Mở lại hồ sơ Trần Văn Văn...”. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2010.
  3. ^ Lâm Vĩnh Thế. Bạch Hóa Tài liệu Mật Của Hoa Kỳ Về Việt Nam Cộng Hòa. Hamilton, ON: Hoài Việt, 2008. Trang 182-3.
  4. ^ Lâm Vĩnh Thế. Bạch Hóa Tài liệu Mật Của Hoa Kỳ Về Việt Nam Cộng Hòa. Hamilton, ON: Hoài Việt, 2008. Trang 198-9.
  5. ^ "Những ngày cuối cùng của Tổng thống Trần Văn Hương" theo báo Người Việt
  6. ^ Tâm Sự Trần Văn Hương, năm 1978

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]