Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 2022

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 2022
Chung kết FIFA WC 2022.jpeg
Áp phích chính thức của trận đấu
Sự kiệnGiải vô địch bóng đá thế giới 2022
Argentina thắng Pháp 4–2
trên loạt sút luân lưu
Ngày18 tháng 12 năm 2022 (2022-12-18)
Địa điểmSân vận động Lusail Iconic, Lusail
Cầu thủ xuất sắc
nhất trận đấu
Lionel Messi (Argentina)[1]
Trọng tàiSzymon Marciniak (Ba Lan)[2]
Khán giả88,966
Thời tiếtHơi có mây
22 °C (72 °F)
Độ ẩm 64%[3][4]
2018
2026

Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 2022 là trận đấu cuối cùng của Giải vô địch bóng đá thế giới 2022, kì thứ 22 của giải đấu do FIFA tổ chức dành cho các đội tuyển bóng đá nam quốc gia. Trận đấu chứng kiến màn tranh tài giữa đội tuyển Argentina và đội tuyển Pháp, và được tổ chức vào ngày 18 tháng 12 năm 2022 – trùng với ngày Quốc khánh của Qatar – tại sân vận động Lusail IconicLusail, Qatar. Trên đường đi đến trận chung kết, Pháp đứng nhất bảng D với hai trận thắng và một trận thua, sau đó họ đánh bại các đội tuyển Ba Lan ở vòng 16 đội, Anh ở tứ kết và Maroc ở bán kết. Argentina đứng đầu bảng C cũng với hai trận thắng và một trận thua, trước khi đánh bại các đội tuyển Úc ở vòng 16 đội, Hà Lan ở tứ kết qua loạt sút luân lưu, và sau đó là Croatia ở bán kết. Trận chung kết diễn ra trước sự chứng kiến của 88.966 khán giả, với hơn 1,5 tỷ người xem trên sóng truyền hình, và người cầm còi điều khiển trận đấu này là Szymon Marciniak, trọng tài người Ba Lan.

Argentina đã mở tỷ số sau khi Lionel Messi thực hiện một quả phạt đền thành công và sau đó nhân đôi cách biệt tỷ số với bàn thắng của Angel Di Maria ở phút 38.[5] Sang hiệp 2, Kylian Mbappé thực hiện quả phạt đền và ghi thêm bàn thắng thứ hai sau đó chưa đầy hai phút để quân bình tỷ số. Với tỷ số hòa 2–2, trận đấu bước sang hiệp phụ. Messi lại ghi bàn cho Argentina ở hiệp phụ thứ hai, nhưng Mbappé được hưởng quả phạt đền thứ hai ở phút 116 sau khi cú sút của anh chạm vào cánh tay của Gonzalo Montiel. Với bàn thắng thứ ba vào lưới Argentina, Mbappe trở thành cầu thủ nam thứ hai lập hat-trick trong trận chung kết của một kỳ World Cup.[6] Tỷ số hòa 3–3 đã khiến trận đấu phải quyết định thắng thua bằng loạt sút luân lưu cân não. Argentina giành chiến thắng trong trận chung kết sau khi ghi cả bốn quả phạt đền thành công với tỷ số 4–2, trong đó thủ môn Emiliano Martinez đã xuất sắc cản phá quả sút luân lưu của Kingsley Coman.

Chiến thắng của Argentinachức vô địch World Cup thứ ba của họ, sau chiến thắng của đại diện đến từ Nam Mỹ vào các năm 19781986. Messi được vinh danh là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu, đồng thời anh cũng được nhận giải Quả bóng vàng với tư cách là cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu của FIFA. Đây là một trong những trận chung kết World Cup có tỉ số cao nhất kể từ năm 1958, và là trận chung kết thứ tám trong lịch sử World Cup thi đấu ở hiệp phụ, đồng thời còn là trận chung kết thứ ba phải phân định thắng thua bằng loạt sút luân lưu. Đây là trận chung kết được giới chuyên môn lẫn khán giả nhiệt liệt khen ngợi, họ cho rằng đây là trận chung kết hay nhất mọi thời đại trong lịch sử World Cup, cũng như là một trong những trận đấu hay nhất trong lịch sử thể thao thế giới.[7][8]

Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Didier Deschamps đứng trước cơ hội trở thành người thứ ba giành được ba chức vô địch FIFA World Cup.

Pháp đang là đội đương kim vô địch Giải vô địch bóng đá thế giới 2018, đánh dấu đây là lần đầu tiên kể từ trận chung kết năm 2002 mà trong đó một đội liên tiếp góp mặt tại các vòng chung kết và cũng là lần đầu tiên kể từ năm 1998 mà đội đương kim vô địch đủ điều kiện tham dự vòng chung kết tiếp theo (cả hai thành tích đều do Brazil đạt được). Pháp đã hai lần vô địch World Cup vào các năm 1998 và 2018,[9] ngoài ra họ cũng lọt vào trận chung kết năm 2006 nhưng thất bại trước Ý trong loạt sút luân lưu. Dưới sự dẫn dắt của Didier Deschamps, Pháp đã dừng bước ở vòng tứ kết tại World Cup 2014, giành ngôi á quân tại UEFA Euro 2016 và dừng bước ở vòng 16 đội tại UEFA Euro 2020, nhưng đã giành được chức vô địch World Cup 2018.[10][11][12] Với tư cách là nhà vô địch thế giới, Pháp bước vào giải đấu tại Qatar với tư cách là một trong những ứng cử viên nặng ký cho chức vô địch.[13] Riêng đối với Deschamps, ông đang tìm cách trở thành huấn luyện viên thứ hai giành được hai chức vô địch FIFA World Cup, sau Vittorio Pozzo với đội tuyển Ý (vào các năm 19341938).[14] Do đã từng vô địch giải đấu vào năm 1998 khi còn là cầu thủ, Deschamps cũng đang đứng trước cơ hội trở thành người thứ ba giành được ba chức vô địch FIFA World Cup, sau Pelé (cả ba lần làm cầu thủ) và Mário Zagallo (hai lần làm cầu thủ, một lần làm huấn luyện viên).[15][16] Ngoài ra, Pháp cũng đang đứng trước cơ hội trở thành quốc gia thứ ba bảo vệ thành công chức vô địch World Cup, sau Ý (vào các năm 1934 và 1938) và Brazil (vào các năm 19581962).

Phía bên kia chiến tuyến, Argentina cũng đã hai lần vô địch World Cup vào các năm 19781986.[17][18] Đại diện đến từ Nam Mỹ cũng đã ba lần thua trận chung kết vào các năm 1930, 19902014. Sau trận thua vào năm 2014, họ tiếp tục thua hai trận chung kết Copa America liên tiếp với Chile vào các năm 20152016. Sau kỳ World Cup 2018 đáng thất vọng trên đất Nga, nơi họ để thua đội vô địch Pháp ở vòng 16 đội, huấn luyện viên Lionel Scaloni (được bổ nhiệm vào cuối năm 2018) đã đưa đội tuyển giành hạng ba chung cuộc tại Copa America 2019 trên đất Brazil,[19] đồng thời còn đưa họ lên ngôi vô địch Copa America 2021 sau 28 năm, khi Argentina đánh bại Brazil với tỷ số 1–0, giúp cho cá nhân Lionel Messi có được danh hiệu quốc tế đầu tiên cùng đội tuyển Argentina.[20][21] Sau khi lên ngôi vô địch Finalissima 2022 bằng việc đánh bại Ý – đương kim vô địch châu Âu – với tỷ số 3–0,[22] Argentina cũng tham gia giải đấu tại Qatar với tư cách là một trong những ứng cử viên sáng giá cho chức vô địch.[23][24]

Trước khi trận chung kết diễn ra, Kylian MbappeLionel Messi đều ghi 5 bàn thắng. Đây là lần thứ hai mà cả hai cầu thủ này tham dự trận chung kết World Cup.

Hai đội đã từng gặp nhau 12 lần, trong đó Argentina thắng 6 trận, Pháp thắng 3 trận và 3 trận còn lại đều kết thúc với tỷ số hòa. Họ đã ba lần gặp nhau tại World Cup, trong đó có hai trận thắng cho Argentina (1–0 vào năm 1930 và 2–1 vào năm 1978) và một trận thắng cho Pháp (4–3 vào năm 2018). Lần gần nhất hai đội gặp nhau tại World Cup là vào năm 2018, khi đó Pháp giành chiến thắng trước Argentina với tỷ số 4–3 trên sân Kazan Arena, mà tờ báo The Independent sau này đã gọi trận đấu này là một trong những trận đấu hay nhất trong lịch sử World Cup.[25] Pháp vươn lên dẫn trước nhờ quả đá phạt đền thành công của Antoine Griezmann, nhưng Angel Di Maria đã kịp thời gỡ hòa cho Argentina. Sang hiệp 2, Argentina bất ngờ dẫn trước với pha lập công của Gabriel Mercado, nhưng chỉ vài phút sau đó, Benjamin Pavard đã có một siêu phẩm volley rất đẹp mắt (sau này được bầu chọn là bàn thắng đẹp nhất giải đấu) để gỡ hòa cho đội tuyển Pháp. Kylian Mbappe đã tỏa sáng khi ghi liền cú đúp nhấn chìm hy vọng của Argentina. Ở những phút bù giờ, đại diện từ Nam Mỹ đã có bàn thắng thứ ba với pha lập công của Sergio Aguero để níu kéo hy vọng cho toàn đội, nhưng chừng đó là không đủ để đưa họ đi tiếp.

Ngày 11 tháng 12 năm 2022, FIFA đã công bố trái bóng thi đấu cho vòng bán kết, trận tranh hạng ba và trận chung kết của giải đấu là Adidas Al-Hilm, một biến thể của Adidas Al-Rihla. Trong tiếng Ả Rập, Al-Hilm có nghĩa là "giấc mơ", ám chỉ đến giấc mơ nâng cao chiếc cúp vô địch World Cup của mọi quốc gia.[26] Không giống như Al-Rihla, trái bóng Al-Hilm được thiết kế bằng màu vàng kim loại (Gold Metallic), màu hạt dẻ, màu Collegiate Burgundymàu đỏ, lấy cảm hứng từ màu cờ của nước chủ nhà Qatarmàu vàng của sân vận động Lusail (nơi diễn ra trận chung kết) và chiếc cúp FIFA World Cup, mặc dù những tính năng kỹ thuật của trái bóng vẫn sẽ được giữ nguyên. Đây là lần thứ năm liên tiếp mà trái bóng đặc biệt được sử dụng dành cho các trận chung kết FIFA World Cup, sau Teamgeist Berlin (2006), Jo'bulani (2010), Brazuca Final Rio (2014) và Telstar Mechta (2018).

Địa điểm[sửa | sửa mã nguồn]

Sân vận động Lusail Iconic tổ chức trận chung kết của giải đấu.

Trận chung kết được tổ chức vào ngày 18 tháng 12 năm 2022, trùng với ngày Quốc khánh của Qatar, tại sân vận động Lusail IconicLusail, nằm cách trung tâm thành phố Doha khoảng 15 km (9,3 mi) về phía bắc.[27] Sân vận động này được dự định tổ chức trận chung kết như một phần trong đấu thầu World Cup của Qatar,[28] và được xác nhận là địa điểm cuối cùng vào ngày 15 tháng 7 năm 2020.[29] Sân vận động còn tổ chức thêm chín trận đấu khác, với sáu trận ở vòng bảng và ba trận đấu loại trực tiếp.[30]

Do Liên đoàn bóng đá Qatar sở hữu, sân vận động Lusail Iconic được xây dựng như là một phần trong việc Qatar đấu thầu thành công để đăng cai World Cup. Sân vận động được thiết kế bởi công ty Foster + Partners và Populous của Anh,[31] với sự hỗ trợ của MANICA Architecture.[32] Bên trong sân vận động được làm mát bằng năng lượng mặt trời và không có khí thải carbon.[33] Việc xây dựng bắt đầu vào tháng 4 năm 2017,[34] và được lên kế hoạch hoàn thành vào năm 2020. Tuy nhiên, việc xây dựng sân vận động đã bị hoãn lại, và cuối cùng sân đã được hoàn thành phần xây dựng vào tháng 11 năm 2021.[35] Để thử nghiệm sân, ban tổ chức đã tổ chức trận siêu cúp Lusail vào ngày 9 tháng 9 năm 2022, và từ đó sân đã được đưa vào hoạt động.[36][37]

Đường đến chung kết[sửa | sửa mã nguồn]

Argentina[sửa | sửa mã nguồn]

Đường đến chung kết của Argentina
Đối thủ Kết quả
1  Ả Rập Xê Út 1–2
2  México 2–0
3  Ba Lan 2–0
1/8  Úc 2–1
TK  Hà Lan 2–2 (s.h.p.)
(4–3 p)
BK  Croatia 3–0

Với việc nằm ở bảng C và có chuỗi 36 trận bất bại trong vòng 3 năm trở lại đây,[38] đội tuyển Argentina tham dự giải đấu lần này với tư cách là một trong những ứng cử viên sáng giá cho chiếc cúp vô địch. Tuy nhiên, trong trận đấu có thể xem là một trong những thất bại đau đớn nhất trong lịch sử World Cup, Argentina đã thất bại trước Ả Rập Xê Út với tỷ số 1–2 ngay ở trận ra quân.[39][40] Sau bàn mở tỷ số nhờ quả đá phạt đền thành công của Lionel Messi, Argentina nhanh chóng vùng lên để tìm kiếm những bàn thắng, nhưng những bàn thắng của họ đều không được công nhận vì lỗi việt vị.[41][42] Ngay sau khi hiệp một kết thúc, Ả Rập Xê Út đã khiến Argentina choáng váng với hai bàn thắng của Saleh Al-ShehriSalem Al-Dawsari trong khoảng thời gian năm phút, trước khi họ ngăn chặn mọi nỗ lực phản công của đại diện đến từ Nam Mỹ bằng một màn trình diễn phòng ngự đầy kỷ luật.[43][44][45] Tuy vậy, Argentina đã trở lại guồng quay của mình sau trận thua sốc bằng một chiến thắng trước Mexico ngoan cường với tỷ số 2–0, với cú sút từ xa rất đẳng cấp của Messi, trước khi anh kiến tạo cho Enzo Fernández ghi bàn thắng thứ hai để thắp lại hy vọng giành chiếc cúp vô địch cho toàn đội.[46][47] Chiến thắng quan trọng đã giúp cho tinh thần các cầu thủ Argentina được dâng cao, họ sau đó hạ gục Ba Lan với tỷ số tương tự nhờ hai pha lập công trong hiệp 2 của Alexis Mac AllisterJulián Álvarez, dù trước đó Messi đã sút hỏng quả phạt đền trong hiệp 1. Kết quả này đã giúp cho đội tuyển Argentina chiếm ngôi đầu bảng C và điều này đã khiến cho cả Mexico và Ả Rập Xê Út phải dừng bước tại World Cup.[48][49]

Ở vòng 16 đội, Argentina đối đầu với đội tuyển Úc, đội đứng nhì bảng D. Bàn thắng đầu tiên của Messi ở vòng đấu loại trực tiếp và một bàn thắng sắc sảo của Álvarez khi anh đã đánh chặn thủ môn Mathew Ryan của Úc để dứt điểm vào lưới trống, đã giúp cho Argentina giành thắng lợi với tỷ số 2–1 bất chấp pha đốt lưới nhà của Enzo Fernández và pha cứu thua xuất thần của Emiliano Martínez.[50][51] Đến trận tứ kết gặp Hà Lan, màn tái đấu của trận bán kết vào năm 2014, Argentina đã dẫn trước hai bàn nhờ pha lập công của Nahuel Molina và quả phạt đền hoàn hảo của Messi, nhưng sau đó phải nhận hai bàn thua ở những phút bù giờ với cú đúp của Wout Weghorst, dẫn đến hai đội hòa nhau trong 90 phút thi đấu với tỷ số 2–2. Do không thể tạo được sự đột phá trong hiệp phụ, Argentina bước vào loạt sút luân lưu cân não. Tại đây, thủ môn Emiliano Martinez đã xuất sắc cản phá hai quả sút luân lưu của Virgil van DijkSteven Berghuis, riêng chỉ có cú sút của Enzo Fernández là bị thủ môn Andries Noppert cản phá, trước khi Lautaro Martínez thực hiện thành công cú sút quyết định để đưa Argentina tiến tới trận bán kết gặp Croatia, đương kim á quân của World Cup 2018.[52][53] Trong màn tái đấu của cuộc chạm trán vào năm 2018 khi Croatia thắng 3–0, Argentina đã có màn trả thù rực rỡ khi đánh bại Croatia với tỷ số tương tự. Messi tiếp tục thực hiện quả phạt đền đầy quyết đoán trong hiệp một, trước khi Álvarez một mình vượt qua sự truy cản của đối phương để ghi bàn chỉ năm phút sau đó. Sang hiệp 2, Messi kiến tạo cho Álvarez lập cú đúp, qua đó giúp cho đại diện đến từ Nam Mỹ giành vé đến trận chung kết lần thứ hai sau tám năm chờ đợi.[54][55]

Pháp[sửa | sửa mã nguồn]

Đường đến chung kết của Pháp
Đối thủ Kết quả
1  Úc 4–1
2  Đan Mạch 2–1
3  Tunisia 0–1
1/8  Ba Lan 3–1
TK  Anh 2–1
BK  Maroc 2–0

Đội tuyển Pháp bắt đầu chiến dịch World Cup của mình với tư cách là đương kim vô địch thế giới, họ đã vô địch giải đấu gần đây nhất ở Nga và được xếp vào bảng D. Đối thủ đầu tiên tại vòng bảng là đội tuyển Úc, đại diện đến từ châu Á. Bất ngờ đã xảy ra khi Pháp bị Úc dẫn bàn trước nhờ pha lập công của Craig Goodwin, nhưng rồi họ đã lội ngược dòng thành công với cú đúp của Olivier Giroud, hai bàn thắng của Adrien RabiotKylian Mbappe để khép lại trận đấu với chiến thắng tưng bừng 4–1.[56][57] Nhờ chiến thắng này mà Pháp được tiếp thêm sức mạnh, họ sau đó đã vượt qua được đội tuyển Đan Mạch có tính tổ chức cao với tỷ số 2–1 nhờ cú đúp của Mbappe, dù họ đã để cho Andreas Christensen có được bàn thắng san bằng tỷ số. Với chiến thắng này, Pháp trở thành đội đầu tiên giành quyền vào vòng đấu loại trực tiếp của World Cup ở Qatar, đồng thời còn trở thành nhà vô địch thế giới châu Âu đầu tiên làm được như vậy kể từ năm 1994.[58][59] Với việc chắc chắn có được vị trí đầu bảng, Pháp đã xoay tua đội hình của mình khi cho các cầu thủ trụ cột nghỉ dưỡng sức trong trận đấu cuối cùng gặp Tunisia đang chìm trong tuyệt vọng. Kết quả là Pháp chơi không đúng năng lực và thất bại với tỷ số 0–1 nhờ pha lập công duy nhất của Wahbi Khazri, trước khi Antoine Griezmann đã ghi bàn thắng gỡ hòa không được công nhận. Dù vậy, Pháp vẫn đứng đầu bảng D nhờ hiệu số bàn thắng bại nhỉnh hơn so với Úc, đội đã đánh bại Đan Mạch với tỷ số tương tự để giành vé vào vòng 16 đội.[60][61]

Ở vòng 16 đội, Pháp đã vượt qua Ba Lan – đội đứng nhì bảng C – với tỷ số 3–1 nhờ pha lập công của Giroud và cú đúp của Mbappe, dù họ đã phải nhận bàn thua từ chấm phạt đền của Robert Lewandowski ở những phút bù giờ.[62][63] Đến trận tứ kết gặp đối thủ truyền kiếp là đội tuyển Anh trong một trận đấu đầy căng thẳng, Pháp vẫn giành chiến thắng với tỷ số 2–1 với pha lập công của Aurélien Tchouaméni và Olivier Giroud. Harry Kane là người đá phạt đền thành công gỡ hòa cho đội tuyển Anh, nhưng đến quả thứ hai để một lần nữa san bằng tỷ số thì Kane đã sút bay lên trời, qua đó giúp Pháp giành vé vào trận bán kết.[64][65] Sau đó, Pháp phải đối đầu với "ngựa ô" Maroc, đội bóng đã gây chấn động thế giới khi đánh bại hai đại diện từ bán đảo IberiaTây Ban NhaBồ Đào Nha trong quá trình tiến đến bán kết. Tuy nhiên, với hai bàn thắng của Theo HernandezRandal Kolo Muani, Pháp đã dễ dàng đánh bại Maroc với tỷ số 2–0 để chấm dứt kỳ tích của đại diện đến từ châu Phi, qua đó giúp cho đại diện đến từ châu Âu lần đầu tiên lọt vào trận chung kết World Cup lần thứ hai liên tiếp trong lịch sử.[66][67]

Trước trận đấu[sửa | sửa mã nguồn]

Trọng tài người Ba Lan Szymon Marciniak là người cầm còi điều khiển trận chung kết của giải đấu.

Ngày 15 tháng 12 năm 2022, FIFA xác nhận trọng tài người Ba Lan Szymon Marciniak được chọn làm trọng tài chính thức của trận chung kết, với hai người đồng hương Ba Lan Paweł Sokolnicki và Tomasz Listkiewicz làm trợ lý trọng tài của trận đấu.[2][68][69] Marciniak đã được công nhận trở thành trọng tài FIFA vào năm 2011,[70] và trước đó ông đã từng làm trọng tài tại các giải UEFA Euro 2016FIFA World Cup 2018, cũng như tại siêu cúp châu Âu 2018.[68] Tại giải đấu lần này, trước khi được bắt chính trận chung kết, Marciniak đã từng cầm còi hai trận đấu, bao gồm trận đấu giữa Pháp – Đan Mạch tại vòng bảng và trận đấu giữa Argentina – Úc tại vòng 16 đội. Đây là lần đầu tiên một trọng tài người Ba Lan dẫn dắt một tổ trọng tài tại một trận chung kết World Cup, và là lần thứ hai mà trọng tài người Ba Lan được đưa vào danh sách các trọng tài chính thức trong một trận cầu quan trọng như vậy, sau Michał Listkiewicz (cha của trợ lý trọng tài Tomasz), người từng làm trọng tài biên trong trận chung kết vào năm 1990.[68]

Hai trọng tài người Mỹ Ismail Elfath và Kathryn Nesbitt được FIFA lần lượt chọn làm trọng tài thứ tư và trợ lý trọng tài dự bị,[71] riêng trọng tài người Ba Lan Tomasz Kwiatkowski là người dẫn dắt tổ trợ lý trọng tài video.[2] Trọng tài người Venezuela Juan Soto được chọn là trợ lý tổ trợ lý trọng tài video, trọng tài người Mỹ Kyle Atkins là trợ lý trọng tài video bắt việt vị, còn vị trí người hỗ trợ trợ lý trọng tài video do trọng tài người Mexico Fernando Guerrero đảm nhiệm. Bastian Dankert (người Đức) và Corey Parker (người Mỹ) là hai trọng tài dự phòng của tổ trợ lý trọng tài video, trong đó Parker là người trợ lý cho Dankert.[2][72][71]

Với tính chất quan trọng của một trận chung kết, các nguyên thủ quốc gia đã có mặt trên khán đài để theo dõi trận chung kết, trong đó có Tiểu vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani, tổng thống Pháp Emmanuel Macron, và tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan. Các thành viên của Hội đồng FIFA và chủ tịch FIFA Gianni Infantino cũng đã có mặt trên khán đài để tham dự.[73] Riêng chỉ có tổng thống Argentina Alberto Fernández từ chối lời mời đến Qatar theo dõi trận chung kết do lo ngại về những ảnh hưởng tiêu cực từ chính trị, thay vào đó, ông chỉ ở nhà và cổ vũ cho đội tuyển của quê hương mình.[74][75][76]

Buổi lễ bế mạc của World Cup 2022 đã được tổ chức với sự tham gia của các ca sĩ bao gồm Ozuna, Gims, Nora Fatehi, Balqees, Rahma Riad, Manal và Aisha Aziani.[77] Trước khi trận đấu diễn ra, lễ chào cờ và quốc ca của hai đội đã được tiến hành. Nữ ca sĩ người Argentina Lali Espósito thể hiện phần quốc ca của Argentina,[78] còn Farrah Eldibany – nữ ca sĩ người Ai Cập có quãng giọng mezzo-soprano sở trường – là người thể hiện phần quốc ca của Pháp.[79] Thủ môn Iker Casillas và nữ diễn viên Deepika Padukone là những người mang chiếc cúp vàng ra sân.[80][81]

Trận đấu[sửa | sửa mã nguồn]

Hiệp 1[sửa | sửa mã nguồn]

Angel Di Maria là người bị phạm lỗi trong vòng cấm, tạo tiền đề cho Messi thực hiện thành công quả phạt đền, và chính anh còn nhân đôi cách biệt tỷ số cho Argentina.

Trận chung kết được bắt đầu vào lúc 18:00 theo giờ địa phương (15:00 UTC) trước sự chứng kiến của 88.966 khán giả trên sân, với Pháp là đội giành quyền giao bóng trước.[82] Nhiệt độ tại sân vận động Lusail Iconic khi trận đấu diễn ra là 22 °C (72 °F), trời có mây và có độ ẩm lên đến 64%.[3][4] Trong hiệp 1, Argentina là đội có thế trận tốt hơn dù cho cả hai bên đều nhập cuộc tương đối thận trọng. Phút thứ 3, Rodrigo De Paul sục bóng tinh tế để Julián Álvarez thoát xuống nhưng không thể chiến thắng thủ môn Hugo Lloris trong thế đối mặt. Hai phút sau, Enzo Fernández tung ra cú sút chân phải ngoài vòng cấm, bóng đi căng nhưng đúng vị trí mà Lloris đã chọn sẵn. Đến phút thứ 8, De Paul có bóng thoải mái trước vòng cấm và tung ra cú dứt điểm chân phải đưa bóng chạm chân Raphaël Varane đổi hướng đi chệch cột dọc khung thành thủ môn. Bước ngoặt xảy ra ở phút thứ 21, khi Angel Di Maria phô diễn kỹ thuật vượt mặt Ousmane Dembélé, sau đó anh bị chính Dembélé đốn ngã trong vòng cấm và trọng tài Marciniak ngay lập tức chỉ tay vào chấm phạt đền cho Argentina. Trên chấm 11 mét, Lionel Messi dễ dàng đánh lừa thủ môn Lloris với cú sút tầm thấp vào góc phải khung thành, mở tỷ số 1–0 cho Argentina trước Pháp ở phút thứ 23.[83] Tinh thần của các cầu thủ Argentina càng được dâng cao sau bàn mở tỷ số, và đến phút thứ 36, pha phản công thần tốc chớp nhoáng để cho Alexis Mac Allister căng ngang dọn cỗ cho Di Maria thoát xuống, hạ gục thủ môn Lloris trong thế đối mặt, nâng tỷ số lên thành 2–0.[5][84] Hai bàn thua chóng vánh đã khiến cho huấn luyện viên Didier Deschamps bất đắc dĩ buộc phải tăng cường sức mạnh trên hàng công bằng việc thay hai tiền đạo chủ lực Olivier Giroud và Dembélé ra sân để nhường chỗ cho Randal Kolo MuaniMarcus Thuram vào sân ngay ở phút thứ 41.[6] Argentina tạm vươn lên dẫn trước 2–0 sau khi kết thúc hiệp 1, còn Pháp đang phải trải qua một hiệp đấu đáng thất vọng.[85][86]

Hiệp 2[sửa | sửa mã nguồn]

Kylian Mbappe tỏa sáng trong hiệp đấu này bằng một cú đúp chỉ trong vòng hai phút.

Sang hiệp 2, Argentina vẫn là những người giành quyền chủ động trên sân. Phút thứ 50, De Paul thoải mái bắt volley chân phải trong vòng cấm nhưng thủ môn Lloris đã đổ người ôm gọn bóng cứu thua cho Pháp. Năm phút sau, trọng tài Marciniak rút thẻ vàng đầu tiên cho đội tuyển Pháp cảnh cáo với Adrien Rabiot sau pha vào bóng từ phía sau với De Paul. Đây là thẻ phạt thứ hai mà trọng tài rút ra trong trận chung kết, sau Enzo Fernández của Argentina ở những phút bù giờ của hiệp 1.[85] Phút thứ 59, Argentina lại có cơ hội phản công khi Álvarez thoát xuống ở cánh trái, xâm nhập vòng cấm và tung ra cú dứt điểm từ góc hẹp, chỉ tiếc là bóng đã đi sát cột dọc khung thành thủ môn Lloris. Tám phút sau đó, đến lượt Pháp đã trả lời khi Antoine Griezmann thoát xuống ở cánh trái và căng ngang đưa bóng cắt ngang khung thành thủ môn Emiliano Martínez nhưng không có cầu thủ Pháp nào kịp di chuyển băng cắt để dứt điểm. Tới phút thứ 71, Kylian Mbappe mới có cơ hội đầu tiên của mình khi anh đột phá từ cánh trái vào vòng cấm và tung ra cú sút chân phải đầy uy lực, nhưng bóng đi vọt xà ngang khung thành thủ môn Martínez. Hai bên chơi giằng co rất quyết liệt, và bước ngoặt xảy ra ở phút thứ 79, Nicolás Otamendi đã chơi chủ quan khi để cho Thuram đột phá xâm nhập vòng cấm và anh không còn cách nào khác phải phạm lỗi và trọng tài Marciniak ngay lập tức chỉ tay vào chấm phạt đền. Trên chấm 11 mét, Mbappe dù để thủ môn Martínez đoán được hướng sút nhưng cú sút của anh rất căng và không thể cản phá. Tỷ số được rút ngắn xuống còn 2–1 cho Pháp trước Argentina ở phút 80. Chưa đầy hai phút sau khi có được bàn rút ngắn tỷ số, Mbappe lại tỏa sáng khi anh phối hợp một chạm cùng Thuram trước khi thoát xuống hạ gục thủ môn Martínez trong thế đối mặt bằng một cú volley đẹp mắt, qua đó quân bình tỷ số 2–2 cho Pháp.[86][82] Hai pha lập công của Mbappe đã giúp cho tinh thần của Pháp được dâng cao, đẩy Argentina vào thế "ngàn cân treo sợi tóc". Ở phút bù giờ thứ ba, Mbappe xộc thẳng vào trung lộ, tung ra cú sút chân phải trong vòng vây ba cầu thủ của Argentina nhưng bóng chạm chân Otamendi đi hết đường biên ngang. Tiếp đó, bóng được chuyền vào từ cánh trái trả về tuyến hai để Rabiot tung ra cú sút chân trái trong vòng cấm khi không bị cầu thủ Argentina nào theo kèm khiến thủ môn Martínez mất hai nhịp mới ôm gọn được bóng. Sang phút bù giờ thứ sáu, Messi đã đáp trả khi tung ra cú dứt điểm đầy uy lực trước vòng cấm khiến thủ môn Lloris vất vả đấm bóng cứu thua cho Pháp. Hòa nhau với tỷ số 2–2 sau hai hiệp thi đấu chính thức, Argentina và Pháp buộc phải bước sang hiệp phụ.[83][84]

Hiệp phụ[sửa | sửa mã nguồn]

Lionel Messi được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất trận chung kết, đồng thời còn được FIFA trao danh hiệu Quả bóng vàng tại giải đấu lần này.

Bước vào hiệp phụ, hai bên nhập cuộc rất quyết liệt và có phần thận trọng. Đến phút thứ 104, Marcos Acuña xoay người dứt điểm chân trái nhưng bóng đi quá thiếu chính xác. Một phút sau, Lautaro Martínez bất ngờ có bóng trong vòng cấm nhưng lại dứt điểm trúng vào người của Dayot Upamecano hết sức đáng tiếc.[85] Thế trận căng thẳng đã khiến hiệp phụ thứ nhất khép lại mà không có bàn thắng nào được ghi. Sang hiệp phụ thứ hai, thế trận được đẩy lên cao hơn, và ở phút thứ 107, Messi tung ra cú dứt điểm qua hai chân Upamecano đưa bóng vào góc gần nhưng thủ môn Lloris đã bay người đấm bóng cứu thua cho Pháp. Chỉ hai phút sau đó, pha phối hợp trung lộ ăn ý giữa Messi và các đồng đội giúp cho Martínez sút căng từ góc hẹp, thủ môn Lloris đẩy bóng ra tới đúng vị trí của Messi. Messi nhanh chóng dứt điểm cận thành đưa bóng đi qua vạch vôi trước khi Jules Kounde kịp phá bóng ra, nâng tỷ số lên 3–2 cho Argentina. Tưởng như mọi chuyện đã kết thúc với đội tuyển Pháp, thế nhưng họ lại được hưởng một quả phạt đền ở phút thứ 116 khi Mbappe tung ra cú sút đưa bóng chạm cánh tay của Gonzalo Montiel. Trên chấm 11 mét, Mbappe dễ dàng đánh lừa thủ môn Martínez, hoàn tất cú hat-trick ở trận chung kết và quân bình tỷ số 3–3 cho Pháp trước Argentina ở phút 118.[83] Bàn thắng này cũng đã giúp cho Mbappe trở thành cầu thủ thứ ba và là cầu thủ nam thứ hai lập hat-trick trong một trận chung kết World Cup, sau Geoff Hurst của đội tuyển Anh trong trận chung kết gặp Tây Đức tại London vào năm 1966Carli Lloyd của đội tuyển Mỹ trong trận chung kết gặp Nhật Bản tại Vancouver vào năm 2015.[6] Ở những phút bù giờ, hai bên đều có những cú dứt điểm liên tiếp nhưng không thành công, đáng chú ý nhất là tình huống Kolo Muani không thể chiến thắng được thủ môn Martínez trong thế đối mặt.[84] Hiệp phụ khép lại với tỷ số hòa 3–3, buộc Argentina và Pháp phải thực hiện loạt sút luân lưu cân não.[86][82]

Loạt sút luân lưu[sửa | sửa mã nguồn]

Argentina chính thức lên ngôi vô địch sau 36 năm kể từ năm 1986.

Pháp là đội thực hiện loạt sút luân lưu trước. Ở lượt sút đầu tiên, Mbappe sút bóng đầy quyết đoán vào góc trái khung thành, thủ môn Martínez dù chạm tay vào bóng nhưng không thể cản phá thành công. Bên phía Argentina, Messi nhẹ nhàng đánh lừa thủ môn Lloris với cú sút chìm vào góc trái khung thành. Bước ngoặt đã xảy ra ở lượt sút thứ hai khi Kingsley Coman không thể chiến thắng thủ môn Martínez với cú sút vào góc trái khung thành, còn Paulo Dybala sút thẳng vào chính giữa khung thành, đánh lừa được thủ môn Lloris. Đến lượt sút thứ ba, chiêu trò tâm lý từ thủ môn Martínez đã khiến cho Aurélien Tchouaméni sút bóng thẳng ra ngoài khung thành, còn Leandro Paredes đánh bại được thủ môn Lloris với cú sút vào thẳng góc trái khung thành. Dù cho Kolo Muani đã thực hiện thành công lượt sút thứ tư để níu kéo hy vọng cho đội tuyển Pháp, nhưng cú sút vào góc trái khung thành của Montiel đã dập tắt hy vọng bảo vệ chức vô địch của đại diện đến từ châu Âu.[82][84] Argentina chính thức lên ngôi vô địch lần thứ ba trong lịch sử World Cup, qua đó giúp họ lần đầu tiên giành được danh hiệu này trong lịch sử sau 36 năm chờ đợi.[83][6][86]

Chi tiết[sửa | sửa mã nguồn]

Argentina 3–3 (s.h.p.) Pháp
Chi tiết
Loạt sút luân lưu
4–2
Khán giả: 88,966
Trọng tài: Szymon Marciniak (Ba Lan)


Argentina
Pháp
TM 23 Emiliano Martínez Thẻ vàng 120+5'
HV 26 Nahuel Molina Thay ra sau 91 phút 91'
HV 13 Cristian Romero
HV 19 Nicolás Otamendi
HV 3 Nicolás Tagliafico Thay ra sau 120+1 phút 120+1'
TV 24 Enzo Fernández Thẻ vàng 45+7'
TV 7 Rodrigo De Paul Thay ra sau 102 phút 102'
TV 20 Alexis Mac Allister Thay ra sau 116 phút 116'
10 Lionel Messi (c)
9 Julián Álvarez Thay ra sau 102 phút 102'
11 Ángel Di María Thay ra sau 64 phút 64'
Thay người:
TV 8 Marcos Acuña Thẻ vàng 90+8' Vào sân sau 64 phút 64'
HV 4 Gonzalo Montiel Thẻ vàng 116' Vào sân sau 91 phút 91'
TV 5 Leandro Paredes Thẻ vàng 114' Vào sân sau 102 phút 102'
22 Lautaro Martínez Vào sân sau 102 phút 102'
HV 6 Germán Pezzella Vào sân sau 116 phút 116'
21 Paulo Dybala Vào sân sau 120+1 phút 120+1'
Huấn luyện viên:
Lionel Scaloni
ARG-FRA 2022-12-18.svg
TM 1 Hugo Lloris (c)
HV 5 Jules Koundé Thay ra sau 120+1 phút 120+1'
HV 4 Raphaël Varane Thay ra sau 113 phút 113'
HV 18 Dayot Upamecano
HV 22 Theo Hernandez Thay ra sau 71 phút 71'
TV 8 Aurélien Tchouaméni
TV 14 Adrien Rabiot Thẻ vàng 55' Thay ra sau 96 phút 96'
TV 11 Ousmane Dembélé Thay ra sau 41 phút 41'
TV 7 Antoine Griezmann Thay ra sau 71 phút 71'
TV 10 Kylian Mbappe
9 Olivier Giroud Thẻ vàng 90+5' Thay ra sau 41 phút 41'
Thay người:
12 Randal Kolo Muani Vào sân sau 41 phút 41'
26 Marcus Thuram Thẻ vàng 87' Vào sân sau 41 phút 41'
20 Kingsley Coman Vào sân sau 71 phút 71'
TV 25 Eduardo Camavinga Vào sân sau 71 phút 71'
TV 13 Youssouf Fofana Vào sân sau 96 phút 96'
HV 24 Ibrahima Konaté Vào sân sau 113 phút 113'
HV 3 Axel Disasi Vào sân sau 120+1 phút 120+1'
Huấn luyện viên:
Didier Deschamps

Cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu:
Lionel Messi (Argentina)[1]

Trợ lý trọng tài:
Paweł Sokolnicki (Ba Lan)
Tomasz Listkiewicz (Ba Lan)
Trọng tài thứ tư:
Ismail Elfath (Mỹ)
Trợ lý trọng tài dự bị:
Kathryn Nesbitt (Mỹ)
Trợ lý trọng tài video:
Tomasz Kwiatkowski (Ba Lan)
Trợ lý tổ trợ lý trọng tài video:
Juan Soto (Venezuela)
Kyle Atkins (Mỹ)
Fernando Guerrero (Mexico)
Trọng tài dự phòng của tổ trợ lý trọng tài video:
Bastian Dankert (Đức)
Trợ lý trọng tài dự phòng của tổ trợ lý trọng tài video:
Corey Parker (Mỹ)


Luật trận đấu[87]

Thống kê[sửa | sửa mã nguồn]

Sau trận đấu[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi Argentina lên ngôi vô địch World Cup 2022, rất nhiều cổ động viên tại quê nhà đã tụ tập tại Buenos Aires để làm lễ ăn mừng vô địch cùng với đội tuyển.

Argentina lần thứ ba giành chiếc cúp vô địch FIFA World Cup, vượt qua Pháp và Uruguay để đứng thứ tư về số lần vô địch World Cup, chỉ sau Brazil (5 lần), ĐứcÝ (đều cùng 4 lần). Họ cũng trở thành đội bóng Nam Mỹ và không thuộc châu Âu đầu tiên vô địch World Cup kể từ Brazil lên ngôi vào năm 2002, và đồng thời còn là nhà đương kim vô địch Copa América đầu tiên vô địch World Cup.[90] Ngoài ra, Argentina còn trở thành đội bóng thứ hai giành được danh hiệu dù thua trận ra quân, sau Tây Ban Nha vào năm 2010.[91] Đây là chức vô địch World Cup thứ mười cho một đội Nam Mỹ và là chiến thắng thứ tám của Nam Mỹ trong 11 trận chung kết trước đối thủ đến từ châu Âu. Pháp trở thành nhà đương kim vô địch thứ ba để thua trong trận chung kết thứ hai liên tiếp của mình sau Argentina vào năm 1990 và Brazil vào năm 1998.[18] Đây là trận chung kết thứ tám trong lịch sử World Cup phải bước sang hiệp phụ và là trận chung kết thứ ba phải phân định thắng thua bằng loạt sút luân lưu, sau các năm 19942006, năm đó Pháp cũng thất bại trong loạt sút này.[18] Với 6 bàn thắng được ghi trong trận chung kết, giải đấu đã khép lại với 172 bàn thắng, vượt qua kỷ lục 171 bàn thắng vào các năm 1998 và 2014 để dẫn đầu về số bàn thắng đã được ghi trong lịch sử các kỳ World Cup.[92][93]

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã có mặt trên khán đài trong lễ trao giải để trao huy chương và trao cúp cho Lionel Messi, đội trưởng của đội tuyển Argentina. Những người tham gia lễ trao giải cùng với ông bao gồm Tiểu vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani, tổng thống Pháp Emmanuel Macron, chủ tịch Hiệp hội bóng đá Argentina Claudio Tapia, chủ tịch Liên đoàn bóng đá Pháp Noël Le Graët, chủ tịch UEFA Aleksander Čeferin và chủ tịch CONMEBOL Alejandro Domínguez.[94] Sergio Batista và Nery Pumpido, những người vô địch World Cup cùng Argentina vào năm 1986, đã mang chiếc cúp lên sân trong buổi lễ.[95] Ngoài ra, Messi còn được Tiểu vương trao cho một chiếc áo bisht (áo choàng truyền thống của người Ả Rập) để mặc trước lễ ăn mừng vô địch.[96][97] Không giống như những buổi lễ trao cúp tại các kỳ World Cup trước đó bằng việc bắn pháo giấy, lễ trao cúp của kỳ World Cup lần này được thực hiện bằng việc bắn pháo hoa kết hợp với ánh sáng của sân vận động.[96]

[...] Cống hiến của cậu ấy cho Argentina quá to lớn. Messi là trung tâm của sự chú ý và việc cậu ấy giành cúp là hợp lý. Trong suốt sự nghiệp, Messi thắp sáng mọi trận đấu cậu ấy tham gia. Nếu được trực tiếp xem Messi thi đấu, đó là phước lành của bạn.

— Cựu danh thủ Gary Neville chia sẻ sau khi theo dõi trận chung kết và khen ngợi về màn trình diễn siêu hạng của Lionel Messi.[98]

Sau trận chung kết, Messi đã được FIFA bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu,[1] và đồng thời anh còn nhận danh hiệu Quả bóng vàng với tư cách là cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu sau năm 2014, giúp anh trở thành cầu thủ đầu tiên có hai lần vinh dự nhận danh hiệu này.[99] Ngoài ra, với 7 bàn thắng có được tại giải đấu, Messi cũng được trao danh hiệu Chiếc giày bạc của FIFA, chỉ sau Kylian Mbappe.[100][93] Với việc ra sân tại trận chung kết, Messi còn lập một kỷ lục khác khi anh trở thành cầu thủ có số lần ra sân nhiều nhất trong lịch sử World Cup, với 26 lần ra sân qua năm kỳ tham dự, vượt qua kỷ lục 25 lần ra sân của cựu danh thủ người Đức Lothar Matthaus.[101][93] Cú đúp bàn thắng trong trận chung kết cũng đã giúp anh trở thành cầu thủ thứ hai trong lịch sử World Cup ghi đầy đủ bàn thắng tại vòng đấu loại trực tiếp, sau cựu danh thủ György Sárosi của đội tuyển Hungary vào năm 1938, và đồng thời còn là cầu thủ duy nhất cho đến nay ghi đầy đủ bàn thắng tại cả vòng đấu loại trực tiếp và vòng bảng của một kỳ World Cup.[102][93]

Với cú hat-trick trong trận chung kết, cá nhân Mbappe trở thành cầu thủ thứ hai trong lịch sử World Cup lập được thành tích này trong một trận chung kết, sau Geoff Hurst vào năm 1966. Do đã từng ghi bàn trong trận chung kết vào năm 2018, Mbappe trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất tại một trận chung kết của World Cup với 4 bàn thắng có được, vượt qua 3 bàn thắng của các danh thủ Geoff Hurst, Pele, VaváZinedine Zidane.[103] Ngoài ra, cú hat-trick kể trên đã giúp anh vượt mặt Messi ở cuộc đua vua phá lưới để giành danh hiệu Chiếc giày vàng với 8 bàn thắng,[100] nhiều nhất tại một kỳ World Cup kể từ khi Ronaldo thực hiện vào năm 2002, và đồng thời còn được trao danh hiệu Quả bóng bạc với tư cách là cầu thủ xuất sắc thứ nhì của giải đấu.[104] Với màn trình diễn chói sáng của mình, thủ môn Emiliano Martinez của Argentina được FIFA trao danh hiệu Găng tay vàng với tư cách là thủ môn xuất sắc nhất giải đấu, còn Enzo Fernández – một cầu thủ khác của Argentina – được trao danh hiệu Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất của giải đấu.[99]

Tại buổi họp báo sau trận đấu và buổi lễ trao giải, huấn luyện viên Lionel Scaloni tự hào về chiến tích mà các cầu thủ đạt được là giành chức vô địch World Cup. Ông thừa nhận rằng các cầu thủ của ông đang phải chịu đựng những khó khăn trong "một trận đấu hoàn hảo", và đồng thời còn nói rằng đây là một trận cầu "không thể tin được", nhưng toàn đội của ông đã "đáp ứng tất cả mọi thứ".[105] Ngoài ra, ông còn đưa ra lời kêu gọi với các cầu thủ và cả người dân Argentina rằng họ nên tận hưởng khoảnh khắc đó, vì "đó là một khoảnh khắc lịch sử đối với đất nước chúng ta".[105] Bên phía đối diện, huấn luyện viên Didier Deschamps tỏ ra khá thất vọng về trận thua đau đớn này, ông còn thừa nhận rằng dịch cúm đã khiến các cầu thủ của ông chơi không tốt trong 80 phút thi đấu đã qua trước khi Mbappe giải cứu cho Pháp bằng một cú đúp.[106] Mặc dù vậy, ông vẫn dành lời khen ngợi cho các cầu thủ của mình, trong đó có Mbappe, dù cho họ đã phải vất vả khá nhiều để đánh bại Maroc ở trận bán kết.[106] Ngay cả đội trưởng Hugo Lloris của đội tuyển Pháp cũng lên tiếng rằng toàn đội "đã cố gắng hết sức từ đầu đến cuối tại giải đấu này", và họ "nên tự hào về điều đó", mặc dù anh vẫn không tránh khỏi nỗi buồn khi nói rằng "thật khó khăn khi bạn thua cuộc và bạn không thể tìm ra một từ ngữ thích hợp để miêu tả vì nó quá đau đớn".[106]

Messi vô địch World Cup 2022 là đoạn kết hoàn hảo cho ban tổ chức giải đấu. Siêu sao hay nhất bóng đá thế giới đương đại cuối cùng cũng hoàn thành giấc mơ lớn nhất sự nghiệp [...]. Bóng đá luôn cần các biểu tượng, và cảnh thủ quân Argentina nâng cao chiếc cúp vàng trong lễ trao giải là hình ảnh không thể đẹp hơn. Tuy nhiên, ngay cả khi Messi thất bại trong trận chung kết, giải đấu trên đất Qatar cũng sẽ tìm thấy một biểu tượng khác thay thế. Người đó là Mbappe, cái tên ghi hat-trick trong trận chung kết. Tiền đạo sinh năm 1998 đã có một giải đấu ấn tượng, chỉ tiếc là số phận chưa chọn anh.

— Tường Linh, Zing News[107]

Tại Argentina, các hoạt động ăn mừng đã nổ ra trên khắp đất nước, đáng chú ý nhất là ở thủ đô Buenos AiresRosario, quê hương của Messi.[108] Ngày 20 tháng 12 năm 2022, sau khi các cầu thủ Argentina xuất hiện, lễ ăn mừng tại Buenos Aires đã thu hút một đám đông mà giới truyền thông địa phương ước tính là hơn bốn triệu người, buộc cả đội phải sử dụng máy bay trực thăng để ra khỏi xe buýt của họ.[109] Ngày 22 tháng 12 năm 2022, Liên đoàn bóng đá Pháp xác nhận họ đã gửi đơn khiếu nại chính thức đối với thủ môn Emiliano Martínez của Argentina do những hành vi phi thể thao của anh, bao gồm các sự cố như lời cầu nguyện mỉa mai xin cho Mbappe câm lặng trong phòng thay đồ của Argentina sau trận đấu, đồng thời khi họ còn nhìn thấy anh đang cầm và cười nhạo một món đồ chơi có hình khuôn mặt của Mbappe được dán trên đó trong buổi diễu hành mừng chiến thắng của Argentina.[110][111] Còn tại Pháp, những vụ bạo loạn lại tiếp tục nổ ra trên khắp đất nước tại các thành phố bao gồm Paris, LyonNice;[112] rất giống với những vụ bạo loạn trước đó sau chiến thắng của đội tuyển Pháp vào năm 2018, cũng như sau những chiến thắng trước hai đội tuyển AnhMaroc trước đó tại giải đấu. Một số cầu thủ của đội tuyển Pháp như Kingsley Coman, Randal Kolo MuaniAurélien Tchouaméni đã bị chính các cổ động viên có những lời lẽ phân biệt chủng tộc trên các mạng xã hội do những màn trình diễn của họ. Hành vi lạm dụng chủng tộc mà các cầu thủ của Pháp bị mắc phải gợi nhớ đến hành vi lạm dụng chủng tộc mà người hâm mộ của đội tuyển Anh đã đổ vào ba cầu thủ Marcus Rashford, Jadon SanchoBukayo Saka, sau khi họ đá hỏng ba quả phạt đền trong trận chung kết UEFA Euro 2020 để rồi chứng kiến đội tuyển Ý lên ngôi vô địch giải đấu đó.[113][114][115] Messi cũng đã đăng tải bài viết trên Instagram với bức hình về chiếc cúp đang nằm trong tay anh khi ăn mừng vô địch. Chỉ sau 48 tiếng đăng tải, lượt người thích bài viết này đã lên con số hơn 64 triệu, qua đó trở thành bài đăng trên mạng xã hội được thích nhiều nhất từ ​​​​trước đến nay trên tất cả các nền tảng mạng xã hội toàn cầu.[116][117][118]

Trận chung kết cũng đã được giới chuyên môn lẫn khán giả nhiệt liệt khen ngợi bởi tính giải trí đúng nghĩa của hai đội, làm cho mọi suy nghĩ của nhiều người trở nên khó đoán hơn. Phát biểu trên tờ RTE, tác giả Damien Duff cho rằng đây là trận chung kết "hay nhất từ trước đến nay";[119] cây viết James Tyler của tờ ESPN đã khép lại trận đấu bằng một lời phát biểu: "Lịch sử sẽ ghi nhớ rằng đây là World Cup của Messi, nhưng Argentina đã cùng nhau giành được chiếc cúp đó".[120] Tác giả Tường Linh trên trang báo điện tử Zing News khẳng định rằng trận đấu giữa Argentina và Pháp cũng là đủ để "World Cup 2022 trở thành giải đấu đáng nhớ của bóng đá thế giới".[107]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Mỗi đội chỉ được thực hiện thay đổi cầu thủ ba lần (thêm một lần trong hai hiệp phụ), không kể số lần thay đổi cầu thủ trong thời gian nghỉ giữa hai hiệp thi đấu chính thức, trước khi bắt đầu hiệp phụ và giữa hai hiệp phụ.
  2. ^ Adrien Rabiot là người phải rời sân ở phút thứ 96 sau một pha đánh đầu chặn bóng, dẫn đến anh bị chấn động não. Người thay thế cho anh là Youssouf Fofana.
  3. ^ Thủ môn Emiliano Martinez dù không phạm lỗi trực tiếp với bất cứ cầu thủ của đội tuyển Pháp, tuy nhiên việc anh bị trọng tài cho thẻ vàng do lỗi phi thể thao cũng được tính là phạm lỗi.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a b c “Argentina and Messi spot on for World Cup glory”. FIFA. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  2. ^ a b c d @fifamedia (15 tháng 12 năm 2022). “Match Officials” (Tweet) – qua Twitter.
  3. ^ a b “FIFA World Cup – Final – Argentina v France”. FIFA. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  4. ^ a b “Doha, Qatar Weather History”. Weather Underground. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  5. ^ a b Murray, Scott (18 tháng 12 năm 2022). “2022 World Cup final: Argentina 3-3 France (aet, 4-2 on pens) – as it happened”. The Guardian. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  6. ^ a b c d Madani, Doha; Li, David K.; Burman, Max (18 tháng 12 năm 2022). “Argentina wins World Cup on penalty kicks over France”. NBC News. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  7. ^ Cormack, James; Gallagher, Jack (13 tháng 12 năm 2022). “The best World Cup finals ever”. 90min. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2023.
  8. ^ “Was Argentina-France The Best World Cup Final Ever? Ranking the 5 Best”. Fox Sports. 19 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2023.
  9. ^ Thomas-Humphreys, Harry (14 tháng 12 năm 2022). “How many times have France won the World Cup?”. Metro (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  10. ^ “France 0-1 Germany”. BBC Sport (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  11. ^ Borden, Sam (10 tháng 7 năm 2016). “At Euro 2016 Final, Portugal Loses Ronaldo but Defeats France”. The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  12. ^ Husband, Ben (28 tháng 6 năm 2021). “5 talking points as France crash out of Euro 2020 on penalties vs Switzerland”. mirror (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  13. ^ Collings, Simon (18 tháng 11 năm 2022). “Rating the World Cup favourites: Brazil, Argentina and France”. Evening Standard (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  14. ^ “Who is Vittorio Pozzo French World Cup coach Didier Deschamps is trying to emulate”. FIFA. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2022.
  15. ^ “World Cup Champions Squads 1930–2018”. RSSSF. 15 tháng 9 năm 2021. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2022.
  16. ^ West, Jenna (15 tháng 7 năm 2018). “Didier Deschamps Becomes Third to Win World Cup as Player and Manager”. Sports Illustrated. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2018.
  17. ^ Lewis, Rhett (11 tháng 1 năm 2022). “How Many Times Has Argentina Won The World Cup?”. History Of Soccer.
  18. ^ a b c “World Cup 1930–2022”. RSSSF. 1 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  19. ^ “Brazil 2–0 Argentina: Copa América semi-final – as it happened”. The Guardian. 3 tháng 7 năm 2019.
  20. ^ “Argentina stun Brazil in Copa América final to end 28-year trophy drought”. the Guardian. 11 tháng 7 năm 2021.
  21. ^ “Argentina beat Brazil 1–0 to win Copa America, 1st major title in 28 yrs”. 11 tháng 7 năm 2021 – qua www.reuters.com.
  22. ^ “Messi echoes Maradona in masterclass as Argentina sends epic World Cup statement”. Fox Sports. 1 tháng 6 năm 2022.
  23. ^ “Argentina are favourites for World Cup 2022 win in Qatar with 'happy' Lionel Messi, says Joe Cole”. Eurosport. 22 tháng 11 năm 2022.
  24. ^ “World Cup 2022 betting odds: which team are favourites to win?”. 14 tháng 12 năm 2022 – qua www.reuters.com.
  25. ^ Liew, Jonathan (30 tháng 6 năm 2018). “Why France vs Argentina was one of the greatest World Cup games of all time”. The Independent. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 7 năm 2018.
  26. ^ “adidas reveals the FIFA World Cup™ official Finals match ball”. FIFA.com (bằng tiếng Anh). FIFA. 11 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2022.
  27. ^ “Lusail Stadium”. Qatar 2022™ (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2022.
  28. ^ “Lusail Iconic Stadium for Qatar 2022 is revealed at Leaders in Football conference in London”. Foster and Partners (Thông cáo báo chí). 6 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2022.
  29. ^ “FIFA World Cup™ match schedule confirmed: hosts Qatar to kick off 2022 tournament at Al Bayt Stadium”. FIFA (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2022.
  30. ^ “FIFA World Cup Qatar 2022 – Match Schedule” (PDF). FIFA.
  31. ^ McManus, David (7 tháng 3 năm 2019). “Lusail Iconic Stadium - FIFA World Cup Qatar”. e-architect (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2022.
  32. ^ “Lusail Iconic Stadium : Qatar World Cup Stadium” (bằng tiếng Anh). 10 tháng 3 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2022.
  33. ^ “Qatar's Lusail Iconic Stadium for Solar World Cup Stadium | Architecture View”. web.archive.org. 16 tháng 6 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2022.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  34. ^ Newspaper, The Peninsula (12 tháng 4 năm 2017). “Work starts on Qatar World Cup final stadium at Lusail”. thepeninsulaqatar.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2022.
  35. ^ “Foster + Partners-designed Lusail Stadium among eight completed Qatar World Cup venues”. Dezeen (bằng tiếng Anh). 23 tháng 11 năm 2021. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2022.
  36. ^ “Photos: Lusail Super Cup tests stadium hosting World Cup final”. Al Jazeera. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2022.
  37. ^ Sobura, Tomasz (2 tháng 2 năm 2022). “New stadium: The date bowl still awaiting its first game”. StadiumDB.com. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2022.
  38. ^ Cons, Roddy (18 tháng 11 năm 2022). “When could Argentina break the world record unbeaten streak at the 2022 World Cup?”. Diario AS.
  39. ^ “Qatar's World Cup has seen the biggest upsets in recent history” – qua The Economist.
  40. ^ Smith, Rory (22 tháng 11 năm 2022). “Saudi Arabia Leaves Another Scar on Argentina's Soul”. The New York Times.
  41. ^ “What's this new rule: Fans fume as Argentina's Lautaro Martinez's goal vs Saudi Arabia is ruled offside”. TimesNow. 22 tháng 11 năm 2022.
  42. ^ “Công nghệ bắt việt vị gây tranh cãi tại World Cup 2022”. Báo Dân tộc & Phát triển. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2022.
  43. ^ “Saudi shock: Argentina stunned in historic World Cup upset”. 1 News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  44. ^ Staff, Scroll. “Argentina and early exits: A look at La Albiceleste's poor World Cup campaigns over the years”. Scroll.in (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  45. ^ Minh Anh. “Ghi 3 bàn không được công nhận, Argentina thua sốc Ả Rập Xê Út”. VTC News. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2022.
  46. ^ “Argentina 2-0 Mexico: Lionel Messi and Enzo Fernandez stunners keep La Albiceleste alive with crucial victory”. Eurosport (bằng tiếng Anh). 26 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  47. ^ Tuấn Điệp. “World Cup 2022, Argentina 2-0 Mexico: Lionel Messi lên tiếng”. Báo Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2022.
  48. ^ “Argentina coast past Poland 2-0 to top World Cup Group C”. Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  49. ^ “Argentina và Ba Lan giành vé đi tiếp sau màn so kè gay cấn”. Báo Tuổi Trẻ. Truy cập ngày 1 tháng 12 năm 2022.
  50. ^ Athletic, The. “Reaction to Argentina's win over Australia”. The Athletic (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  51. ^ “Đánh bại Úc, Argentina vào tứ kết World Cup 2022 gặp Hà Lan”. Báo Tuổi Trẻ. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2022.
  52. ^ “Argentina edge Netherlands in shootout to win World Cup quarter-final thriller”. the Guardian (bằng tiếng Anh). 9 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  53. ^ Anh Tiến. “Kết quả Hà Lan - Argentina: Đại diện Nam Mỹ giành vé vào bán kết sau loạt sút luân lưu”. Báo Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2022.
  54. ^ “Argentina Sweeps Past Croatia 3-0 to Reach World Cup Final”. VOA (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  55. ^ Tường Phước. “Messi tỏa sáng, Argentina thắng đậm Croatia, vào chung kết World Cup 2022”. Báo Người Lao Động. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2022.
  56. ^ “France 4-1 Australia: Olivier Giroud strikes twice to equal Les Bleus goal-scoring record in come-from-behind win”. Eurosport UK (bằng tiếng Anh). 22 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  57. ^ Tuấn Nguyên. “Pháp ngược dòng thắng Australia 4-1”. Zing News. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2022.
  58. ^ “France 2-1 Denmark: Kylian Mbappe lights up World Cup with double”. Sky Sports (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  59. ^ Đặng Cường. “Kết quả World Cup 2022 Pháp và Đan Mạch: Pháp là đội đầu tiên vào vòng 1/8”. Báo Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2022.
  60. ^ Das, Andrew (30 tháng 11 năm 2022). “In a Wild Finish, Tunisia Goes Out With a Win Against France”. The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  61. ^ “Tuyển Pháp thua sốc Tunisia”. Báo Người Lao Động. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2022.
  62. ^ “France aren't playing well and they don't even need to, for the moment”. MARCA (bằng tiếng Anh). 4 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  63. ^ Văn Quyên. “Thắng Ba Lan 3-1, Pháp vào tứ kết: Đêm của Mbappe”. Báo Người Lao Động. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2022.
  64. ^ “France beat England 2-1 after a nail-biting match at the World Cup”. euronews (bằng tiếng Anh). 10 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  65. ^ Ngọc Huy. “Pháp tiễn Anh rời World Cup 2022: Đẳng cấp Giroud”. Báo VietNamNet. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2022.
  66. ^ “France end Morocco dream to set up Argentina final”. BBC Sport (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  67. ^ Tuấn Nguyên & Minh Phúc. “Hạ Morocco 2-0, Pháp gặp Argentina ở chung kết World Cup”. Zing News. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  68. ^ a b c Polish Football Association. “Szymon Marciniak poprowadzi finał Mistrzostw Świata!”. pzpn.pl (bằng tiếng Ba Lan). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  69. ^ Duy Luân. “Danh tính trọng tài bắt chính trận chung kết World Cup”. Zing News. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2022.
  70. ^ “FIFA 2022 Refereeing International Lists” (PDF). fifa.com. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  71. ^ a b Woitalla, Mike (16 tháng 12 năm 2022). “American refs in Qatar: Two U.S. officials assigned to final; two on standby”. Soccer America. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  72. ^ “Rostocker Schiedsrichter Dankert beim WM-Finale im Einsatz” [Rostock referee Dankert in action at the World Cup final]. Norddeutscher Rundfunk. 15 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  73. ^ “Qatar's $300 Billion World Cup Is Headed for an Epic Comedown”. Bloomberg.com (bằng tiếng Anh). 15 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2022.
  74. ^ Đức Trung. “Tổng thống Argentina không đến Qatar xem chung kết World Cup”. VnExpress. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  75. ^ “Argentine president to watch final match from home”. The Hindu. Agence France-Presse. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  76. ^ “President wishes France's Macron the best – except for in Sunday's World Cup final”. Buenos Aires Times. 15 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  77. ^ “Qatar holds spectacular World Cup closing ceremony ahead of final”. Al Jazeera. 20 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2022.
  78. ^ “Lali Espósito emocionó a todos con la interpretación del himno argentino en la final del Mundial”. LA NACION (bằng tiếng Tây Ban Nha). 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  79. ^ “INFO E1 – Mundial 2022: Farrah El-Dibany interpretará "La Marsellesa" para la final”. Deportes News ES Euro (bằng tiếng Tây Ban Nha). 17 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  80. ^ Đình Nam. “Lộ danh tính người cầm cúp vàng ở chung kết World Cup 2022”. Thể Thao 247. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  81. ^ “Deepika Padukone, former Spanish goalkeeper Iker Casillas unveil the FIFA World Cup trophy at the stadium. Watch”. Hindustan Times. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 26 tháng 12 năm 2022.
  82. ^ a b c d Goff, Steven (18 tháng 12 năm 2022). “Lionel Messi earns World Cup glory as Argentina tops France in a chaotic, captivating final”. The Washington Post. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  83. ^ a b c d Văn Toản. “Thắng Pháp trong loạt sút luân lưu, Argentina vô địch World Cup 2022”. Báo Nhân Dân. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  84. ^ a b c d David Hytner. “Argentina beat France on penalties to win World Cup after stunning final”. The Guardian. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  85. ^ a b c Phạm Ngọc. “Mbappe lập hat-trick vẫn phải nhìn Messi lần đầu vô địch thế giới cùng Argentina”. VOV. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  86. ^ a b c d Kim Anh. “Argentina thắng Pháp và vô địch World Cup 2022”. Báo Dân Trí. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  87. ^ “Regulations – FIFA World Cup Qatar 2022” (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. 15 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2022.
  88. ^ a b c d “World Cup: Argentina vs France”. Sofascore. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  89. ^ a b c d “Argentina vs France: live info and stats - FIFA World Cup 2022”. Diario AS. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  90. ^ “Copa América”. RSSSF. 7 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  91. ^ Sportstar, Team (18 tháng 12 năm 2022). “Argentina become second team to win FIFA World Cup after losing first game”. sportstar.thehindu.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2022.
  92. ^ “World Cup » Statistics » Goals per season”. WorldFootball.net. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  93. ^ a b c d H. Long. “Lionel Messi lập hàng loạt kỷ lục vĩ đại sau khi vô địch World Cup”. Báo Dân Trí. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  94. ^ Hangst, Matthias (18 tháng 12 năm 2022). “Argentina v France: Final – FIFA World Cup Qatar 2022”. Getty Images. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  95. ^ “Argentina wins World Cup, presentation ceremony highlights: Messi wins Golden Ball, Martinez gets Golden Glove, Mbappe takes Golden Boot”. Sportstar. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  96. ^ a b “Lionel Messi made to wear traditional Arab bisht for World Cup trophy lift”. The Daily Telegraph. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  97. ^ “The bizarre act that ruined the greatest moment in World Cup history”. The Daily Telegraph. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  98. ^ Vĩnh San (19 tháng 12 năm 2022). “Chung kết World Cup 2022 'hay nhất lịch sử'. VnExpress. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  99. ^ a b “Messi makes Golden Ball history”. FIFA. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  100. ^ a b Mackey, Ed (18 tháng 12 năm 2022). “World Cup 2022 top goalscorers: Mbappe pips Messi to Golden Boot in unbelievable final”. The Athletic. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  101. ^ “The World Cup records Messi owns and is chasing”. FIFA. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  102. ^ “Messi – 2nd player to score in last-16, quarters, semis and final of WC”. BeSoccer. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  103. ^ Andrews, Connor (18 tháng 12 năm 2022). “Kylian Mbappe becomes first player to score World Cup final hat-trick since Geoff Hurst as he twice brings France back level with Argentina and overtakes Pele and Zinedine Zidane”. Talksport. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  104. ^ “World Cup Golden Ball: Full winners list & how best player award is decided”. Goal.com. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  105. ^ a b Kobe Tong. “Lionel Scaloni: Argentina boss' moving reaction to winning the World Cup”. Give Me Sport. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  106. ^ a b c John Cross. “Didier Deschamps and Hugo Lloris react to "painful" World Cup final loss to Argentina”. Mirror. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  107. ^ a b Tường Linh. “Đây là kỳ World Cup hay nhất lịch sử”. Zing News. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  108. ^ Samuel, Liliana. “AFP via Buenos Aires Times | Rosario celebrates its native sons, Messi and Di María”. batimes.com.ar. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022.
  109. ^ “Argentina's World Cup heroes airlifted in helicopters as street party overflows”. Reuters. 20 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2022.
  110. ^ O'Brien, Josh (22 tháng 12 năm 2022). “Emi Martinez subject of formal complaint from France FA after World Cup taunts”. mirror (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2022.
  111. ^ “Martinez holds Mbappe baby doll during World Cup parade as Argentina keeper continues to taunt France striker | Goal.com”. www.goal.com. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2022.
  112. ^ Banerjee, Apratim (19 tháng 12 năm 2022). “Riots erupt in France as over 115 arrests recorded after Les Bleus suffer defeat to Argentina in FIFA World Cup final”. Sportskeeda. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2022.
  113. ^ “World Cup 2022: France's Kingsley Coman and Aurelien Tchouameni racially abused”. BBC Sport. 19 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2022.
  114. ^ Anh Quân. “Cầu thủ Pháp bị phân biệt chủng tộc vì đá hỏng penalty”. VTV.vn. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2022.
  115. ^ Lê Phương. “Thua chung kết World Cup 2022, 3 ngôi sao ĐT Pháp bị phân biệt chủng tộc, gồm những ai?”. Báo Dân Việt. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2022.
  116. ^ Corbella, Enrique (21 tháng 12 năm 2022). “Messi beats the record of likes in the history of all social media: Beats TikToker Bella Poarch”. Marca. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2022.
  117. ^ Navlakha, Meera (21 tháng 12 năm 2022). “Lionel Messi's Instagram post is the most liked thing on social media – ever”. Mashable. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2022.
  118. ^ Hoàng Hà. “Bức ảnh Messi ăn mừng vô địch World Cup phá kỷ lục like trên Instagram”. Web Thể Thao. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2022.
  119. ^ “Damien Duff declares World Cup final the 'best final ever' on RTE”. Irish Mirror. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.
  120. ^ “2022 World Cup final: Argentina vs. France highlights and reactions”. ESPN. 18 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]