Trắc nghiệm Rorschach

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Rorschach test
Xét nghiệm
Rorschach blot 01.jpg
1
2
3
1
29%
2
18%
3
6%
The first of the ten cards in the Rorschach test, with the occurrence of the most statistically frequent details indicated.[1][2] The images themselves are only one component of the test, whose focus is the analysis of the perception of the images.
MeSHD012392

Test Rorschach là một trắc nghiệm tâm lý trong đó đối tượng nhận thức của vết mực được ghi lại và sau đó, sử dụng phân tích tâm lý giải thích, sử dụng thuật toán phức tạp, hoặc cả hai. Một số nhà tâm lý học sử dụng này thử nghiệm để kiểm tra nhân cách của một người đặc tính và tình cảm hoạt động. Nó đã được sử dụng để phát hiện rối loan suy nghĩ, đặc biệt là trong trường hợp bệnh nhân không muốn mô tả quá trình suy nghĩ của họ một cách công khai. Trắc nghiệm được đặt theo tên tác giả của nó, nhà tâm lý học người Thụy Sĩ Hermann Rorschach. Trong những năm 1960, Rorschach là test phóng chiếu được sử dụng rộng rãi nhất.

Mặc dù Hệ thống tính điểm của Exner (được phát triển từ những năm 1960) tuyên bố đã giải quyết và thường bác bỏ nhiều lời phê bình của ban đầu hệ thống kiểm tra với một bộ cơ thể của nghiên cứu, nhưng một số nhà nghiên cứu vẫn tiếp tục đưa ra các câu hỏi. Các vấn đề được bàn cãi bao gồm tính khách quan của trắc nghiệm, mức độ tin cậy giữa các chuyên gia đánh giá, tính xác minh và độ hiệu lực chung của trắc nghiệm, bias của thang đo bệnh lý với số lượng lớn các phản hồi, giới hạn của những điều kiện tâm lý mà nó chẩn đoán chính xác, không có khả năng để tái tạo các quy chuẩn của test, cách sử dụng trong việc đánh giá theo lệnh của tòa án, và sự gia tăng của mười hình ảnh vết mực, có khả năng làm trắc nghiệm không có hiệu quả đối với những người đã từng được tiếp xúc với chúng.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Hermann Rorschach tạo ra test vết mực vào năm 1921.

Việc sử dụng "những thiết kế không rõ ràng" để đánh giá nhân cách của một cá nhân là một ý tưởng trước đó của Leonardo da VinciBotticelli. Việc giải thích vết mực là trọng tâm dẫn đến một trò chơi, Gobolinks, từ cuối thế kỷ 19. Rorschach, tuy nhiên, là người đầu tiên tiếp cận có hệ thống của loại này. Những vết mực đã được chính Rorschach vẽ bằng tay.

Vết mực của Rorschach có thể đã được lấy cảm hứng từ bác sĩ người Đức Justinus Kerner người đã xuất bản một cuốn sách nổi tiếng về những bài thơ vào năm 1857, mỗi bài thơ đã được lấy cảm hứng từ một vết mực ngẫu nhiên. Nhà tâm lý học người Pháp Alfred Binet cũng đã thử nghiệm với vết mực như là một test về sự sáng tạo, và theo sự thay đổi của thế kỷ, các thí nghiệm tâm lý đã sử dụng vết mực nhiều hơn với các mục đích ví như nghiên cứu về trí tưởng tượng và ý thức.

Sau khi nghiên cứu 300 bệnh nhân tâm thần và 100 đối tượng kiểm soát, năm 1921 Rorschach đã viết cuốn sách Psychodiagnostik, cuốn sách là cơ sở của những test vết mực (sau khi thử nghiệm với một vài trăm vết mực, ông đã chọn một bộ gồm mười vết mực vì các chẩn đoán giá trị của chúng) nhưng ông đã qua đời vào năm sau đó. Mặc dù từng là Phó Chủ tích của Hôi Phân tâm học Thụy Sỹ nhưng Rorschach đã gặp khó khăn trong việc xuất bản cuốn sách này, và không có được nhiều sự chú ý vào lần đầu tiên xuất hiện.

Năm 1927, nhà xuất bản mới thành lập Hans Huber đã mua cuốn sách Psychodiagnostik của Rorschach từ Ernst Bircher. Huber hiện vẫn là nhà xuất bản của các test và sách có liên quan với Rorschach là thương hiệu Thụy sĩ của nhà xuất bản Verlag Hans Huber, Hogrefe AG. Công việc được mô tả như "a densely written piece couched in dry, scientific terminology".

Sau khi Rorschach chết, những hệ thống tính điểm của test gốc đã được cải thiện bởi Samuel Beck, Bruno Klopfer và những người khác. John E. Exner tổng hợp một số những phát triển sau này trong các hệ thống toàn diện, đồng thời cố gắng làm cho việc tính điểm được thống kê một cách chính xác. Một số hệ thống được dựa trên nội dung của phân tâm học về mối quan hệ đối tượng. Hệ thống của Exner vẫn còn rất phổ biến ở Hoa Kỳ, trong khi ở châu Âu các phương pháp khác được ưu tiên hơn, như trong cuốn sách của Evald Bohm, đó là gần hơn hệ thống Rorschach nguyên gốc và bắt nguồn sâu hơn trong các nguyên tắc phân tâm học ban đầu. [cần dẫn nguồn]

Rorschach không bao giờ có ý định sử dụng những vết mực như một test tính cách nói chung, nhưng đã phát triển chúng như một công cụ để chẩn đoán bệnh tâm thần phân liệt. Chưa đến năm 1939, các thử nghiệm đã được dùng như là một bài test phóng chiếu của nhân cách, một trong những ứng dụng mà Rorschach luôn nghi ngờ. Trong cuộc phỏng vấn năm 2012 cho phóng sự của đài BBC Radio 4, Rita Signers, người phụ trách của các lưu trữ của Rorschach ở Bern, Thuỵ sĩ, cho rằng không phải ngẫu nhiên hay tình cờ mà mỗi vết mực trong 10 lựa chọn của Rorschach đã được thiết kế kỹ càng kiểu càng gây mơ hồ và "mâu thuẫn" thì càng tốt.

Phương pháp[sửa | sửa mã nguồn]

Các test Rorschach thích hợp cho các đối tượng từ năm tuổi cho đến tuổi trưởng thành. Người hướng dẫn và đối tượng/ khách thể thường ngồi cạnh nhau tại một cái bàn, và người hướng dẫn ngồi hơi xa ra phía sau các đối tượng. Chỗ ngồi của người khảo sát và khách thể được giảm bớt ảnh hưởng của vô ý tín hiệu từ nhà giám định về chủ đề này. Nói cách khác, cách ngồi side-by-side giảm thiểu những khả năng người khảo sát sẽ vô tình gây ảnh hưởng đến câu trả lời của khách thể. Điều này là để tạo sự "thoải mái có kiểm soát". Có mười vết mực chính thức, mỗi vết mực được in trên một tấm thẻ trắng, khoảng 18 - 24 cm.Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai Mỗi vết mực gần như hoàn toàn đối xứng với nhau. Năm vết mực là của mực đen, hai vết là của đen và đỏ; ba vết mực có nhiều màu, hiện lên trên nền trắng.Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên saiLỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên saiLỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai Sau bài test, khách thể đã nhìn thấy, và phản hồi lại với tất cả các vết mực (giai đoạn free association - liên tưởng tự do), những người thử nghiệm một lần nữa cho các khách thể làm test để phục vụ nghiên cứu: Khách thể được yêu cầu chú ý vào những gì họ nhìn thấy và những chi tiết nào khiến vết mực giống thứ họ đã thấy (giai đoạn inquiry). Việc xoay các tấm thẻ hoặc các yếu tố liên quan khác như sự cho phép xoay thẻ được yêu cầu có thể cho thấy các nét nhân cách và chúng có đóng góp vào việc đánh giá sau này.Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai Khi khách thể xem xét các vết mực, các nhà tâm lý học viết ra tất cả mọi thứ mà khách thể nói hoặc làm, kể cả những việc bình thường nhất. Phân tích những phản hồi được ghi lại bởi những người hướng dẫn test bằng cách sử dụng một bảng - tabulation, tờ ghi điểm số và nếu cần thiết thì sẽ bằng một biểu đồ - a seperate location chart.Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai

Mục tiêu chung của các test là cung cấp dữ liệu về các biến nhận thức và biến nhân cách như động cơ, xu hướng phản hồi, quá trình nhận thức, yếu tố tình cảm, và tri giác cá nhân/liên cá nhân. Các giả thuyết cơ bản là cá nhân sẽ phân loại các kích thích bên ngoài dựa trên bộ cảm quan cụ thể cá nhâpeerrerrson-specific perceptual sét) bao gồm nhu cầu, động cơ cơ bản, nhữnng xung đột , và quá trình phân nhóm này (clustering) sẽ đại diện cho quá trình được dùng trong các tình huống đời thực. Các phương pháp được giải thích khác nhau. Hệ thống tính điểm Rorschach đã được mô tả như một hệ thống các chốt sẽ cho ta những hiểu biết về nhân cách. Phương pháp được sử dụng rộng rãi nhất ở Mỹ được dựa trên công trình của Exner.

Việc điều phối test đối với một nhóm khách thể thử nghiệm, thông qua các hình ảnh dự kiến, cũng đôi khi được thực hiện nhưng chủ yếu là để nghiên cứu hơn là cho mục đích chẩn đoán.Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai

Không nên nhầm lẫn điều phối test (test administration) với việc giải thích test (test interpretation):

Việc giải thích một biên bản ghi chép Rorschach là một quy trình phức tạp. Nó yêu cầu một nền tảng tri thức rộng lớn liên quan đến personality dynamics nói chung, cũng như kinh nghiệm đáng kể với phương pháp Rorschach. Để thành thạo trở thành một người điều phối test Rorschach có thể mất vài tháng. Tuy nhiên, ngay cả những người có khả năng và có đủ điều kiện để trở thành người điều phối test Rorschach thường vẫn phải tiếp tục trong một "giai đoạn học tập" vài năm sau đó.Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai

Đặc điểm/Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

Việc giải thích của test Rorschach không dựa chủ yếu vào nội dung phản hồi, tức là những gì cá nhân thấy trong vết mực (nội dung). Trên thực tế, nội dung phản hồi chỉ là một phần nhỏ tương đối của một nhóm các biến rộng hơn được sử dụng để giải thích dữ liệu Rorschach: ví dụ thông tin được cung cấp bởi thời gian trước khi khách thể đưa ra phản hồi về tấm thẻ cũng có thể có giá trị (mất nhiều thời gian dài có thể cho biết sự "sốc" vì tấm thẻ)  cũng như bởi bất kỳ ý kiến nào mà khách thể nói ra bên cạnh việc đưa ra phản hồi trực tiếp.

Đặc biệt, thông tin về các yếu tố quyết định (những khía cạnh của những vết mực mà gây ra phản hồi như kiểu dáng và màu sắc) và vị trí (những chi tiết của vết mực dẫn đến câu trả lời) thường được coi là quan trọng hơn nội dung câu trả lời, mặc dù nó ngược lại với bằng chứng đã có. "Tính phổ biến" và "tính độc đáo" của câu trả lời cũng có thể được coi là dimensions cơ bản trong việc phân tích.

Nội dung[sửa | sửa mã nguồn]

Mục tiêu trong việc mã hóa nội dung của test Rorschach là để phân loại những đối tượng mà khách thể có thể mô tả trong phản ứng vết mực. Có 27 mã được thiết lập để xác định tên của các đối tượng. Các mật mã được phân loại và bao gồm các mục chẳng hạn như "người - human", "thiên nhiên - nature", "động vật - animal", "vật trừu tượng - abstract", "quần áo - clothing", "cháy - fire", và "x-ray". Những nội dung đã mô tả mà không có mã quy định trước phải được mã hóa bằng cách sử dụng mã "idiographic contents" với mã viết tắc là "Idio".  Các item cũng được mã hóa cho thống kê tính phổ biến (hoặc tính độc đáo).

Hơn bất kỳ đặc điểm nào khác trong bài kiểm tra, phản hồi nội dung có thể được kiểm soát một cách có ý thức bởi khách thể và có thể được gợi ra bởi các yếu tố rất khác nhau,  gây khó khăn trong việc sử dụng nội dung đơn thuần chỉ để rút ra kết luận về nhân cách của khách thể; với một số cá nhân cụ thể, phản hồi nội dung có thể được giải thích trực tiếp, và một số thông tin có thể thu được bằng cách phân tích các xu hướng theo chủ đề trong toàn bộ các phản hồi nội dung (điều đó chỉ khả thi khi có nhiều phản hồi hợp lệ), nhưng nhìn chung nội dung không thể được phân tích ngoài phạm vi của toàn bộ bản ghi chép về test.

Định khu[sửa | sửa mã nguồn]

Đinh khu phản ứng của khách thể là một yếu tố khác được tính điểm trong hệ thống Rorschach. Định khu đề cập đến việc bao nhiêu lượng mực in đã được sử dụng để trả lời câu hỏi. Người điều phối sẽ ghi lại câu trả lời "W" nếu toàn bộ vết mực được sử dụng để trả lời câu hỏi - diễn giải phần lớn, "D" nếu một phần được mô tả phổ biến của vết mực được sử dụng - diễn giải chi tiết nhỏ, "Dd" nếu một chi tiết được mô tả không phổ biến hoặc bất thường đã được sử dụng - diễn giải không bình thường, hoặc "S" nếu khoảng trắng ở phần nền đã được sử dụng. Điểm của W thường liên quan đến động cơ của khách thể để tương tác với môi trường xung quanh họ. D được giải thích như là một người có chức năng có hiệu quả hoặc thích hợp. Các câu trả lời được mã hoá Dd xảy ra với tần suất cao cho thấy một số lệch lạc - malajustment (The inability to adjust oneself to the needs of others, or to the stresses of normal life) trong cá nhân đó. Các câu trả lời mã hóa S cho thấy một khách thể làm test có sự đối kháng hoặc không hợp tác.

Yếu tố quyết định[sửa | sửa mã nguồn]

Các hệ thống cho việc tính điểm của Rorschach thường bao gồm một khái niệm về "các yếu tố quyết định": Đây là những yếu tố góp phần tạo ra sự tương đồng giữa nội dung vết mực và nội dung mà khách thể trả lời. Chúng cũng có thể đại diện cho một số thái độ dựa trên cảm quan kinh nghiệm, cho thấy các khía cạnh trong cách mà khách thể nhận thức thế giới. Bản gốc của Rorschach chỉ sử dụng hình dáng, màu sắcchuyển động như các yếu tố quyết định. Tuy nhiên hiện nay một yếu tố quyết định quan trọng khác được xem xét đó là shading,  được tình cờ xuất hiện do chất lượng in kém của những vết mực. Rorschach ban đầu không coi trọng shading,  do mực in ban đầu có độ bão hòa đồng nhất, nhưng sau đó ông mới nhận ra nó như là một yếu tố quan trọng.

Hình dáng  là yếu tố quyết định phổ biến nhất và có liên quan đến các quá trình trí tuệ. Phản hồi màu sắc thường cung cấp cái nhìn sâu sắc trực tiếp về đời sống tình cảm của một người. Chuyển độngshading được cho là phức tạp hơn, cả trong định nghĩa và trong cách diễn giải. Rorschach chỉ xem xét chuyển động khi trải nghiệm chuyển động thực tế, trong khi những người khác đã mở rộng phạm vi của yếu tố quyết định này, điều đó có nghĩa là khách thể nhận thấy cái gì đó "đang diễn ra".

Nhiều hơn một yếu tố quyết định có thể góp phần hình thành nhận thức của khách thể. Sự kết hợp của hai yếu tố quyết định đã được chú ý, trong khi đó cũng đánh giá xem trong số hai yếu tố đó yếu tố nào đóng vai trò chính. Ví dụ, "form-color" nghĩa là một sự kiểm soát tinh vi về sự thúc đẩy hơn là "color-form". Trên thực tế, có thể cho rằng tính cách có thể được suy ra một cách dễ dàng nhất từ mối quan hệ và cân bằng giữa các yếu tố quyết định.

Tính đối xứng của các item[sửa | sửa mã nguồn]

Một đặc điểm nổi bật của các vết mực Rorschach là tính đối xứng của chúng. Nhiều người chấp nhận khía cạnh này vì là bản chất của hình ảnh, nhưng Rorschach, cũng như các nhà nghiên cứu khác, chắc chắn không. Rorschach thử nghiệm cả hình ảnh bất đối xứng (asymmetric) và đối xứng (symmetric) trước khi cuối cùng chọn cho cái đối xứng.

Ông giải thích như sau:

Các hình bất đối xứng bị nhiều khách thể từ chối; sự đối xứng cung cấp một phần cần thiết trong thành phần nghệ thuật. Nó có một điểm trừ ở chỗ nó có xu hướng làm cho câu trả lời hơi rập khuôn. Mặt khác, sự đối xứng làm cho các điều kiện giống nhau đối với bên phải và trái của khách thể; hơn nữa, nó giúp giải thích cho một số khách thể bị blocked. Cuối cùng, sự đối xứng giúp có khả năng giải thích toàn cảnh. 

Tác động của sự đối xứng trong các vết mực của Rorschach cũng đã được các nhà nghiên cứu khác nghiên cứu thêm.

Hệ thống tính điểm của Exner[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống tính điểm của Exner, còn gọi là Hệ thống tổng thể Rorschach (Rorschach Comprehensive System), là một phương pháp tiêu chuẩn cho việc giải thích test Rorschach. Nó được phát triển trong những năm 1960 bởi Tiến sĩ John E. Exner, như một hệ thống phân tích nghiêm ngặt hơn. Nó được công nhận rộng rãi, có được độ tin cậy giữa các nhà đánh giá cao (inter-rater realibility). Năm 1969, Exner xuất bản Các Hệ thống Rorschach, một mô tả ngắn gọn của phiên bản sau này sẽ được gọi là "the Exner system". Sau đó, ông xuất bản một nghiên cứu trong nhiều volume có tên The Rorschach: A Comprehensive system, mô tả đầy đủ nhất hệ thống của ông.

Việc tạo ra hệ thống mới được thúc đẩy bởi việc nhận ra rằng ít nhất năm phương pháp khác nhau có liên quan nhưng cuối cùng các phương pháp khác nhau đã được sử dụng chung vào thời điểm đó, với một số ít người đánh giá, họ không sử dụng bất kỳ phương pháp nào được công nhận, thay vào đó họ dựa vào đánh giá chủ quan, hoặc tự pha trộn các đặc tính của các hệ thống tiêu chuẩn khác nhau.

Các thành phần chủ chốt của hệ thống Exner là việc cụm các biến Rorschach và một chiến lược tìm kiếm theo tuần tự để xác định thứ tự phân tích chúng,  được điều chỉnh với người điều phối đạt chuẩn, khách quan, mã hóa đáng tin cậy và cơ sở dữ liệu tiêu chuẩn có tính đại diện (a representative normative database).  Hệ thống tập trung rất nhiều vào bộ ba nhận thức xử lý thông tin liên quan đến cách thức khách thể xử lý dữ liệu đầu vào, cognitive mediation, đề cập đến cách thông tin được chuyển đổi và xác định, và tưởng tượng.

Trong hệ thống, các phản hồi được ghi lại với ở trạng thái không rõ ràng của chúng hoặc tổng hợp nhiều hình ảnh trong vết mực, định khu phản hồi, mà một số các yếu tố quyết định được sử dụng để đưa ra câu trả lời (nghĩa là điều làm cho vết mực trông giống như những gì người ta nói là giống nhau), chất lượng hình dạng của phản hồi (mức độ trả lời chính xác với vẻ bề ngoài của vết mực), nội dung câu trả lời (những gì mà người trả lời thực sự nhìn thấy trong vết mực, mức độ tinh thần tổ chức hoạt động có liên quan đến việc tạo ra phản ứng, và bất kỳ khía cạnh bất hợp lý, không phù hợp, hoặc rời rạc của câu trả lời. Có báo cáo rằng câu trả lời phổ biến trên tấm thẻ đầu tiên bao gồm con dơi - bat, huy hiệu - badge, và phù hiệu ở cánh tay - coat of arms. 

Sử dụng điểm cho các loại này, người đánh giá sau đó thực hiện một loạt các tính toán để tạo ra một bản tóm tắt cấu trúc của dữ liệu thử nghiệm. Các kết quả của bản tóm tắt cấu trúc được diễn giải bằng cách sử dụng các dữ liệu nghiên cứu hiện có về các đặc điểm nhân cách đã được chứng minh có liên quan đến các loại phản ứng khác nhau.

Với các tấm Rorschach (10 vết mực), vị trí của mỗi vết mực khách nhau ở mỗi khách thể/client được ghi lại và mã hoá - thường là "commonly selected" hoặc "uncommonly selected". Có rất nhiều phương pháp khác nhau để mã hóa các vị trí của vết mực. Exner giải quyết theo hệ thống mã hóa vị trí được đề xướng bởi S. J. Beck (1944 và 1961). Hệ thống này dựa trên công trình của Klopfer (1942).

Theo hình thức trả lời, khái niệm "form quality" đã xuất hiện từ những tác phẩm sớm nhất của Rorschach, như là một đánh giác chủ quan về mức độ phản ứng của khách thể tương ứng với vết mực (Rorschach would give a higher form score to more "original" yet good form responses), và khái niệm này được các phương pháp khác làm theo, đặc biệt là ở châu Âu; ngược lại, hệ thống Exner chỉ xác định "good form" như là một tần số xuất hiện từ, giảm nó thành một thước đo khoảng cách của khách thể đến mức trung bình dân số. 

Hệ thống đánh giá thực thi[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống đánh giá thực thi của Rorschach (R-PAS Rorschach performance assessment system) là một phương pháp tính điểm được tạo ra bởi một số thành viên của Hội đồng Nghiên cứu Rorschach. Họ tin rằng hệ thống tính điểm Exner cần được cập nhật, nhưng sau cái chết của Exner, gia đình Exner đã ngăn cản mọi sự thay đổi đối với Hệ thống Tổng thể.  Vì vậy họ thiết lập một hệ thống mới: R-PAS. Đó là một nỗ lực nhằm tạo ra hệ thống tính điểm hiện tại, dựa trên thực nghiệm và tập trung vào bình diện quốc tế dễ sử dụng hơn so với Hệ thống tổng thể của Exner. Cuốn sổ tay R-PAS được thiết kế để trở thành một công cụ toàn diện cho việc điều phối, tính điểm, và giải thích các vết mực Rorschach. Cuốn sách bao gồm hai chương là những điểm cơ bản trong tính điểm và giải thích, nhằm mục đích cho người mới sử dụng Rorschach làm quen, tiếp theo là các chương có chứa nhiều thông tin chi tiết và kỹ thuật hơn. 

Về việc cập nhật cách tính điểm, các tác giả chỉ chọn các biến đã được xác minh qua thực nghiệm trong tài liệu. Cần lưu ý, các tác giả đã không tạo ra các biến hoặc chỉ số mới để được mã hóa nhưng đã xem xét một cách có hệ thống các biến đã được sử dụng trong các hệ thống trong quá khứ.Trong khi tất cả các mã đã được sử dụng trong quá khứ, nhiều mã đã được đổi tên để có nhiều mặt hợp lệ và dễ hiểu hơn. Điểm của các chỉ số đã được cập nhật (ví dụ như sử dụng percentiles và điểm chuẩn) để làm Rorschach phù hợp hơn với các thang đo lường nhân cách phổ biến khác.

Ngoài việc cung cấp các hướng dẫn về mã hóa để ghi lại các phản hồi của người trả lời, R-PAS cung cấp một hệ thống để kiểm tra hành vi của một người điều tra trong thời gian điều phối Rorschach. Những mã hành vi này được đưa vào vì người ta tin rằng các hành vi được thể hiện trong quá trình test là phản ánh về sự thực hiện của một người nào đó và bổ sung những phản hồi thực tế được đưa ra. Điều này cho phép tổng quát hoá được việc phản hồi các tấm thẻ và hành vi thực sự của họ.

R-PAS cũng nhận ra rằng việc tính điểm các biến Rorschach khác nhau ở các quốc gia.  Vì vậy, đầu năm 1997, các protocol của Rorschach từ các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới đã được biên soạn. Sau khi biên soạn các protocol trong hơn một thập kỷ, tổng cộng 15 mẫu cho người trưởng thành đã được sử dụng để cung cấp cơ sở chuẩn (normative basis) cho R-PAS. Các protocol đại diện cho dữ liệu thu thập được ở Hoa Kỳ, Châu Âu, Israel, Argentina và Brazil.

Khác biệt văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

So sánh dữ liệu chuẩn Exner Bắc Mỹ với dữ liệu từ các khách thể châu Âu và Nam Mỹ cho thấy có sự khác biệt đáng kể về một số đặc điểm, một số ảnh hưởng đến các biến quan trọng, trong khi các số khác (như số lượng câu trả lời trung bình) trùng khớp với nhau. Ví dụ, câu trả lời kết cấu (texture response) thường không có ở các khách thể châu Âu (nếu được hiểu là nhu cầu gần gũi, phù hợp với hệ thống, người châu Âu dường như thể hiện nó chỉ khi nó đạt tới mức độ khao khát - craving sự gần gũi),  và có ít câu trả lời "good form", đến mức có thể nghi ngờ có bệnh tâm thần phân liệt nếu dữ liệu tương quan với các chuẩn mực Bắc Mỹ. Form cũng thường là yếu tố duy nhất được thể hiện bởi các khách thể châu Âu; trong khi màu sắc là ít thấy thường xuyên hơn ở các khách thể người Mỹ, câu trả lời color-form thường tương ứng với các câu trả lời form-color; vì nó có xu hướng được hiểu là các chỉ số về thái độ phòng vệ trong quá trình xử lý, sự khác biệt này có thể xuất phát từ một giá trị cao hơn do sự biểu hiện cảm xúc tự phát.

Sự khác biệt về loại form là do các khía cạnh văn hoá thuần túy: các nền văn hoá khác nhau sẽ thể hiện các đối tượng "common" khác nhau (các khách thể người Pháp thường thấy con tắc kè hoa ở thẻ số VIII, thường được phân loại như một câu trả lời "không bình thường", trái ngược với các động vật khác như mèo và chó, ở người Scandinavia, "yêu tinh Giáng Sinh" (nisser) là một câu trả lời phổ biến cho thẻ số II, và "nhạc cụ - musical instrument" ở thẻ VI là câu trả lời phổ biến của người Nhật),Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai và các ngôn ngữ khác nhau sẽ thể hiện sự khác biệt về ngữ nghĩa trong việc đặt tên cho cùng một đối tượng (hình IV thường được gọi là troll ở người Scandinavia và được gọi là orge ở người Pháp).Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai Rất nhiều câu trả lời "phổ biến" của Exner (được ít nhất 1/3 số mẫu ở Bắc Mỹ sử dụng) dường như phổ biến khắp mọi nơi, như các mẫu ở châu Âu, Nhật Bản và Nam Mỹ, trong khi đặc biệt là câu trả lời "con người - human" ở thẻ IX, cua hoặc nhện ở thẻ X và một trong hai con bướm hoặc con dơi trong thẻ I cho thấy điểm đặc trưng của Bắc Mỹ. Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên saiLỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai

Chất lượng form, phản hồi nội dung phổ biến và định khu là các biến được mã hóa duy nhất trong hệ thống Exner dựa trên tần suất xuất hiện và  ngay lập tức chịu ảnh hưởng văn hóa; do đó việc giải thích các dữ liệu của test phụ thuộc vào văn hóa có thể không nhất thiết phải vượt quá các thành phần này..

Sự khác biệt ngôn ngữ được trích dẫn có nghĩa là việc kiểm tra phải được thực hiện trong ngôn ngữ mẹ đẻ của khách thể hoặc ngôn ngữ thứ hai thông thạo, và ngược lại, người kiểm tra phải nắm vững ngôn ngữ được sử dụng trong bài kiểm tra. Các câu trả lời cũng không được dịch sang ngôn ngữ khác trước khi phân tích trừ trường hợp nhà lâm sàng thành thạo cả hai ngôn ngữ. Ví dụ, một cái nơ (bow tie) là một câu trả lời thường xuyên ở các chi tiết trung tâm của thẻ III, nhưng vì thuật ngữ tương đương bằng tiếng Pháp dịch thành "nơ bướm - butterfly tie", một người đánh giá không đánh giá sắc thái ngôn ngữ này có thể mã hóa câu trả lời khác biệt với những gì được mong đợi..

Những vết mực[sửa | sửa mã nguồn]

Dưới đây là các mười vết mực của test Rorschach in trong  Rorschach Test – Psychodiagnostic Plates, cùng với những câu trả lời thường xuyên nhất cho cả hình ảnh hoặc chi tiết nổi bật nhất theo các tác giả khác nhau.

Card Popular responses Comments
Rorschach blot 01.jpg
Beck: bat, butterfly, moth
Piotrowski: bat (53%), butterfly (29%)
Dana (France): butterfly (39%)
When seeing card I, subjects often inquire on how they should proceed, and questions on what they are allowed to do with the card (e.g. turning it) are not very significant. Being the first card, it can provide clues about how subjects tackle a new and stressful task. It is not, however, a card that is usually difficult for the subject to handle, having readily available popular responses.
Rorschach blot 02.jpg
Beck: two humans
Piotrowski: four-legged animal (34%, gray parts)
Dana (France): animal: dog, elephant, bear (50%, gray)
The red details of card II are often seen as blood, and are the most distinctive features. Responses to them can provide indications about how a subject is likely to manage feelings of anger or physical harm. This card can induce a variety of sexual responses.
Rorschach blot 03.jpg
Beck: two humans (gray)
Piotrowski: human figures (72%, gray)
Dana (France): human (76%, gray)
Card III is typically perceived to contain two humans involved in some interaction, and may provide information about how the subject relates with other people (specifically, response latency may reveal struggling social interactions).
Rorschach blot 04.jpg
Beck: animal hide, skin, rug
Piotrowski: animal skin, skin rug (41%)
Dana (France): animal skin (46%)
Card IV is notable for its dark color and its shading (posing difficulties for depressed subjects), and is generally perceived as a big and sometimes threatening figure; compounded with the common impression of the subject being in an inferior position ("looking up") to it, this serves to elicit a sense of authority. The human or animal content seen in the card is almost invariably classified as male rather than female, and the qualities expressed by the subject may indicate attitudes toward men and authority. Because of this Card IV is often called "The Father Card".
Rorschach blot 05.jpg
Beck: bat, butterfly, moth
Piotrowski: butterfly (48%), bat (40%)
Dana (France): butterfly (48%), bat (46%)
Card V is an easily elaborated card that is not usually perceived as threatening, and typically instigates a "change of pace" in the test, after the previous more challenging cards. Containing few features that generate concerns or complicate the elaboration, it is the easiest blot to generate a good quality response about.
Rorschach blot 06.jpg
Beck: animal hide, skin, rug
Piotrowski: animal skin, skin rug (41%)
Dana (France): animal skin (46%)
Texture is the dominant characteristic of card VI, which often elicits association related to interpersonal closeness; it is specifically a "sex card", its likely sexual percepts being reported more frequently than in any other card, even though other cards have a greater variety of commonly seen sexual contents.
Rorschach blot 07.jpg
Beck: human heads or faces (top)
Piotrowski: heads of women or children (27%, top)
Dana (France): human head (46%, top)
Card VII can be associated with femininity (the human figures commonly seen in it being described as women or children), and function as a "mother card", where difficulties in responding may be related to concerns with the female figures in the subject's life. The center detail is relatively often (though not popularly) identified as a vagina, which makes this card also relate to feminine sexuality in particular.
Rorschach blot 08.jpg
Beck: animal: not cat or dog (pink)
Piotrowski: four-legged animal (94%, pink)
Dana (France): four-legged animal (93%, pink)
People often express relief about card VIII, which lets them relax and respond effectively. Similar to card V, it represents a "change of pace"; however, the card introduces new elaboration difficulties, being complex and the first multi-colored card in the set. Therefore, people who find processing complex situations or emotional stimuli distressing or difficult may be uncomfortable with this card.
Rorschach blot 09.jpg
Beck: human (orange)
Piotrowski: none
Dana (France): none
Characteristic of card IX is indistinct form and diffuse, muted chromatic features, creating a general vagueness. There is only one popular response, and it is the least frequent of all cards. Having difficulty with processing this card may indicate trouble dealing with unstructured data, but aside from this there are few particular "pulls" typical of this card.
Rorschach blot 10.jpg
Beck: crab, lobster, spider (blue)
Piotrowski: crab, spider (37%, blue),

rabbit head (31%, light green),
caterpillars, worms, snakes (28%, deep green)

Dana (France): none
Card X is structurally similar to card VIII, but its uncertainty and complexity are reminiscent of card IX: people who find it difficult to deal with many concurrent stimuli may not particularly like this otherwise pleasant card. Being the last card, it may provide an opportunity for the subject to "sign out" by indicating what they feel their situation is like, or what they desire to know.

Sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]

Hoa Kỳ[sửa | sửa mã nguồn]

Bài kiểm tra Rorschach được hầu hết các nhà tâm lý học sử dụng. Các nhà tâm lý học pháp y sử dụng Rorschach 36% thời gian.Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai Trong trường hợp hạn chế, 23% nhà tâm lý học sử dụng Rorschach để kiểm tra một đứa trẻ.Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai Một khảo sát khác chỉ ra rằng có 124 trong 161 nhà tâm lý học lâm sàng (77%) tham gia vào các dịch vụ đánh giá sử dụng Rorschach,Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai và 80% chương trình cử nhân tâm lý học giảng dạy về cách sử dụng.Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai Một nghiên cứu khác cho thấy việc sử dụng test Rorschach ở các nhà tâm lý học lâm sàng chỉ là 43%, trong khi các nhà tâm lý học đường sử dụng ít hơn 24% thời gian..Lỗi chú thích: Thẻ mở <ref> bị hỏng hoặc có tên sai

Trong Thế Chiến II, bác sĩ tâm thần trưởng của Quân đội Quân y Mỹ là Tiến sĩ Douglas Kelley và nhà tâm lý học Gustave Gilbert đã tiến hành test Rorschach cho 22 bị cáo trong nhóm lãnh đạo Đức Quốc xã (Nazi leadership group), trước khi tiến hành thử nghiệm Nuremberg.

Vương Quốc Anh[sửa | sửa mã nguồn]

Nhiều nhà tâm lý học ở Vương quốc Anh không tin tưởng vào hiệu quả của test và hiếm khi sử dụng nó. Mặc dù hoài nghi về giá trị khoa học của nó nhưng một số nhà tâm lý học đã sử dụng nó trong trị liệu và huấn luyện "như một cách để khuyến khích sự tự phản chiếu (self-reflection) và bắt đầu trò chuyện về thế giới bên trong của người đó." Tuy nhiên nó vẫn được sử dụng bởi một số tổ chức sức khỏe tâm thần như Phòng khám Tavistock. Trong một cuộc khảo sát được thực hiện vào năm 2000, 20% các nhà tâm lý học trong các cơ sở cải huấn sử dụng Rorschach trong khi 80% sử dụng MMPI.

Nhật bản[sửa | sửa mã nguồn]

Ngay sau khi xuất bản cuốn sách của Rorschach, một bản sao được tìm thấy ở Nhật Bản, nơi một trong những nhà tâm thần học hàng đầu của đất nước này tìm thấy trong một cửa hàng sách cũ. Ông rất ấn tượng đến mức bắt đầu ham mê cuồng nhiệt bộ test này và đến giờ vẫn chưa hề giảm nhiệt. Hiệp hội Rorschach Nhật Bản là hiệp hội lớn nhất trên thế giới và bài test "thường xuyên đưa ra với nhiều mục đích". Vào năm 2012, người dẫn chương trình Jo Fidgen đã trình bày về chương trình của Dr Inkblot của đài BBC Radio 4, là thứ "phổ biến hơn bao giờ hết" ở Nhật Bản.

Tranh cãi[sửa | sửa mã nguồn]

Một vài người theo chủ nghĩa hoài nghi xem xét các test vết mực Rorschach là giả khoa học, như một số nghiên cứu cho rằng kết luận của người điều phối test từ những năm 1950 được giống như cold reading. Trong ấn bản năm 1959 của Niên giám đo lường tâm thần, Lee Cronbach (cựu Chủ tịch Hiệp hội Tâm lý học và Hiệp hội Tâm lý Mỹ)" được trích dẫn trong bài đánh giá: "Thử nghiệm đã nhiều lần thất bại như là một dự đoán các tiêu chí thực tế. Không có gì trong tài liệu để khuyến khích sự phụ thuộc vào cách giải thích của Rorschach." Ngoài ra, chuyên gia đánh giá Raymond J. McCall viết: "Mặc dù hàng chục nghìn test Rorschach đã được điều phối bởi hàng trăm chuyên gia được đào tạo từ thời điểm đó (của bài đánh giá trước đó) và trong khi nhiều mối quan hệ với personality dynamics and behavior đã được giả thuyết nhưng đa số các mối quan hệ này chưa bao giờ được xác nhận dựa trên kinh nghiệm (have never been validated empirically), mặc dù xuất hiện hơn 2.000 ấn phẩm về nó." Một lệnh ngừng sử dụng được đưa ra vào năm 1999.

Một báo cáo năm 2003 của Wood và các đồng nghiệp có nhiều quan điểm khác nhau: "Hơn 50 năm nghiên cứu đã xác nhận phán quyết  (verdict) cuối cùng của Lee J. Cronbach (1970): that some Rorschach scores, though falling woefully short of the claims made by proponents, nevertheless possess 'validity greater than chance' (p. 636). [...] Giá trị của nó như là một thước đo rối loạn suy nghĩ trong nghiên cứu bệnh tâm thần phân liệt được chấp nhận rộng rãi và cũng được sử dụng thường xuyên trong nghiên cứu về sự phụ thuộc, và ít phổ biến hơn trong các nghiên cứu về sự thù địch -  hostility và lo âu - anxiety. Hơn nữa, bằng chứng đáng giá đã chứng minh việc sử dụng Rorschach như một thước đo lâm sàng về trí thông minh và rối loạn suy nghĩ."

Test materials[sửa | sửa mã nguồn]

Các tiền đề cơ bản của test là ý nghĩa khách quan có thể được dẫn ra từ các câu trả lời của vết mực được cho là vô nghĩa. Những người ủng hộ test vết mực của Rorschach tin rằng câu trả lời của khách thể với một kích thích mơ hồ và vô ý có thể cung cấp cái nhìn sâu vào các quá trình tư duy của họ, nhưng không rõ hiện tượng này xảy ra như thế nào. Ngoài ra, các nghiên cứu gần đây cho thấy các vết mực không hoàn toàn vô nghĩa, và rằng một bệnh nhân thường phản ứng với những khía cạnh có nghĩa cũng như các khía cạnh mơ hồ của các vết mực. Reber (năm 1985) mô tả những vết mực như chỉ đơn thuần là ".. công cụ cho sự tương tác.." giữa thân chủ và nhà trị liệu, kết luận: ".. sự hữu ích của Rorschach sẽ phụ thuộc vào độ nhạy cảm, thấu cảm và sự thấu hiểu của những người làm test hoàn toàn độc lập với bản thân test Rorschach. Cuộc đối thoại sôi nổi về hình nền hoặc tấm thảm sẽ tốt đẹp khi hai bên tin tưởng nhau"

Illusory and invisible correlations[sửa | sửa mã nguồn]

Trong thập kỷ 70 của TK 20, nghiên cứu của các nhà tâm lý Loren và Jean Chapman cho thấy rằng ít nhất một số tính hiệu lực thấy rõ trong test Rorschach là do ảo giác - an illusion. Ở thời đó, năm dấu hiệu để chẩn đoán đồng tính luyến ái là 1) bờ mông và lỗ hậu môn; 2) quần áo nữ tính; 3) cơ quan sinh dục nam hoặc nữ; 4) hình mẫu người không mang tính nam hay nữ; và 5) hình mẫu người với cả hai tính nam và nữ. Chapmans khảo sát 32 người thử nghiệm về việc họ sử dụng test Rorschach để chẩn đoán đồng tính. Vào thời điểm này, đồng tính luyến ái được coi như là một bệnh tâm thần, và Rorschach là test phóng chiếu phổ biến nhất. Những người thử nghiệm báo cáo rằng đàn ông đồng tính có 5 dấu hiệu trên hường xuyên hơn đàn ông dị tính. Mặc dù có những niềm tin này nhưng phân tích kết quả cho thấy những người đàn ông dị tính cũng có khả năng có những dấu hiệu này, do đó hoàn toàn không có hiệu quả trong việc xác định đồng tính. Tuy nhiên năm dấu hiệu đó phù hợp với phỏng đoán của sinh viên về những hình ảnh có liên quan đến đồng tính.

Chapmans điều tra nguồn gốc của sự tự tin sai lầm của người thử nghiệm. Trong một thử nghiệm, sinh viên đọc qua một đống thẻ, mỗi thẻ có một vết mực Rorschach, một dấu hiệu và một cặp "điều kiện" (có thể bao gồm đồng tính luyến ái). Thông tin trên thẻ là hư cấu, mặc dù các khách thể được cho biết nó đến từ các nghiên cứu trường hợp của bệnh nhân thực sự.. Các sinh viên báo cáo rằng năm dấu hiệu không hợp lệ có liên quan đến tình dục đồng giới, mặc dù các thẻ đã được xây dựng nên không có sự liên kết nào cả.. Chapmans lặp lại thí nghiệm này với một bộ thẻ khác, trong đó các liên kết là âm tính; năm dấu hiệu không bao giờ được báo cáo bởi người đồng tính luyến ái. Các sinh viên vẫn báo cáo thấy một mối tương quan tích cực mạnh mẽ. Những thí nghiệm này cho thấy định kiến của người thử nghiệm có thể khiến họ "nhìn thấy" các mối quan hệ không tồn tại trong dữ liệu. Chapmans gọi hiện tượng này là "tương quan ảo tưởng - illusory correlation" và nó đã được chứng minh trong nhiều bối cảnh khác.

Một hiện tượng có liên quan gọi là "tương quan vô hình - invisible correlation" được áp dụng khi người ta không nhìn thấy mối liên hệ giữa hai sự kiện bởi vì nó không phù hợp với mong đợi của họ. Điều này cũng được tìm thấy trong các giải thích lâm sàng của Rorschach. Những người đàn ông đồng tính thường có khả năng nhìn thấy một con quái vật trên Card IV hoặc một con vật một phần con người ở Card V. Hầu như tất cả các bác sĩ có kinh nghiệm trong cuộc khảo sát của Chapmans đều bỏ lỡ những dấu hiệu hợp lệ này. Chapmans đã chạy thử nghiệm với các câu trả lời giả của Rorschach, trong đó những dấu hiệu có hiệu lực/hợp lệ (valid signs) này luôn gắn liền với đồng tính luyến ái. Các khách thể đã bỏ lỡ các liên hệ chính xác này và thay vào đó báo cáo rằng các dấu hiệu không hợp lệ như bờ mông hoặc quần áo nữ tính, là các chỉ số tốt hơn.

Vào năm 1992, các nhà tâm lý học Stuart Sutherland lập luận rằng những thí nghiệm nhân tạo của ông ta dễ dàng hơn việc sử dụng Rorschach trên thực tế, và do đó họ có thể đánh giá thấp những sai sót mà người làm test có thể bị tổn thương. Ông mô tả sự phổ biến liên tục của Rorschach sau những nghiên cứu của Chapman là một "ví dụ rõ ràng về tính không hợp lý giữa các nhà tâm lý học".

Tester projection[sửa | sửa mã nguồn]

Một số nhà phê bình cho rằng các nhà tâm lý học thử nghiệm cũng phải lên kế hoạch cho các hình mẫu. Một ví dụ đôi khi có thể được cho là do sự đánh giá chủ quan của nhà tâm lý đó là các câu trả lời được mã hóa (trong số nhiều thứ khác), cho "Form Quality": về bản chất, liệu câu trả lời của khách thể có phù hợp với bản chất của vết mực hay không. Điều này có thể được coi là một phán đoán chủ quan, tùy thuộc vào cách người đánh giá đã tiếp thu các loại liên quan. Nhưng với hệ thống tính điểm của Exner, phần lớn tính chủ quan bị loại bỏ hoặc giảm đi bằng cách sử dụng các bảng tần suất cho biết tần số các câu trả lời cụ thể được đưa ra bởi đa số nói chung. Một ví dụ khác là câu trả lời "áo ngực" được các nhà tâm lý nam giới coi là phản ứng "tình dục", trong khi nhà tâm lý nữ coi là phản ứng "quần áo". Tuy nhiên, trong hệ thống của Exner, một phản ứng như vậy luôn luôn được mã hóa là "quần áo" trừ khi có một sự tham khảo rõ ràng về tính dục trong câu trả lời.

Các bên thứ ba có thể được sử dụng để tránh vấn đề này, nhưng độ tin cậy giữa các nhà đánh giá (inter-rater reliability) của Rorschach đã bị nghi vấn. Đó là, trong một số nghiên cứu, điểm số thu được bởi hai người ghi điểm độc lập không nhất quán với nhau. Kết luận này đã được thử thách trong các nghiên cứu sử dụng các mẫu lớn được báo cáo vào năm 2002.

Độ hiệu lực[sửa | sửa mã nguồn]

Khi giải thích như là một test phóng chiếu, kết quả khá khó để kiểm chứng. Hệ thống tính điểm của Exner (còn được gọi là "Hệ thống tổng thể") là nhằm giải quyết vấn đề này, và có tất cả nhưng đã bỏ đi nhiều hệ thống tính điểm trước đó (ít nhất quán hơn). Nó làm cho việc sử dụng nhiều yếu tố (shading, màu sắc, đường viền outline, vân vân) của vết mực dẫn đến từng nhận xét của người được kiểm tra. Những bất đồng về độ hiệu lực của test vẫn tồn tại: trong khi Exner đã đề xuất một hệ thống tính điểm nghiêm ngặt, phạm vi rộng vẫn còn trong việc giải thích thực tế, và việc ghi lại hồ sơ kiểm tra của nhà lâm sàng vẫn phần nào mang tính chủ quan. Reber (năm 1985) bình luận rằng: ".. về cơ bản thì không thấy bằng chứng cho việc test có một chút hiệu lực nào."

Tuy nhiên, có một nghiên cứu đáng kể cho thấy tiện ích của biện pháp cho một vài điểm. Một số điểm tương quan tốt với trí thông minh tổng quát. Điều thú vị là, một scale như vậy được coi là R, tổng số câu trả lời; điều này cho thấy hiệu quả bên cạnh đáng ngờ là những người thông minh hơn có khuynh hướng được nâng cao trên nhiều scale bệnh lý, vì nhiều thang đo không chính xác với R cao: nếu một khách thể cho câu trả lời gấp đôi tổng thể, thì nhiều khả năng một vài trong số đó có biểu hiện "bệnh lý - pathological". Liên quan với trí thông minh là các thang đo cho các câu trả lời về hoạt động tổ chức - Organizational Activity, độ phức tạp - Complexity, Form Quality và Human Figure. Cùng một nguồn báo cáo rằng độ hiệu lực cũng đã được chứng minh để phát hiện những điều kiện như vậy là tâm thần phân liệt và các rối loạn tâm thần; rối loạn suy nghĩ và rối loạn nhân cách (bao gồm rối loạn nhân cách ranh giới). Có một số bằng chứng rằng Tà Verbalizations quy mô liên quan đến rối loạn lưỡng cực. Các tác giả kết luận rằng "Nếu không, Hệ thống toàn Diện đó không xuất hiện để chịu một phù hợp mối quan hệ để rối loạn tâm lý hay triệu chứng, tính cách đặc trưng tiềm năng đối bạo lực, hoặc như vậy vấn đề sức khỏe như bệnh ung thư". (Ung thư được đề cập đến vì một số lượng nhỏ của Rorschach những người đam mê đã tuyên bố các thử nghiệm có thể dự đoán ung thư.)

Độ tin cậy[sửa | sửa mã nguồn]

It is also thought that the test's reliability can depend substantially on details of the testing procedure, such as where the tester and subject are seated, any introductory words, verbal and nonverbal responses to subjects' questions or comments, and how responses are recorded. Exner has published detailed instructions, but Wood et al.[3] cites many court cases where these had not been followed. Similarly, the procedures for coding responses are fairly well specified but extremely time-consuming leaving them very subject to the author's style and the publisher to the quality of the instructions (such as was noted with one of Bohm's textbooks in the 1950s) as well as clinic workers (which would include examiners) being encouraged to cut corners.

United States courts have challenged the Rorschach as well. Jones v Apfel (1997) stated (quoting from Attorney's Textbook of Medicine) that Rorschach "results do not meet the requirements of standardization, reliability, or validity of clinical diagnostic tests, and interpretation thus is often controversial". In State ex rel H.H. (1999) where under cross examination Dr. Bogacki stated under oath "many psychologists do not believe much in the validity or effectiveness of the Rorschach test"[4] and US v Battle (2001) ruled that the Rorschach "does not have an objective scoring system."[4]

Population norms[sửa | sửa mã nguồn]

Một khía cạnh gây tranh cãi khác của test là các chỉ tiêu thống kê - statistical norms của nó. Hệ thống của Exner được cho là có điểm số tiêu chuẩn cho các nhóm người khác nhau. Nhưng bắt đầu vào giữa những năm 1990, những người khác bắt đầu cố gắng sao chép hoặc cập nhật các tiêu chuẩn - norms này và thất bại. Đặc biệt, sự khác biệt dường như tập trung vào các chỉ số đo sự ái kỷ - narcissism, rối loạn suy nghĩ và không thoải mái trong các mối quan hệ thân thiết. Lilienfeld và các đồng nghiệp, những người rất quan trọng của Rorschach, đã tuyên bố rằng điều này chứng minh rằng Rorschach có khuynh hướng "over-pathologize những người bình thường". Mặc dù những người ủng hộ Rorschach, như Hibbard, cho rằng tỷ lệ bệnh lý cao được phát hiện bởi Rorschach phản ánh chính xác tâm lý học gia tăng trong xã hội, Rorschach cũng xác định một nửa số người thử nghiệm là sở hữu "suy nghĩ méo mó", a false positive rate unexplained by current research.

Lời buộc tội "over-pathologising" cũng đã được Meyer và cộng sự xem xét (2007). Họ đã trình bày một nghiên cứu hợp tác quốc tế với 4704 Rorschach, thu thập được 21 mẫu khác nhau, trên 17 quốc gia, với chỉ 2% cho thấy sự gia tăng đáng kể về chỉ số rối loạn nhận thức và suy nghĩ, 12% tăng chỉ số trầm cảm và hyper-vigilance và 13% tăng lên do quá tải stress liên tục - tất cả phù hợp với tần suất dự kiến trong số dân không phải là bệnh nhân.

Ứng dụng[sửa | sửa mã nguồn]

Phương pháp này cũng gây tranh cãi vì sử dụng phổ biến trong các đánh giá do tòa án ra lệnh - court-ordered evaluations. Tranh cãi này bắt nguồn từ phần giới hạn của Rorschach, không có thêm dữ liệu, trong việc đưa ra các chẩn đoán chính thức từ Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê về Rối loạn Tâm thần (DSM-IV). Irving B. Weiner (đồng phát triển Hệ thống tổng thể với John Exner) đã nói rằng Rorschach "là thước đo chức năng nhân cách - personality functioning, và nó cung cấp thông tin liên quan đến các khía cạnh của cấu trúc nhân cách và động lực - dynamics khiến con người trở thành những gì họ vốn là. Đôi khi thông tin về đặc điểm nhân cách là hữu ích khi đến chẩn đoán phân biệt - differential diagnosis, nếu chẩn đoán thay thế được xem là đã được khái niệm tốt về các đặc điểm nhân cách cụ thể hoặc xác định". Trong phần lớn của trường hợp, dù sao, Rorschach kiểm tra không phải là chỉ ra, nhưng là một trong số trong một pin của kiểm tra và bất chấp những chỉ trích về cách sử dụng của Rorschach trong tòa án trong số 8,000 trường hợp pháp y nhà tâm lý học sử dụng Rorschach dựa trên chứng, sự phù hợp của những công cụ đã được thử thách chỉ có sáu lần, và bằng chứng không thể chấp nhận được cai trị trong chỉ một trong những trường hợp., Một nghiên cứu có tìm thấy rằng sử dụng của các thử nghiệm ở tòa án đã tăng gấp ba lần trong thập kỷ giữa năm 1996 và 2005, so với trước năm mươi năm. những người Khác, tuy nhiên đã tìm thấy rằng nó được sử dụng bởi tòa án nhà tâm lý học đã giảm.

Exner và những người khác đã tuyên bố rằng những thử nghiệm Rorschach là có khả năng phát hiện tự tử.

Protection of test items and ethics[sửa | sửa mã nguồn]

Psychologists object to the publication of psychological test material out of concerns that a patient's test responses will be influenced ("primed") by previous exposure. The Canadian Psychological Association takes the position that, "Publishing the questions and answers to any psychological test compromises its usefulness" and calls for "keeping psychological tests out of the public domain." The same statement quotes their president as saying, "The CPA's concern is not with the publication of the cards and responses to the Rorschach test per se, for which there is some controversy in the psychological literature and disagreement among experts, but with the larger issue of the publication and dissemination of psychological test content".

From a legal standpoint, the Rorschach test images have been in the public domain for many years in most countries, particularly those with a copyright term of up to 70 years post mortem auctoris. They have been in the public domain in Hermann Rorschach's native Switzerland since 1992 (70 years after the author's death, or 50 years after the cut-off date of 1942), according to Swiss copyright law. They are also in the public domain under United States copyright law where all works published before 1923 are considered to be in the public domain. This means that the Rorschach images may be used by anyone for any purpose. William Poundstone was, perhaps, first to make them public in his 1983 book Big Secrets, where he also described the method of administering the test.[cần dẫn nguồn]

The American Psychological Association (APA) has a code of ethics that supports "freedom of inquiry and expression" and helping "the public in developing informed judgments". It claims that its goals include "the welfare and protection of the individuals and groups with whom psychologists work", and it requires that psychologists "make reasonable efforts to maintain the integrity and security of test materials". The APA has also raised concerns that the dissemination of test materials might impose "very concrete harm to the general public". It has not taken a position on publication of the Rorschach plates but noted "there are a limited number of standardized psychological tests considered appropriate for a given purpose". A public statement by the British Psychological Society expresses similar concerns about psychological tests (without mentioning any test by name) and considers the "release of [test] materials to unqualified individuals" to be misuse if it is against the wishes of the test publisher. In his 1998 book Ethics in Psychology, Gerald Koocher notes that some believe "reprinting copies of the Rorschach plates... and listing common responses represents a serious unethical act" for psychologists and is indicative of "questionable professional judgment". Other professional associations, such as the Italian Association of Strategic Psychotherapy, recommend that even information about the purpose of the test or any detail of its administration should be kept from the public, even though "cheating" the test is held to be practically impossible.

On September 9, 2008, Hogrefe attempted to claim copyright over the Rorschach ink blots during filings of a complaint with the World Intellectual Property Organization against the Brazilian psychologist Ney Limonge. These complaints were denied. Further complaints were sent to two other websites that contained information similar to the Rorschach test in May 2009 by legal firm Schluep and Degen of Switzerland.

Psychologists have sometimes refused to disclose tests and test data to courts when asked to do so by the parties citing ethical reasons; it is argued that such refusals may hinder full understanding of the process by the attorneys, and impede cross-examination of the experts. APA ethical standard 1.23(b) states that the psychologist has a responsibility to document processes in detail and of adequate quality to allow reasonable scrutiny by the court.

Controversy ensued in the psychological community in 2009 when the original Rorschach plates and research results on interpretations were published in the "Rorschach test" article on Wikipedia. Hogrefe & Huber Publishing, a German company that sells editions of the plates, called the publication "unbelievably reckless and even cynical of Wikipedia" and said it was investigating the possibility of legal action. Due to this controversy an edit filter was temporarily established on Wikipedia to prevent the removal of the plates.

James Heilman, an emergency room physician involved in the debate, compared it to the publication of the eye test chart: though people are likewise free to memorize the eye chart before an eye test, its general usefulness as a diagnostic tool for eyesight has not diminished. For those opposed to exposure, publication of the inkblots is described as a "particularly painful development", given the tens of thousands of research papers which have, over many years, "tried to link a patient’s responses to certain psychological conditions." Controversy over Wikipedia's publication of the inkblots has resulted in the blots being published in other locations, such as The Guardian and The Globe and Mail. Later that year[khi nào?] two psychologists filed a complaint against Heilman with the Saskatchewan medical licensing board, arguing that his uploading of the images constituted unprofessional behavior. In 2012 two articles were published showing consequences of the publication of the images in Wikipedia. The first one studied negative attitudes towards the test generated during the Wikipedia-Rorschach debate, while the second suggested that reading the Wikipedia article could help to fake "good" results in the test.

 Những hình ảnh được xuất bản của Rorschach cũng được chào đón bởi các nhà phê bình, những người xem xét việc phương pháp này có hay không trở thành một kiểu giả khoa học. - pseudoscience. Benjamin Radford, biên tập viên của tạp chí Skeptical Inquirer  nói rằng Rorschach "vẫn sử dụng nhiều hơn truyền thống hơn là bằng chứng tốt" và hy vọng rằng việc công bố thử nghiệm cuối cùng có thể đẩy nhanh sự sụp đổ của nó.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Blacky pictures test
  • Holtzman inkblot technique – a similar inkblot test designed to correct the limitations of the Rorschach
  • Pareidolia
  • Picture arrangement test
  • Thematic apperception test
  • Fumage

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

Ian Simple (29 tháng 7 năm 2009). “Testing times for Wikipedia after doctor posts secrets of the Rorschach inkblots”. The Guardian. 

Ian Simple (29 tháng 7 năm 2009). “Testing times for Wikipedia after doctor posts secrets of the Rorschach inkblots”. The Guardian.  Đã định rõ hơn một tham số trong |tác giả 1=|họ 1= (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong |tác giả 1=|họ 1= (trợ giúp)Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp)

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • ^ Santo Di Nuovo; Maurizio Cuffaro (2004). Il Rorschach in pratica: strumenti per la psicologia clinica e l'ambito giuridico. Milano: F. Angeli. tr. 147. ISBN 978-88-464-5475-1. 
  • ^ Fátima Miralles Sangro (1996). Rorschach: tablas de localización y calidad formal en una muestra española de 470 sujetos. Madrid: Universidad Pontifícia Comillas. tr. 71. ISBN 978-84-87840-92-0. 
  • ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên ReferenceA
  • ^ a ă Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Gacono, Carl B. 2007 pg 83