Trực thăng vận

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Trực thăng vận là chiến thuật quân sự được quân đội MỹQuân lực Việt Nam Cộng hòa sử dụng trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam. Chiến thuật này được sáng tạo nhằm đáp ứng việc phản công nhanh các cuộc tấn công của Việt Cộng. Các hoạt động của chiến thuật này theo lối tác chiến phản ứng nhanh, sử dụng phương tiện trực thăng lên thẳng, đổ quân triển khai chiến đấu từ khoảng cách xa. Chiến thuật này về sau mất dần hiệu quả bởi các lực lượng cộng sản dần tìm cách thích nghi và họ cũng dần chuyển sang loại hình chiến tranh quy ước thông thường, giảm thiểu dần chiến tranh du kích.

Nguyên nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Cuộc chiến tranh Việt Nam trong giai đoạn đầu (1955-1960) nổi bật chủ yếu bởi hình thái chiến tranh du kích. Quân Việt Cộng thường tấn công theo nhóm nhỏ lẻ sau đó rút lui rất nhanh trước khi quân lực Việt Nam Cộng hòa có thể phản ứng. Nhiều khu vực địa hình khó triển khai xe quân sự, lầy lội vào mùa mưa, nhiều cuộc chạm trán với Việt Cộng diễn ra trong những khu rừng rậm.

Vì vậy, đòi hỏi một lực lượng tấn công nhanh, cơ động là nhu cầu bức thiết của quân lực Việt Nam Cộng hòa để có thể chống lại chiến tranh du kích và nhanh chóng bình định, kiểm soát lãnh thổ.

Quá trình hình thành[sửa | sửa mã nguồn]

Chiến thuật trực thăng vận được sử dụng lần đầu bởi Biệt đội 57 của quân Mỹ. Ngày 5 tháng 7 năm 1961, tại căn cứ không quân Kadena đặt trên đảo Okinawa theo đề xuất của Phái bộ cố vấn quân sự Mỹ (MACV) tại miền Nam Việt Nam, quân đội Mỹ đã thành lập "Biệt đội 57 vận tải chiến thuật" với 15 máy bay trực thăng UH-1A. Quan điểm "nhanh chóng phát triển hình thái tác chiến bằng trực thăng" của Paul D. Harkins được sự ủng hộ nhiệt liệt của tướng William Childs Westmoreland.[1]

Đến tháng 8-1964, Westmoreland thay Paul D. Harkins, trở thành Tư lệnh MACV, quân hàm Đại tướng. Trong một báo cáo gửi Bộ Quốc phòng Mỹ, Paul D. Harkins nhận định địa hình miền Nam Việt Nam và những hình thức mà Quân Giải phóng tiến hành chiến tranh du kích, hoàn toàn phù hợp với chiến thuật trực thăng vận, ông đề xuất Lầu Năm Góc chấp thuận cho thành lập một đơn vị thí điểm chiến thuật này.

Ưu điểm[sửa | sửa mã nguồn]

Chiến thuật này đưa binh lính đến những vùng giao chiến một cách nhanh nhất, linh hoạt theo các hướng, đổ quân bủa vây, có thể gây bất ngờ cho quân đối phương, đồng thời tấn công các mục tiêu trên mặt đất và yểm trợ các loại trực thăng vận tải khác. Khả năng khác là vận chuyển nhanh lính bị thương, cung ứng hậu cần khi chiến sự tiếp diễn, cũng như có thể chuyển quân rút lui nhanh.

"Chiến thắng ở tỉnh Hậu Nghĩa (nay là hai huyện Đức Hòa Đức Huệ, tỉnh Long An) là một điển hình cho sự thành công của việc vận chuyển binh lính bằng máy bay trực thăng. Việt Cộng chỉ có hai bàn chân, họ không thể chạy nhanh nên cần thiết phải mau chóng phát triển hình thái tác chiến ấy". - Đại tướng Paul D. Harkins nói trước một cuộc họp tổ chức vào tháng 6-1961 ở Sài Gòn.

Danh sách trận đánh[sửa | sửa mã nguồn]

Thiệt hại[sửa | sửa mã nguồn]

Theo thống kê của "Hội Phi công trực thăng Mỹ ở Việt Nam - Vietnam Helicopter Pilots Association", từ năm 1961 đến cuối 1972, có 7.013 chiếc UH-1A, 1B, 1D tham chiến, chiếm 59,3% tổng số các loại trực thăng sử dụng trong chiến tranh, 3.305 chiếc trong số đó - nghĩa là gần một nửa, bị bắn rơi hoặc bị phá hủy vì những trận pháo kích, tập kích. Một số ít hư hỏng vì những lý do kỹ thuật. 2.177 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng…[3]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Báo An ninh thế giới, Chiến thuật “trực thăng vận” của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam, đăng ngày 19/12/2016. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2018.
  2. ^ “Chiến thắng Ấp Bắc - đánh dấu thất bại chiến thuật “trực thăng vận”, “thiết xa vận” của Mỹ, ngụy”. Nhân dân. 10 tháng 12 năm 2014. Truy cập 12 tháng 10 năm 2018. 
  3. ^ “Vì sao chiến thuật “trực thăng vận” của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam bị phá sản?”. http://antg.cand.com.vn. Truy cập 26 tháng 08 năm 2018.