Tuy Phong

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Tuy Phong
Huyện
280px
Trụ sở UBND huyện Tuy Phong, tại thị trấn Liên Hương
Địa lý
Tọa độ: 11°22′43″B 108°31′34″Đ / 11,37861°B 108,52611°Đ / 11.37861; 108.52611Tọa độ: 11°22′43″B 108°31′34″Đ / 11,37861°B 108,52611°Đ / 11.37861; 108.52611
Diện tích 795 km²
Dân số (2015)  
 Tổng cộng 141.331 người
 Mật độ 178 người/km²
Dân tộc Kinh, Chơ Ro, K’Ho, Hoa
Hành chính
Quốc gia Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Việt Nam
Vùng Nam Trung Bộ
Tỉnh Bình Thuận
Phân chia hành chính 2 thị trấn và 10 xã
Mã hành chính 600

Tuy Phong là huyện phía đông bắc của tỉnh Bình Thuận, giáp với tỉnh Ninh Thuận, cách thành phố Phan Thiết khoảng 90 km về phía đông. Tuy Phong có diện tích 795 km² và dân số 141.331 người (năm 2015).


Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Tuy Phong cách thành phố Hồ Chí Minh khoảng 250 km về phía đông, cách Nha Trang khoảng 170 km về phía nam:

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện lị là thị trấn Liên Hương. Tuy nhiên, ở trong huyện này còn một thị trấn nữa là Phan Rí Cửa. Và có 10 xã: Bình Thạnh, Chí Công, Hòa Minh, Hòa Phú, Phan Dũng, Phong Phú, Phú Lạc, Phước Thể, Vĩnh Hảo, Vĩnh Tân.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Đầu thế kỷ XVII do cuộc chiến tranh Trịnh - Nguyễn kéo dài, nhân dân từ các tỉnh Đàng Ngoài đã kéo vào vùng đất sát biển phía bắc Bình Thuận lập chốn định cư. Tuy nhiên cái tên Tuy Phong có thể chỉ mới chính thức có từ năm Minh Mạng thứ 13 (1827) khi đặt phủ Ninh Thuận gồm 2 huyện Yên Phước và Tuy Phong (tách từ phủ Hàm Thuận ra). Đời vua Đồng Khánh thứ 4 (1886) đổi thành Đạo Ninh Thuận nhập tỉnh Khánh Hòa nhưng huyện Tuy Phong vẫn thuộc Bình Thuận (Theo Đại Nam Nhất Thống Chí)

Sau năm 1975, Tuy Phong cùng với các quận cũ thời Việt Nam Cộng hòa như: Hải Ninh, Phan Lý Chàm, Hòa Đa nhập thành huyện Bắc Bình (thuộc tỉnh Thuận Hải cũ). Năm 1982 đến nay, Tuy Phong tách ra khỏi huyện Bắc Bình. Huyện Tuy Phong khi đó thuộc tỉnh Thuận Hải, gồm có thị trấn Phan Rí Cửa và 10 xã: Bình Thạnh, Chí Công, Hòa Minh, Hòa Phú, Liên Hương, Phan Dũng, Phong Phú, Phú Lạc, Phước Thể, Vĩnh Hảo. Tuy nhiên, Phan Rí Cửa không phải là thị trấn huyện lị huyện Tuy Phong, trung tâm hành chính huyện đặt tại xã Liên Hương (nay là thị trấn Liên Hương).

Ngày 28-11-1983, chuyển xã Liên Hương thành thị trấn Liên Hương - thị trấn huyện lị huyện Tuy Phong.

Ngày 26-12-1991, tỉnh Bình Thuận được tái lập từ tỉnh Thuận Hải cũ, huyện Tuy Phong thuộc tỉnh Bình Thuận.

Ngày 18-7-2003, chia xã Vĩnh Hảo thành 2 xã: Vĩnh Hảo và Vĩnh Tân.

Theo quy hoạch chung đô thị Bình Thuận đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, thị trấn Phan Rí Cửa cùng với các xã Hòa Phú, Hòa Minh, Chí Công của huyện Tuy Phong và xã Phan Rí Thành huyện Bắc Bình sẽ tách ra thành lập thị xã Phan Rí với dân số khoảng 84.000 người, và trở thành thị xã thứ hai của tỉnh Bình Thuận, gồm 4 phường: Giang Hải, Hải Tân, Song Thanh, Tân Lộc và 4 xã: Chí Công, Hòa Minh, Hòa Phú, Phan Rí Thành.

Địa lý và thắng cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Tuy Phong có bờ biển thật đẹp, hoang sơ, quyến rũ, như bãi Cổ Thạch, Đồi Dương, Ghềnh Son (hay là Gành Son). Đây là một điều kiện thuận lợi cho nền du lịch của huyện phát triển. Các khu du lịch nổi tiếng như: chùa Cổ Thạch, Gành son (Duồng - xã Chí Công), đồi cát và các di tích lịch sử (đình Bình An, đài tưởng niệm thảm sát Cát Bay[1], lăng Ngư ông Nam Hải,...) của xã Bình Thạnh (La Gàn),... và di tích Chăm pa, như là Tháp Chàm Pô Klông Mơnai.

Suối nước khoáng Vĩnh Hảo, Đại Hoà, Châu Cát có chứa natri cacbonnat dùng làm nước giải khát và chữa bệnh. Đất sét Bentonic - một loại sét có độ trương nở cao, được dùng trong công nghệ khoan, tẩy rửa chất hữu cơ và phụ gia cho công nghiệp hóa chất cũng có thể tìm thấy tại đây, và những mỏ khoáng sản khác granit, sỏi sạn, cát.... Ngoài ra còn nổi tiếng vì có nghề làm muối.

Biển Tuy Phong có nguồn hải sản phong phú, đa dạng, trữ lượng lớn cũng là hứa hẹn một tiềm năng khai thác thuỷ sản. Bên cạnh đó là sự hình thành của các ngành công nghiệp nuôi trồng, khai thác và chế biến thuỷ hải sản.

Nông nghiệp chủ yếu là trồng lúa, dừa, điều với đặc sản nổi tiếng là thuốc lá. Chăn nuôi chủ yếu là bò, dê, cừu, gia cầm, tôm, cá.

Giao thông có đường quốc lộ 1A, đường sắt Thống nhất chạy qua huyện.

Đây cũng là địa phương có dự án Đường cao tốc Nha Trang – Phan Thiết đi qua đang được xây dựng.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ [1]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]