Upsilon Andromedae c

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Upsilon Andromedae c
Upsilon Andromedae c.png
An artist's impression of Upsilon Andromedae c.
Khám phá
Khám phá bởiMarcy et al.
Nơi khám pháCalifornia and Carnegie
Planet Search

 USA
Ngày phát hiệnngày 15 tháng 4 năm 1999
Kĩ thuật quan sátVận tốc xuyên tâm
Đặc trưng quỹ đạo
Viễn điểm quỹ đạo~9.11 Gm
Cận điểm quỹ đạo~91.6 Gm
Bán trục lớn~124.1 Gm
Độ lệch tâm0.260±0.079[1]
Chu kỳ quỹ đạo241.26±0.64[1] d
~0.66228[1] y
Độ nghiêng quỹ đạo7.868 ± 1.003[2]
Kinh độ của điểm nút lên236.853 ± 7.528[2]
Củng điểm quỹ đạo2,499,922.53 ± 1.17[2]
Acgumen của cận điểm247.66 ± 1.76[2]
Biên độ56.26 ± 0.52[1]
Đặc trưng vật lý
Khối lượng[2] MJ

Upsilon Andromedae c (υ Andromedae c, viết tắt là Upsilon And c, υ And c), có tên chính thức là Samh /ˈsɑːm/ là một hành tinh ngoài hệ mặt trời quay quanh một ngôi sao giống như Mặt trời Upsilon Andromedae A cứ sau 241,3 ngày. Phát hiện của nó vào tháng 4 năm 1999 bởi Geoffrey Marcy và R. Paul Butler đã làm cho hệ thống này là hệ thống đầu tiên được phát hiện có hành tinh quay quanh một ngôi sao dãy chính và là một hệ hành tinh đầu tiên nằm trong một hệ sao.

Tên[sửa | sửa mã nguồn]

Vào tháng 7 năm 2014, Liên minh Thiên văn Quốc tế đã đưa ra một quy trình đặt tên thích hợp cho các ngoại hành tinh nhất định và các ngôi sao chủ của chúng.[3] Quá trình liên quan đến đề cử tên công khai và bỏ phiếu cho các tên mới.[4] Vào tháng 12 năm 2015, IAU đã công bố tên chiến thắng là Samh cho hành tinh này.[5] Tên chiến thắng đã được gửi bởi Câu lạc bộ Thiên văn học Vega của Morocco và vinh danh nhà thiên văn học thế kỷ 11 Ibn al-Samh.

Khám phá[sửa | sửa mã nguồn]

Giống như phần lớn các hành tinh ngoài hệ mặt trời đã biết, Upsilon Andromedae c đã được phát hiện bằng cách đo các biến động trong vận tốc xuyên tâm ngôi sao của nó do lực hấp dẫn của hành tinh. Tại thời điểm phát hiện ra, Upsilon Andromedae A đã biết đến việc chứa một hành tinh ngoài hệ mặt trời, sao Mộc nóng Upsilon Andromedae b.

Quỹ đạo và khối lượng[sửa | sửa mã nguồn]

Giống như phần lớn các hành tinh ngoài hệ mặt trời trong thời gian dài, quỹ đạo của Upsilon Andromedae c là khá lệch tâm, lệch hơn bất kỳ hành tinh nào trong Hệ Mặt Trời (bao gồm cả Sao Diêm Vương).[6] Nếu được đặt trong Hệ mặt trời, Upsilon Andromedae c sẽ nằm giữa quỹ đạo của Trái đất và Sao Kim.

Độ lệch tâm quỹ đạo cao có thể là kết quả của sự nhiễu loạn lực hấp dẫn do hành tinh Upsilon Andromedae d gây ra. Mô phỏng cho thấy quỹ đạo của Upsilon Andromedae c trở lại quỹ đạo tròn ban đầu khoảng 9.000 năm một lần.[7]

Một hạn chế của phương pháp vận tốc hướng tâm được sử dụng để phát hiện Upsilon Andromedae c là độ nghiêng quỹ đạo của nó không thể xác định được và chỉ có thể biết được khối lượng tối thiểu của hành tinh. Tuy nhiên, bằng cách kết hợp các phép đo vận tốc xuyên tâm từ kính viễn vọng trên mặt đất với dữ liệu thiên văn từ Kính viễn vọng Không gian Hubble, các nhà thiên văn học đã xác định được độ nghiêng quỹ đạo cũng như khối lượng thực tế của Upsilon Andromedae c, khối lượng của nó gấp khoảng 13,98 lần khối lượng của Sao Mộc.

Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]

Vì hành tinh có một khối lượng lớn, có khả năng Upsilon Andromedae c là một hành tinh khí khổng lồ không có bề mặt rắn. Vì hành tinh này chỉ được phát hiện gián tiếp thông qua các quan sát ngôi sao của nó, nên các thuộc tính như bán kính, thành phần và nhiệt độ của nó không được biết đến.

Vì khối lượng thực tế của nó gấp khoảng 14 lần sao Mộc và độ kim loại của ngôi sao tương tự như Mặt trời, Upsilon Andromedae c thực sự có thể là một sao lùn nâu.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a b c d Ligi, R.; và đồng nghiệp (2012). “A new interferometric study of four exoplanet host stars: θ Cygni, 14 Andromedae, υ Andromedae and 42 Draconis”. Astronomy & Astrophysics. 545: A5. arXiv:1208.3895. Bibcode:2012A&A...545A...5L. doi:10.1051/0004-6361/201219467.
  2. ^ a b c d e McArthur, Barbara E.; và đồng nghiệp (2010). “New Observational Constraints on the υ Andromedae System with Data from the Hubble Space Telescope and Hobby Eberly Telescope (PDF). The Astrophysical Journal. 715 (2): 1203. Bibcode:2010ApJ...715.1203M. doi:10.1088/0004-637X/715/2/1203.
  3. ^ NameExoWorlds: An IAU Worldwide Contest to Name Exoplanets and their Host Stars. IAU.org. ngày 9 tháng 7 năm 2014
  4. ^ NameExoWorlds The Process
  5. ^ Final Results of NameExoWorlds Public Vote Released, International Astronomical Union, ngày 15 tháng 12 năm 2015.
  6. ^ Butler, R. P.; Wright, J. T.; Marcy, G. W.; Fischer, D. A.; Vogt, S. S.; Tinney, C. G.; Jones, H. R. A.; Carter, B. D.; Johnson, J. A. (2006). “Catalog of Nearby Exoplanets”. The Astrophysical Journal. 646 (1): 505–522. arXiv:astro-ph/0607493. Bibcode:2006ApJ...646..505B. doi:10.1086/504701. Đã bỏ qua tham số không rõ |displayauthors= (gợi ý |display-authors=) (trợ giúp) (web version)
  7. ^ Ford, Eric B.; Lystad, Verene; Rasio, Frederic A. (2005). “Planet-planet scattering in the upsilon Andromedae system”. Nature. 434 (7035): 873–876. arXiv:astro-ph/0502441. Bibcode:2005Natur.434..873F. doi:10.1038/nature03427. PMID 15829958. Đã bỏ qua tham số không rõ |displayauthors= (gợi ý |display-authors=) (trợ giúp)

Tọa độ: Sky map 01h 36m 47.8s, +41° 24′ 20″