Võ Bị Chí

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Minh họa một Nỏ (Tiếng Anh: crossbow trong Võ Bị Chí.
Minh họa thế trận Sun Zi trong Võ Bị Chí

Võ Bị Chí (chữ Hán: 武備志) là cuốn sách kỹ lưỡng nhất về quân sự trong lịch sử Trung Hoa. Nó được thảo bởi Mao Yuanyi (茅 元 仪 Mao Yuányí; 1594-1640), một sĩ quan thủy quân thời Minh. Võ Bị Chí có 240 cuốn, 10.405 trang, hơn 200.000 ký tự.

Cấu Trúc[sửa | sửa mã nguồn]

Wubei Zhi consists of five sections, "Bing Jue Ping", "Zhan Lue Kao", "Zhen Lian Zhi", "Jun Zi Sheng", and "Zhan Du Zai".

  • "Binh Lược Bình" (Bính âm: Bing Jue Ping, Tiếng Anh: Commentary on Military Formulae)

Gồm 18 chương, chứa các lý thuyết quân sự như của Tôn Tử, một số lâu đời tới tận triều Nhà Chu, hơn 1,800 năm trước thời người soạn.

  • "Zhan Lue Kao" (Consideration of Tactics)

Gồm 31 chương, miêu tả hơn 600 trận chiến diễn ra trong khoảng thời gian từ thời Đông Chu tới thời Nguyên. Trong số này có nói về trận Mã Lăng và trận Xích Bích, những ví dụ về việc đánh bại kẻ thù mạnh hơn.

  • "Zhen Lian Zhi" (Record of Formations and Training)

Phần này bao gồm 41 chương, giới thiệu các phương pháp huấn luyện bộ binh, kị binh và chiến xa, cũng như việc luyện tập võ nghệ với nhiều loại vũ khí khác nhau như thương và đao.

Một đoạn của Mao Kun Map, showing the environs of Nanjing, reproduced as a wall relief in the Treasure Boat Shipyard Park, Nanjing
  • "Jun Zi Sheng" (Summary of Logistics)

Phần này được chia thành 55 mục, bao gồm nhiều nội dung liên quan đến các lí luận về chiến tranh, chẳng hạn như hành quân, cắm trại, dàn quân, truyền đạt mệnh lệnh, phương pháp công - thủ thành, cung cấp lương thực, vũ khí, chăm sóc sức khoẻ và vận tải, nhưng chỉ một vài phần được đặt tên.

  • "Zhan Du Zai"

In this section, with 96 chapters, the author introduces aspects of weather and geographic features that are related to war fighting, as well as traditional Chinese methods of divination, formation, and finally marine navigation. Included into this section is the so-called "Mao Kun map", the unique surviving map representing the Pacific and Indian Ocean shipping routes used by the fleets of Zheng He.[1]

Ảnh hưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Được coi là "Bách khoa toàn thư quân sự Trung Hoa cổ", Võ Bị Chí là tác phẩm quân sự Trung Quốc có ảnh hưởng lớn nhất. Một số bản đồ, thiết kế và vũ khí trong đó là hiếm và có đóng góp cực lớn tới sự phát triển của các lĩnh vực liên quan. Võ bị chí là viên ngọc quý của kiến thức quân sự Trung Quốc.

Võ Bị Chí theo cách gọi của Nhật Bản (Bubishi)[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: [[1]]

Võ Bị Chí thứ hai, một tập hợp các chủ đề liên quan tới truyền thống võ thuật ở vùng Phúc Kiến (quyền pháp) ví dụ như Vịnh Xuân Bạch Hạc quyền hay Phật gia quyền (Tiếng Anh: Monk Fist), được cho là khởi đầu từ thời nhà thanh (1644-1911). Nó chứa các phẫu thuật đồ, triết luận, chiến thuật tự vệ và thơ phú. Không ai biết tác giả là ai, cuốn sách này có thể là tập hợp các nguồn khác nhau, được soạn bởi 1 người vô danh. Cuốn Võ Bị Chí theo cách gọi Nhật Bản này là thông dụng tại Okinawa với các võ thuật gia trong thế kỷ 19-20.

Một bản dịch sang tiếng Anh của cuốn Võ Bị Chí thứ hai, dịch bởi Patrick McCarthy, một giảng viên của một môn Karate có tên Cổ Lưu Okinawa Quyền Pháp Thuật, được xuất bản lần đầu tại Nhật Bản vào năm 1991 và được Charles E. Tuttle xuất bản tại Mỹ năm 1995, với tựa đề: Bubishi: the Bible of Karate (Tiếng Việt: Võ Bị Chí: kinh thánh của Không Thủ Đạo (ISBN 0-8048-2015-5).

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Ma & Mills 1970, tr. 246 sq

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]