Võ cổ truyền Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Một võ sư Võ cổ truyền Việt Nam.
Một võ sư Võ cổ truyền Việt Nam.

Võ cổ truyền Việt Nam dùng để chỉ những hệ phái võ thuật lưu truyền trong suốt trường kỳ lịch sử của dân tộc Việt Nam, được người Việt sáng tạo và phát triển qua nhiều thế hệ, hình thành nên kho tàng những đòn, thế, bài quyền, bài binh khí, kỹ thuật chiến đấu đặc thù, các đòn đánh,... Với những kỹ pháp võ thuật này người Việt Nam đã dựng nước, mở mang và bảo vệ đất nước trong suốt quá trình lịch sử Việt Nam.[1] Hiện tại Võ cổ truyền Việt Nam do Liên đoàn võ thuật cổ truyền Việt Nam đại diện và quản lý.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Tại Việt Nam, thời Pháp mới chiếm Đại Nam, các hệ phái võ thuật cổ truyền bị thực dân Pháp cấm lưu hành vì những người đứng đầu các phong trào khởi nghĩa chống Pháp đều là người giỏi võ Việt Nam.[2] Khoảng năm 1925, võ cổ truyền Việt Nam được khôi phục song song với các môn võ ngoại quốc khác được đưa vào Việt Nam, như: Quyền Anh (Boxing, Boxe), Thiếu Lâm (Shaolin), Nhu đạo (Judo)...[cần dẫn nguồn]

Từ năm 1964, ở miền Nam Việt Nam, võ Việt Nam được quản lý bởi Tổng cuộc Quyền thuật Việt Nam,[3] và từ năm 1969 lập ra Tổng hội Võ sư Nghiên cứu và Phổ biến Võ học Việt Nam, gọi tắt là Tổng hội Võ học Việt Nam.[4] Ba võ sư có công lớn trong giai đoạn này là: Trương Thanh Đăng, sư tổ của võ phái Bình Định Sa Long Cương, Quách Văn KếVũ Bá Oai (được mệnh danh là "Tam Nguyệt") tiếp nối việc khôi phục và phát triển võ Việt Nam.[cần dẫn nguồn]

Bốn võ sư khác cũng có công đào tạo nhiều võ sĩ: Hồ Văn Lành, Trần Xil, Xuân BìnhLý Huỳnh. Bốn võ sư này đã được Tổng Nha Thanh Niên trao tặng bằng Khen về các thành tích cao cho đất nước, và từ đó, giới võ thuật gọi bốn võ sư này là "Tứ Tú" (bốn ngôi sao sáng), nối tiếp "Tam Nhựt" (ba mặt trời) và "Tam Nguyệt" (ba mặt trăng) trong việc khôi phục và phát huy truyền thống võ thuật Việt Nam.[cần dẫn nguồn]

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, do tình hình trật tự an ninh còn hỗn loạn, võ thuật Việt Nam tạm ngừng phát triển một thời gian. Năm 1979, nhân sự kiện quân đội Trung Quốc và quân đội Khmer Đỏ tấn công Việt Nam, Nhà nước Việt Nam đã cho khôi phục hoạt động võ thuật, trong đó có võ thuật cổ truyền Việt Nam, để tập hợp thanh niên rèn luyện sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.[cần dẫn nguồn] Sau đó, các Liên đoàn võ thuật hình thành để quản lý phong trào võ thuật, trong đó có Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam thành lập năm 1991.[5] Tuy nhiên, do nhiều lý do, từ đó cho đến năm 2007, võ thuật Việt Nam vẫn chưa được nhà nước Việt Nam quan tâm phát triển như những môn võ thuật có thi đấu quốc tế như: Taekwondo, Judo, Karatedo, Wushu, Pencak silat, Boxing, Vovinam,...[cần dẫn nguồn]

Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]

Võ thuật cổ truyền Việt Nam thể hiện một số đặc điểm:[cần dẫn nguồn]

  • Thường là võ trận, sử dụng trong trận mạc, chiến đấu chống ngoại xâm, chinh phục thiên nhiên hoang dã, chống trả và săn bắt hổ, lợn rừng, bảo vệ nhà cửa, làng xóm, chống trộm cướp.
  • Thích hợp với nhiều loại địa hình.
  • Thực dụng, linh hoạt.
  • Dĩ công vi thủ, dĩ nhu chế cương, dĩ đoản chế trường.
  • Các bài quyền đều có lời thiệu bằng thơ, phú
  • Muốn luyện thành thạo phải luyện với thiên nhiên nơi có khí trong lành, để tăng khí công trong người, khi đó ra đòn sẽ mạnh hơn.

Một số hệ phái võ thuật cổ truyền Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Miền Bắc[sửa | sửa mã nguồn]

Miền Trung[sửa | sửa mã nguồn]

[cần dẫn nguồn]

Miền Nam[sửa | sửa mã nguồn]

[cần dẫn nguồn]

Hải ngoại[sửa | sửa mã nguồn]

[cần dẫn nguồn]

Mới phát sinh[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nguyễn Thu Vân 2005, tr. 131.
  2. ^ Trương Quốc Uyên 2005, tr. 35-42.
  3. ^ Lạc Hà 1991, tr. 17.
  4. ^ Nông Huyền Sơn (ngày 8 tháng 11 năm 2014). “Huyền thoại và sự thật về võ phái Trà Kha (tiếp theo và hết)”. báo Công an nhân dân. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  5. ^ P.V (ngày 4 tháng 8 năm 2023). “Nhiều giải pháp cấp bách được đề xuất tại hội thảo về Võ thuật cổ truyền Việt Nam”. VTV. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  6. ^ Thục Hiền (ngày 16 tháng 8 năm 2016). “Lớp võ chốn cửa thiền”. Thông tấn xã Việt Nam. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  7. ^ a b c d e f Hải An (ngày 23 tháng 7 năm 2023). “Khí thế hào hùng tại giải Võ thuật cổ truyền Hà Nội mở rộng lần thứ 38 - Cúp Thăng Long năm 2023”. VTV. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  8. ^ Viện văn học 1982, tr. 132.
  9. ^ Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Nam 2005, tr. 1059-1060.
  10. ^ Lê Mai (ngày 31 tháng 7 năm 2010). “Thăng Long Võ đạo đất kinh kỳ”. VOV. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  11. ^ a b c d e Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch 2022, tr. 16.
  12. ^ a b c d e f Lê Sơn (ngày 3 tháng 1 năm 2011). “Võ cổ truyền – di sản cần gìn giữ”. báo Tổ quốc. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  13. ^ Quốc Hùng (ngày 17 tháng 11 năm 2015). “Bắc Việt Võ - môn võ của người dân tộc H'Mông”. VTV. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  14. ^ PT (ngày 18 tháng 7 năm 2016). “Kỷ niệm 7 năm ngày thành lập võ phái Uy Long môn”. báo An ninh Hải Phòng. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  15. ^ Tất Định (ngày 9 tháng 4 năm 2013). “Xem thiếu nữ Linh Quyền đạo kê búa tạ đập thái dương”. Vietnamnet. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  16. ^ Lê Hoài Nhân, Bùi Ngọc Long (ngày 1 tháng 2 năm 2022). “Năm Nhâm Dần, khám phá môn võ Hổ quyền độc đáo cùng lão võ sư 71 tuổi”. báo Thanh Niên. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  17. ^ Phi Tân (ngày 14 tháng 12 năm 2019). “Hầu quyền đạo đất Cố đô”. báo Thừa Thiên Huế Online. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  18. ^ Tuệ Đăng (ngày 12 tháng 12 năm 2015). “BRVT: Kỷ niệm một năm thành lập Phật Quang Quyền”. báo Phật Giáo. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.
  19. ^ Huy Thư (ngày 28 tháng 11 năm 2016). “Gần 200 võ sinh môn phái Phật Quang Quyền thi lên đai tại Nghệ An”. báo Nghệ An. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2024.

Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]

Sách[sửa | sửa mã nguồn]

Tạp chí[sửa | sửa mã nguồn]

Tài liệu[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Mười bài quy định của Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam
Bát quái côn | Độc lư thương | Hùng kê quyền | Huỳnh long độc kiếm | Lão hổ thượng sơn | Lão mai quyền | Ngọc trản ngân đài | Roi Thái Sơn | Siêu xung thiên | Tứ linh đao