Vườn quốc gia và Khu bảo tồn Katmai

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Vườn quốc gia và Khu bảo tồn Katmai
IUCN loại VI (Khu bảo tồn kết hợp sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên)
Katmai Crater 1980.jpg
Hồ miệng núi lửa ở đỉnh núi Katmai
Vị tríLake and Peninsula, Kodiak Island, Kenai Peninsula, và Bristol Bay, Alaska, Hoa Kỳ
Thành phố gần nhấtKing Salmon
Tọa độ58°30′B 155°00′T / 58,5°B 155°T / 58.5; -155Tọa độ: 58°30′B 155°00′T / 58,5°B 155°T / 58.5; -155
Diện tích4.093.077 mẫu Anh (16.564,09 km2)[1]
Thành lập2 tháng 12 năm 1980
Lượng khách37.818 (năm 2016)[2]
Cơ quan quản lýCục vườn quốc gia
Trang webKatmai National Park and Preserve

Vườn quốc gia và Khu dự trữ Katmai Vườn Quốc gia Hoa Kỳ và Bảo tồn ở miền nam Alaska, nổi tiếng với thung lũng Thousand Smokes và gấu nâu Alaska của nó. Vườn quốc gia và khu bảo tồn này rộng 4.093.077 mẫu Anh (6.395,43 dặm vuông, 16.564.09 km2), có quy mô khoảng bằng xứ Wales. Phần lớn là vùng đất hoang dã được chỉ định trong vườn quốc gia nơi cấm tất cả các hoạt động săn bắn, có diện tích hơn 3.922.000 mẫu Anh (1.587.000 ha đất). Vườn quốc gia được đặt tên theo núi Katmai, núi lửa dạng tầng trung tâm của nó. Vườn quốc gia nằm trên bán đảo Alaska, đối diện với đảo Kodiak, với trụ sở chính ở gần Salmon King, khoảng 290 dặm (470 km) về phía tây nam của Anchorage. Khu vực này lần đầu tiên được chỉ định là một di tích quốc gia vào năm 1918 để bảo vệ khu vực xung quanh vụ phun trào núi lửa năm 1912 Novarupta, tạo thành thung lũng 10 nghìn mùi khói, dài 100 km2, 100 đến 700 foot (30 đến 213 m) dòng chảy pyroclastic. Công viên bao gồm 18 ngọn núi lửa riêng biệt, 7 trong số đó đã hoạt động từ năm 1900.

Sau khi được chỉ định, di tích được giữ lại không phát triển và phần lớn không được quan sát cho đến những năm 1950. Ban đầu được thiết kế vì lịch sử núi lửa tàn bạo của nó, tượng đài và các vùng đất xung quanh trở nên được đánh giá cao vì sự giàu có của họ của cá hồi nâu, những con gấu nhồi ăn, và rất nhiều động vật hoang dã Alaska và sinh vật biển. Sau một loạt các sự mở rộng ranh giới, vườn quốc gia và bảo tồn hiện tại được thành lập vào năm 1980 theo Đạo luật Bảo tồn Đất đai Alaska năm 1980.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Hình ảnh của vườn quốc gia với dữ liệu Landsat phủ lên một mô hình độ cao kỹ thuật số (được tạo ra bằng dữ liệu từ dụng cụ ASTER trên vệ tinh Terra của NASA). Mô hình cho thấy một cảm giác ba chiều của cảnh quan.
Bản đồ vườn quốc gia và khu bảo tồn Katmai - xem thêm resolution adjustable pdf map
Bản đồ vườn quốc gia và khu bảo tồn Katmai và phụ cận

Katmai nằm trên phần Thái Bình Dương của bán đảo Alaska, đối diện đảo Kodiak trên eo biển Shelikof. Các đặc điểm chính của vườn quốc gia này là bờ biển, dãy núi Aleutia với một chuỗi mười lăm núi lửa trên phần phía đông nam bờ biển của công viên, và một loạt các hồ lớn ở phần phía tây của công viên. Thị trấn lớn nhất gần nhất với khu bảo tồn này là King Salmon, nơi trụ sở chính của công viên có vị trí, khoảng 5 dặm (8,0 km) xuống sông Naknek từ lối vào vườn quốc gia va khu bảo tồn. Đường cao tốc Bán đảo Alaska nối Naknek Lake gần lối vào King Salmon, tiếp tục đến cửa sông tại Naknek. Đường không được kết nối với hệ thống đường Alaska. Truy cập vào nội thất của công viên bằng thuyền trên hồ Naknek. Một con đường khác chạy từ Trại Brooks đến Three Forks, nơi có Thung lũng Vạn Thụ Khói. Đường bờ biển dài 497 dặm (800 km) được thụt lõm sâu, chạy từ cửa vào Cook Inlet ở vịnh Kamishak phía nam đến Cape Kubugakli. Những dãy núi chạy từ phía tây nam đến đông bắc, khoảng 15 dặm (24 km) trong đất liền.[3][4]

Vườn quốc gia và khu bảo tồn này bao gồm khu bảo tồn trò chơi và nơi ẩn náu của tiểu bang sông McNeil về vịnh Kamishak. Sông Alagnak, được chỉ định là một dòng sông hoang dã, bắt nguồn từ khu bảo tồn ở hồ Kukaklek. Sông Naknek chảy vào Vịnh Bristol, bắt nguồn từ trong công viên. Công viên nằm ở Khu Bảo tồn Động vật Hoang dã Quốc gia Becharof ở phía Nam. [3] Trong vườn và diện tích bảo tồn, 3.922.529 mẫu Anh (1.587.391 ha) nằm trong vườn quốc gia, nơi cấm tất cả các hoạt động săn bắn thể thao và săn bắn. 418.548 mẫu Anh (169.380 ha) là vùng đất bảo tồn, ở đó cả săn bắn thể thao và săn bắn sinh sống được phép. Các loài bị săn bắt phổ biến nhất trong khu bảo tồn bao gồm gấu nhím, dẫn đến một số vấn đề về săn gấu nhờ vào quy mô dân số bảo tồn nhỏ và rình rập mang đến các giới hạn gần nhau.[5][6]

Nền tảng đá trên bán đảo Alaska được chia thành Vịnh Bruin Bay thành các trầm tích hóa thạch của kỷ Jura và Creta ở phía đông và đá biến chất và đá lửa ở phía tây. Vách đá Granit Aleutian Batholith đã xâm nhập qua những tảng đá này. Phần lớn các ngọn núi cao hơn trong công viên có nguồn gốc núi lửa. Công viên đã bị thay đổi rất nhiều bởi sự đóng băng, cả ở những vùng đất cao nơi những ngọn núi đã được chạm trổ bởi các sông băng, và những vùng đất thấp nơi hồ đã được khai quật. Các vùng đồng bằng thoát ra ngoài khơi và bãi đá ngầm cũng được đặc trưng trong công viên. Các loại đất khác nhau từ đá hoặc tro núi lửa có độ sâu khác nhau đến vùng đất sâu, ẩm ướt chồng lên than bùn. Mặc dù lớp đất băng vĩnh cửu tồn tại ở độ cao cao hơn nhưng không có ở vùng đồng bằng.[7]

Hai tỉnh địa lý bao gồm công viên. Tỉnh Aleutian Phạm vi bao gồm bờ biển Shelikof Strait, khoảng 10 dặm (16 km) sâu dọc theo bờ biển, vùng Aleutian Mountain, và hồ, hoặc khu Hudsonian. Xa hơn về phía tây, tỉnh Nushagak-Bristol Bay Lowlands được tách khỏi khu vực Aleutian bởi Vịnh Bruin Bay, chiếm một góc nhỏ của vườn quốc gia.[8]

Núi lửa[sửa | sửa mã nguồn]

Núi Bốn đỉnh và núi Douglas

Các núi lửa đang hoạt động ở khu bảo tồn này là núi Katmai, Novarupta, núi lửa Trident, núi Mageik, núi Martinnúi Bốn Đỉnh. Những ngọn núi lửa khác đã bùng phát trong thời gian gần đây về mặt địa chất, nhưng không phải trong thời kỳ lịch sử, là Mount Douglas, núi Griggs, núi Snowy, núi Denison, núi Kukak, Devils Desk, núi Kaguyak, núi Cerberus, núi Falling và núi Kejulik.[9] Martin và Mageik tạo ra hơi nước có thể nhìn thấy từ King Salmon, còn Trident đã hoạt động năm 1957–1965 và 1968.[7]

Vòm dung nham Novarupta

Sự kiện núi lửa quan trọng nhất trong lịch sử là vụ phun trào đồng thời Núi Katmai và Novarupta vào tháng 6 năm 1912. Vụ phun trào của Novarupta đã tạo ra một dòng chảy trào ngược [pyroclastic flow] phủ kín một thung lũng dày đến 300 foot (91 m). Đồng thời, đỉnh Katmai sụp đổ trong một miệng núi lửa. Khi trầm tích thung lũng nguội đi, chúng phát ra hơi nước từ các vết nứt và đống đổ nát, kiếm được cái tên "Thung lũng của Mười nghìn khói". Khi nhiệt đã tỏa ra từ các trầm tích thì các lỗ hơi đã giảm và thung lũng đã bị xói mòn. Tại các dòng suối hiện nay đã cắt các hẻm núi sâu đến 100 foot (30 m), nhưng chỉ rộng có 5 đến 10 foot (1,5 đến 3,0 m)[7] Katmai là một núi lửa dạng tầng, cao 6.716 foot (2.047 m), Với một miệng núi lửa lớn. Một số sông băng có nguồn gốc từ núi, và một trong san hô là sông băng duy nhất được biết đến đã hình thành trong thời gian lịch sử.[7] Đáy miệng núi lửa khoảng 250 mét (820 ft) bên dưới bờ miệng. Núi đứng trên một khu vực đá trầm tích kỷ Jura, và các thành phần núi lửa của nó dày ít hơn 1.500 foot (460 m).[10] Ngoài vụ phun trào năm 1912, không có hoạt động đáng kể nào xảy ra trong thời gian lịch sử.[11] Novarupta được mô tả như một lỗ thông hơi phun Plinia với một miệng mái vòm nắp có đường kính 2.000 mét (6.600 ft) với vòm đường kính 65 mét (213 ft), 400 mét (1.300 ft) ở giữa.[12] Hoạt động lịch sử duy nhất của nó là vụ phun trào năm 1912.[13]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Listing of acreage as of December 31, 2011”. Land Resource Division, National Park Service. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2012. 
  2. ^ “NPS Annual Recreation Visits Report”. Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2017. 
  3. ^ “Map of Katmai National Park and Preserve” (PDF). National Park Service. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2013. 
  4. ^ “Coasts/Shorelines”. Katmai National Park and Preserve. National Park Service. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2013. 
  5. ^ “Katmai Preserve Bear Hunt”. National Parks Traveler. 
  6. ^ “Katmai Hunting”. National Park Service. 
  7. ^ a ă â b “Geologic Activities”. Katmai National Park and Preserve. National Park Service. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2013. 
  8. ^ Norris, Ch. 1
  9. ^ “Volcanoes & Lava Flows”. Katmai National Park and Preserve. National Park Service. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2013. 
  10. ^ “Mount Katmai description and information”. Alaska Volcano Observatory. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2013. 
  11. ^ “Katmai reported activity”. Alaska Volcano Observatory. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2013. 
  12. ^ “Novarupta description and information”. Alaska Volcano Observatory. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2013. 
  13. ^ “Novarupta reported activity”. Alaska Volcano Observatory. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2013. 

Bản mẫu:Vườn quốc gia ở Alaska