Vụ phóng hỏa Kyōto Animation

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Vụ phóng hoả Kyōto Animation
Kyoto animation arson attack 1 20190721.jpg
Xưởng phim 1 của Kyōto Animation sau vụ phóng hỏa
Tên địa phương京都アニメーション放火殺人事件
Địa điểm15-1 Inaba, Momoyama-cho, Fushimi, Kyoto, Nhật Bản
Tọa độ34°55′59″B 135°47′34,6″Đ / 34,93306°B 135,78333°Đ / 34.93306; 135.78333Tọa độ: 34°55′59″B 135°47′34,6″Đ / 34,93306°B 135,78333°Đ / 34.93306; 135.78333
Thời điểm18 tháng 7, 2019 (2019-07-18)
10:31 sáng JST, UTC+09:00
Mục tiêuXưởng phim 1 của Kyōto Animation
Loại hìnhĐốt phá
Vũ khíXăng (40 l), bật lửa, năm con dao, búa
Tử vong36
Bị thương34 (không tính nghi phạm)
Động cơKhông rõ (Khả năng là tấn công trả thù, rối loạn tâm thần)

Vụ phóng hoả Kyōto Animation (Nhật: 京都アニメーション放火殺人事件 (Kyōto (Kinh Đô) Animation Phóng Hỏa sát nhân Sự Kiện) Hepburn: Kyōto Animēshon hōka satsujin jiken?) xảy ra ở tòa nhà Xưởng phim 1 của Kyōto Animation tọa lạc tại quận Fushimi, thành phố Kyōto, tỉnh Kyōto, Nhật Bản, vào sáng ngày 18 tháng 7 năm 2019. Vụ đốt phá đã làm ít nhất 36 người thiệt mạng, 34 người bị thương và phá hủy phần lớn tài liệu và máy tính ở Xưởng phim 1. Đây là một trong những vụ thảm sát kinh hoàng nhất ở Nhật Bản kể từ cuối Thế Chiến II, và vụ cháy tòa nhà nguy hiểm nhất ở Nhật Bản kể từ Vụ cháy toà nhà Myojo 56 vào năm 2001. Vụ việc được một giáo sư chuyên ngành tội phạm tại Đại học Rissho ví như một vụ "khủng bố tự sát", bởi động cơ gây án của nghi phạm là để tự tử.

Thủ phạm là Aoba Shinji, người vốn không phải nhân viên xưởng phim; y bước vào cửa trước và đổ xăng vào toà nhà và một số nhân viên trước khi châm lửa, khiến tòa nhà bốc cháy. Sau khi tự châm lửa đốt mình, hung thủ cố gắng bỏ trốn khỏi hiện trường, nhưng bị cảnh sát bắt giữ tại một nơi cách toà nhà 100 mét (330 ft). Các nhân chứng cho biết họ nghe thấy y cáo buộc xưởng phim đạo văn. Cảnh sát đã bắt giữ Aoba bởi nghi ngờ y đã giết người cũng như thực hiện các hành vi phạm tội khác, sau khi đợi y hồi phục các vết bỏng nặng nguy hiểm đến tính mạng trong hơn 10 tháng.[1]

Ngoài lời chia buồn và thông điệp hỗ trợ từ các nhà lãnh đạo trên toàn thế giới, người hâm mộ và doanh nghiệp đã huy động được hơn 3,3 tỷ yên tại Nhật Bản và 2,3 triệu USD ngoài Nhật Bản để giúp xưởng phim và nhân viên phục hồi. Do sự cố, một số tác phẩm và sự hợp tác của hãng phim đã bị trì trệ, và một số sự kiện đã bị hủy hoặc ngưng trệ.

Hoàn cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Xưởng phim 1 nơi xảy ra vụ phóng hỏa, chụp tháng 5 năm 2015.

Kyōto Animation là một trong những xưởng phim anime được tán dương nhất tại Nhật Bản, được biết đến với các tác phẩm như Suzumiya Haruhi, K-On!Clannad.[2] Công ty có một số địa điểm khác nhau trong thành phố. Xưởng phim 1 được đặt tại Fushimi. Xưởng phim 2 (Trụ sở chính của KyoAni), xưởng phim 5, và bộ phận phát triển hàng hóa được đặt tại Uji, cách xưởng phim 1 một ga tàu. Tòa nhà được dùng chủ yếu bởi nhân viên chỉ đạo hoạt hình và được xây dựng vào năm 2007.[3][4][5]

Một vài tuần trước cuộc tấn công, Kyōto Animation nhận được rất nhiều thư đe dọa được gửi đến công ty. Chủ tịch của công ty, Hatta Hideaki, cho biết rằng không biết nó có liên quan đến vụ việc hay không, vì chúng được gửi nặc danh.[6] Dù vậy, ông đã trình báo cảnh sát và luật sư về chúng. Sau khi trình báo cho cảnh sát Nhật Bản về những mối đe dọa vào tháng 10 năm 2018, cảnh sát đã thường đi tuần quanh trụ sở chính ở thời điểm đó.[7]

Diễn biến[sửa | sửa mã nguồn]

Vụ cháy bắt đầu bằng một tiếng nổ[8] vào khoảng 10:31 sáng giờ địa phương[9][10] (01:31 UTC) khi hung thủ bước vào xưởng phim 1 và đốt cháy tòa nhà bằng 40 lít (8,8 gal Anh; 11 gal Mỹ) xăng.[11][12] Thủ phạm đã mua xăng cách tòa nhà 10 km (6,2 dặm), và người ta tin rằng y đi bộ đến tòa nhà với chiếc xe đẩy chứa xăng.[13] Cảnh sát tin rằng xăng được đổ ra tại chỗ đã trộn lẫn với không khí, do đó gây ra vụ nổ vào lúc bắt đầu.[14] Một số báo cáo cho rằng hắn ta đã hét lên "Chết hết đi!" (死ね shine?) khi hắn thực hiện vụ tấn công. Thủ phạm cũng tạt xăng lên một số người trước khi phóng hoả, khiến họ chạy ra đường trong biển lửa.[11][15][16]

Khi ngọn lửa bùng lên dữ dội ở vị trí lối vào, khiến nhiều nhân viên chủ lực bị mắc kẹt bên trong tòa nhà. Mười chín tử thi được tìm thấy trên tầng ba gần cầu thang, hiển nhiên chỉ ra rằng các nạn nhân đã lên mái nhà để trốn thoát.[17] Ông Nishino Tomoaki, Phó giáo sư tại Viên nghiên cứu ngăn ngừa thảm họa của Đại học Kyōto ước tính rằng các tầng thứ hai và thứ ba gần như bị khói lửa bao phủ trong vòng 30 giây sau vụ nổ.[18] Thủ phạm đã bỏ trốn khỏi hiện trường nhưng bị một nhân viên của Kyōto Animation truy đuổi và nhanh chóng ngã xuống đường, cùng nơi này cảnh sát bắt được hắn ta.[19][20] Nhiều hung khí chưa dùng đến được tìm thấy nằm ở hiện trường.[21]

Vụ cháy được dập tắt lúc 3:19 chiều. giờ địa phương (06:19 UTC).[9] Khi các nỗ lực cứu hộ đã kết thúc, cảnh sát đã xác nhận thi thể và mọi người trong xưởng phim tại thời điểm đó đã được đưa ra ngoài.[22] Vào 10:00 sáng giờ địa phương (13:00 UTC), Cơ quan quản lý thiên tai và hỏa hoạn đã công bố báo cáo rằng ngọn lửa đã thiêu rụi toà nhà hoàn toàn. Tòa nhà không có hệ thống phun nước, cũng không có vòi chữa cháy trong nhà do được phân loại là một tòa nhà văn phòng nhỏ,[23] nhưng không có thiếu sót trong việc tuân thủ an toàn cháy nổ trong lần kiểm tra cuối cùng vào ngày 17 tháng 10 năm 2018.[9] Những báo cáo ban đầu cho biết lối vào xưởng phim yêu cầu thẻ thông hành của nhân viên, nhưng hôm đó cửa mở do có khách đến ghé thăm xưởng phim.[24][25] Tuy nhiên, những thông tin là không chính xác: không hề có hệ thống an ninh tại chỗ còn cửa thì luôn để mở trong giờ làm việc.[26][27]

Theo một cuộc họp báo được tổ chức vào ngày 19 tháng 7 năm 2019, cuộc tấn công đốt phá đã phá hủy phần lớn tài liệu và máy tính trong Xưởng phim 1 của Kyōto Animation.[28][29] một phần nhỏ của khung hình chính do được triển lãm tại Tokushima không bị thiêu rụi mất.[30] Ngày 29 tháng 7, Kyōto Animation đã thông báo rằng họ đã phục hồi thành công các bản vẽ gốc được số hóa từ một máy chủ sống sót sau vụ cháy.[31]

Vụ phóng hỏa này được cho là là một trong những vụ thảm sát kinh hoàng nhất trong lịch sử Nhật Bản kể từ cuối Thế Chiến II[32] và vụ cháy tòa nhà nguy hiểm nhất ở nước này trong vòng 18 năm[33] kể từ vụ cháy toà nhà Myojo 56 năm 2001.[33][34] Một giáo sư chuyên ngành tội phạm tại Đại học Rissho nhận định thảm án là một vụ "khủng bố tự sát", bởi động cơ gây án của hung thủ được cho là tự tử.[35]

Nạn nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Có ít nhất 74 người trong tòa nhà vào thời điểm xảy ra hỏa hoạn. Tổng cộng có 36 người thiệt mạng, trong đó có ba người tử vong tại bệnh viện khi đang điều trị.[a] Một số nạn nhân rất khó xác định danh tính vì theo cảnh sát Kyōto, họ bị bỏng rất nặng.[43] Kết quả khám nghiệm tử thi vào ngày 22 tháng 7 năm 2019 cho biết phần lớn nạn nhân đã không chịu nổi vết bỏng (thay vì ngộ độc cacbon monoxit) do đám cháy lan ra quá nhanh.[44][45] Các bác sĩ đã tiến hành xét nghiệm DNA nhằm nhận dạng thi thể các nạn nhân và quá trình này kéo dài đến một tuần sau vụ phóng hoả.[46] Có thông tin cho biết hai phần ba số nạn nhân (ít nhất 20 người) là phụ nữ, vì xưởng phim nổi tiếng nhờ thuê các nữ họa sĩ diễn hoạt.[47]

Chủ tịch của Kyōto Animation đã yêu cầu các phương tiện truyền thông thông qua cảnh sát không tiết lộ tên của các nạn nhân vì sự tôn trọng đối với gia đình của họ, ông cho rằng "công khai tên của họ không có gì gọi là phục vụ cho lợi ích cộng đồng."[48] Vào ngày 25 tháng 7, cảnh sát Kyōto cho biết họ đã xác định được tất cả 34 nạn nhân và đã bắt đầu trả lại thi thể của các nạn nhân cho thân nhân của họ. Họ đang thảo luận với Kyōto Animation về việc, khi nào và làm thế nào để tiết lộ danh tính của người quá cố.[49] Một số gia đình kể từ khi công bố kết quả của họ cho giới truyền thông liên quan đến tình trạng người thân của họ, gồm có gia đình nhà thiết kế Naomi Ishida đã xác nhận điều này vào ngày 24 tháng 7.[50] Vào ngày 26 tháng 7, gia đình của đạo diễn, họa sĩ hoạt hình, biên kịch Takemoto Yasuhiro xác nhận cái chết của anh thông qua xét nghiệm DNA.[51][52] Ngày 27 tháng 8, cảnh sát Tokyo công bố tên của 10 nạn đã được tiến hành tang lễ và nhận được sự đồng ý từ thân nhân của họ, qua đó xác nhận rằng cùng ngày hôm đó các đạo diễn hoạt hình là Yoshiji KigamiFutoshi Nishiya đều đã qua đời.[53][54] Ngày 27 tháng 8, sau khi cân nhắc ảnh hưởng xã hội của vụ án, chính quyền quyết định tiết lộ chính thức tên của 25 nạn nhân còn lại, trong đó có một thành viên thuộc ban giám đốc là Ikeda Shōko.[55][56]

Theo báo cáo ban đầu có 36 người bị thương, con số này sau đó đã giảm xuống còn 34 sau khi hai người tử vong tại bệnh viện.[b] 10 người bị thương ban đầu được báo cáo trong tình trạng nghiêm trọng, một người trong số đó phải bị cắt cụt chân.[63] Những người được báo cáo an toàn gồm đạo diễn Yamada Naoko, đạo diễn của K-On!Dáng hình thanh âm.[b] Theo Bộ Ngoại Giao Hàn Quốc, một trong số những nạn nhân bị thương là một phụ nữ người Hàn Quốc.[b]

Ngày 7 tháng 9, có nguồn tin cho biết 7 phụ nữ vẫn đang được điều trị tại bệnh viện, trong đó có 3 người nằm trong tình trạng nguy kịch.[64] Tuy nhiên vào ngày 18 tháng 9 xuất hiện thông tin rằng cả 34 người bị thương trong vụ phóng hỏa không còn nằm trong diện nguy hiểm đến tính mạng, nhưng một số vẫn đang trong diện phục hồi chức năng (ICU) do bị bỏng nặng.[b] Ngày 4 tháng 10 năm 2019, một người phụ nữ được thông báo đã qua đời vì bị sốc nhiễm trùng, nâng tổng số ca tử vong lên con số 36. Năm người còn lại vẫn đang phải điều trị bằng ICU.[b]

Nghi phạm[sửa | sửa mã nguồn]

Aoba Shinji (青葉 真司 (Thanh Diệp Chân Tư)?), một người đàn ông 41 tuổi được xác định là nghi phạm gây ra vụ tấn công.[65][66] Theo người dân địa phương, một người đàn ông trông giống Shinji được phát hiện gần xưởng phim vài hôm trước khi vụ việc xảy ra.[67][68][69] Ngoài ra, y được báo cáo đã đến thăm một số địa điểm yêu thích liên quan đến anime Sound! Euphonium xung quanh thành phố trong những ngày trước cuộc tấn công.[69][13] Sau khi gây án, Aoba bỏ trốn khỏi hiện trường sau khi bị các nhân viên của xưởng phim truy đuổi, kế đó bị lực lượng cảnh sát tỉnh Kyōto bắt giữ gần nhà ga Rokujizō, thuộc hệ thống đường tàu điện Keihan, cách xưởng phim khoảng 100 mét (330 ft);[70] Aoba được đưa đến bệnh viện với những vết bỏng nặng ở chân, ngực và mặt.[22][24] Trong quá trình di chuyển đến bệnh viện, ông ta có thừa nhận đã gây ra đám cháy,[71] động cơ khả năng là để trả thù,[72] buộc tội xưởng phim "nên chết đi" vì nghi ngờ xưởng đã "đạo văn" (パクリやがって pakuri yagatte?) tiểu thuyết của ông.[c] Mặc dù vậy, Hatta tuyên bố rằng không có hồ sơ nào gửi tác phẩm đến cuộc thi viết hàng năm của họ đứng tên của Shinji.[63] Sau đó, Kyōto Animation tiết lộ rằng họ đã nhận được một bản thảo tiểu thuyết từ nghi phạm, tuy nhiên nó không vượt qua vòng đầu tiên và bị lãng quên, và nội dung của nó được xác nhận là không có điểm tương đồng với bất kỳ tác phẩm được xuất bản nào của Kyōto Animation.[77][78]

Do dính nhiều vết bỏng nặng kéo dài sau khi gây án, Aoba được chuyển đến một bệnh viện Đại học thuộc tỉnh Osaka để điều trị thêm và được tiến hành phẫu thuật cấy ghép da.[66][79] Ngày 5 tháng 9 năm 2019, có những thông tin cho biết những vết thương của Aoba không còn đe dọa đến tính mạng,[80] nhưng y vẫn nằm trong tình trạng ICU và cần sự hỗ trợ của một máy thở.[81] Aoba dần nói được vào ngày 18 tháng 9 và bắt đầu hồi phục vào ngày 8 tháng 10, y có thể ngồi xe lăn và có những cuộc đối thoại ngắn. Cảnh sát đã có lệnh bắt giữ Aoba, nhưng họ phải chờ xác nhận từ các y bác sĩ rằng liệu y có thể chịu được sự tra khảo không.[82][83] Ngày 14 tháng 11 năm 2019, y được chuyển đến một bệnh viện khác ở thành phố Kyōto để tiến hành phục hồi chức năng lần cuối.[84] Sau khi hồi phục gần như toàn bộ vết thương, Aoba đã nhận trách nhiệm về vụ phóng hỏa. Y tỏ ra hối hận và thể hiện lòng biết ơn với đội ngũ nhân viên trong bệnh viên – những người mà Aoba nói rằng họ đã đối xử tốt với y hơn bất cứ ai từng làm trong đời y.[85] Mặt khác, Aoba khai với cảnh sát rằng y đã phóng hỏa vì KyoAni đã đánh cắp cuốn tiểu thuyết của y, và y mong rằng sẽ nhận được án tử hình.[86] Hầu hết các da bỏng của Aoba bị thay bằng da nhân tạo thử nghiệm, bởi các nạn nhân được ưu tiên dùng da người được hiến trước.[87][88] Việc sử dụng da nhân tạo trên quy mô lớn như vậy là trường hợp đầu tiên tại Nhật Bản.[87][88] Tính đến tháng 1 năm 2020, Aoba vẫn phải nhập viện và không thể đứng hay ăn mà không cần hỗ trợ.[89] Ngày 27 tháng 5 năm 2020, Aoba được chẩn đoán là đã bình phục hoàn toàn khỏi các vết bỏng, rồi y chính thức bị bắt giữ vì nghi án giết người cùng nhiều cáo buộc khác.[90][91]

Shinji được báo cáo là đã có vấn đề tâm lý và từng có tiền án hình sự trước khi xảy ra vụ việc. Năm 2012, y đã cướp một cửa hàng tiện lợi khu vực Ibaraki bằng dao và sau đó bị bỏ tù 3 năm rưỡi.[92][93] Do có vấn đề về tâm thần, Aoba có thể được thuyên giảm từ hình phạt cao nhất dành cho y là tử hình bởi vụ tấn công xuống mức án tù chung thân.[94]

Hậu quả[sửa | sửa mã nguồn]

Một tháng sau vụ phóng hỏa, các nạn nhân bắt đầu trở lại làm việc tại những xưởng phim khác của Kyōto Animation.[95][96] Tính đến tháng 10 năm 2019, dù cho số lượng nhân viên làm cho KyoAni giảm từ 176 xuống 137 người, 27 trong số 33 nạn nhân sống sót vẫn trở lại làm việc, một số người đã quyết định nghỉ ngơi dài ngày để đối phó với tình trạng lo lắng và bất an mà vụ tấn công gây ra.[96][97][98]

Hãng phim đã ra một thông cáo chính thức, đề nghị dành sự tôn trọng cho các nạn nhân cũng như gia đinh của họ, đồng thời cho biết tất cả những phát ngôn trong tương lai sẽ thông qua cảnh sát hoặc luật sư của hãng.[99] Tòa nhà được dỡ bỏ hoàn toàn vào ngày 28 tháng 4 năm 2020 mà không hề có thông báo trước trên trang web.[100] Trong một buổi phỏng vấn thực hiện trước đó, chủ tịch của Kyōto Animation, ông Hatta Hideaki cho hay ông đang cân nhắc thay thế tòa nhà bằng một công viên xanh và một đài tưởng niệm.[63][101] Tuy nhiên, cư dân sống trong khu phố lại không hề muốn dựng đài tưởng niệm bởi nó sẽ phá hủy "lối sống yên bình [của người dân địa phương]".[102]

Nhằm phục hồi những tổn thất, Kyōto Animation đã hoãn lễ trao giải Kyōto Animation Awards lần thứ 11 - một giải thưởng thường niên nhằm phát hiện những đầu truyện mới.[103] Tháng 11 năm 2019, hãng phim quyết định tiếp tục công tác đào tạo cho những họa sĩ diễn hoạt giàu khát vọng, trong đó các học viên sẽ được đào tạo về phim ảnh, phác họa và diễn hoạt. Sau khi tốt nghiệp khóa học, các học viên xuất sắc có thể được hãng phim tuyển dụng ngay sau khi họ được kiểm tra thêm.[104]

Tác động lên sản xuất[sửa | sửa mã nguồn]

Nhằm đối phó với vụ phóng hỏa, một sự kiện mở dành cho phim điện ảnh Free! sắp chiếu đã bị hủy bỏ. Sản phẩm Sound! Euphonium của Kyōto Animation hợp tác với Keihan Main Line cũng bị ngừng chiếu bên cạnh tập 4 của BEM.[105] Tập thứ ba của Enen no Shouboutai do David Production sản xuất – loạt anime về những người lính cứu hỏa và người tử vong do tự thiêu đã bị hoãn một tuần, rồi sau đó được phát hành kèm theo các phần màu lửa và kể chuyện bị thay đổi.[106][107][108][109] Các tập kế tiếp của Enen no Shouboutai cũng được xử lý theo cách tương tự. Hãng phim còn quyết định đẩy lịch ra mắt Violet Evergarden Gaiden lên ngày 3 tháng 8 năm 2019 tại hội thảo AnimagiC của Đức như lịch phát hành dự kiến.[110] Ngày công chiếu bộ phim tại Nhật Bản được giãn thêm một tuần nữa,[111] đồng thời phần danh đề trong phim có ghi dòng tưởng nhớ các nạn nhân.[112] Mặc dù các tin tức cho hay phần phim điện ảnh Violet Evergarden sắp chiếu sẽ ra mắt theo lịch là ngày 10 tháng 1 năm 2020,[113] phim lại bị hoãn chiếu tới ngày 24 tháng 4 năm 2020, nhưng rồi do hệ quả của Đại dịch COVID-19, lịch chiếu phim lại bị dời đến ngày 18 tháng 9 năm 2020.[114] Một tập phim của loạt anime Animation x Paralympic vốn được dự kiến phát sóng vào tháng 8 năm 2019 đã bị thông báo hủy chiếu vào ngày 28 tháng 2 năm 2020, khi các nhà sản xuất nói rằng họ không thể kịp hoàn thành bộ phim để phục vụ chiến dịch Thế vận hội người khuyết tật 2020.[115]

Biện pháp nhằm ngăn ngừa những vụ việc tương tự[sửa | sửa mã nguồn]

Hai tổ chức của Nhật Bản là Cơ quan quản lý thiên tai và hỏa hoạn (ja) và Cơ quan cảnh sát quốc gia đã ra một thông báo vào ngày 25 tháng 7 năm 2019, trong đó yêu cầu các trạm xăng phải duy trì hồ sơ ghi lại những khách hàng mua bán xăng trong các thùng chứa có chức năng đổ đầy, nhằm tuân thủ các quy định về an toàn chống cháy nổ.[116] Mỗi hồ sơ đều ghi rõ thông tin cá nhân của người mua như tên, địa chỉ, mục đích mua xăng và lượng xăng đã mua.[116] Mặc dù thông cáo trên không có sự hỗ trợ về mặt pháp lý, hầu hết người tiêu dùng đều tự giác tuân thủ các quy định bổ sung này.[117] Biện pháp này được chính thức hóa cùng với những điều luật sửa đổi liên quan và có hiệu lực vào ngày 1 tháng 2 năm 2020, nhằm bắt buộc người bán ghi lại hồ sơ bán hàng.[117][118] Sau khi vụ phóng hỏa đã xảy ra, Sở cứu hỏa thành phố Kyōto cũng xây dựng những văn bản hướng dẫn thoát hiểm trong trường hợp bị phóng hỏa hoặc khủng bố và khuyến khích lắp đặt cầu thang thoát hiểm.[119]

Phản ứng[sửa | sửa mã nguồn]

Lối vào xưởng phim sau vụ phóng hoả. Bó hoa và đồ uống được đặt trong đài tưởng niệm.
Hòm quyên góp tại AnimateAkihabara.
Một dàn hoa đặt trong các tòa nhà cũ của trường tiểu học Toyosato

Kyōto Animation bắt đầu chấp nhận quyên góp trực tiếp để giúp đỡ các nạn nhân của vụ tấn công vào ngày 23 tháng 7 năm 2019 đến ngày 27 tháng 12 năm 2019.[120][121][122] Cuối cùng, ngân hàng đã tích lũy được khoảng 3.300.000.000 JP¥.[123] Những khoản quyên góp gồm có riêng 10 triệu yên đến từ nhạc sĩ người Nhật Yoshiki và hãng trò chơi điện tử Key.[124][125][126] Ước tính rằng công ty sẽ cần tới 10 tỷ yên Nhật để trang trải chi phí hỗ trợ nạn nhân và các gia đình bị ảnh hưởng và chi phí phục hồi hoạt động kinh doanh liên quan đến công ty.[127] Tính đến tháng 11 năm 2019, công ty đã bắt đầu quá trình phân bố số tiền gây quỹ được dành cho các nạn nhân, mỗi người đều nhận được khoản tiền phù hợp sau khi đánh giá các lựa chọn khác nhau như mức độ quan trọng của chấn thương, liệu nạn nhân có phải trụ cột duy nhất trong gia đình không...[128]

Trong nước[sửa | sửa mã nguồn]

Thủ tướng Abe Shinzō bày tỏ lời chia buồn và cho biết ông "không nói nên lời" về quy mô của vụ việc.[d] Lần đầu tiên trong lịch sử đoàn thể Nhật Bản, một điều luật đã được Quốc hội Nhật Bản thông qua nhằm cho phép xưởng phim được miễn thuế.[20] Các đại sứ quán Trung Quốc, Pháp, Philippines và Bỉ tại Nhật Bản cũng động viên và gửi đôi lời chia buồn.[d]

Nhiều người và tổ chức liên quan đến ngành công nghiệp cũng bày tỏ mối quan tâm và hỗ trợ, chẳng hạn như đạo diễn anime Shinkai Makoto và Tatsuki, diễn viên lồng tiếng anime K-On! Toyosaki Aki, diễn viên lồng tiếng của The Melancholy of Haruhi Suzumiya Hirano Aya, Chihara Minori, và Goto Yuko, tác giả tiểu thuyết Hyōka Yonezawa Honobu, công ty phát triển visual novel nguyên tác Clannad Key, và tập đoàn truyền thông Kadokawa.[d] Hãng phim hoạt hình như SHAFT, Kadogawa Pictures,Inc, Sunrise, Bandai Namco Pictures, Toei Animation, Bones, Khara, Trigger, Walt Disney JapanMadhouse tất cả cũng đều đề nghị hỗ trợ.[d] Animate, một nhà bán lẻ anime, trò chơi điện tửmanga lớn của Nhật Bản, đã quyên góp tại tất cả các cửa hàng của họ để hỗ trợ các nạn nhân,[147] và đã gặt hái được 330 triệu yên tính đến 1 tháng 9 năm 2019.[148]

Quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]

Một số chức sắc nước ngoài gồm có Justin Trudeau, Thái Anh Văn, António Guterres và nhiều người khác đưa ra thông điệp hỗ trợ riêng của họ cho các nạn nhân.[145][146]

Sau vụ cháy, một lời kêu gọi trên GoFundMe được khởi động bởi nhà cấp phép phim hoạt hình Mỹ Sentai Filmworks.[75] Với mục tiêu 750.000 đô la Mỹ, lời kêu gọi này đã cán mốc quyên góp 1 triệu đô la Mỹ trong vòng 24 giờ đầu tiên.[149][150][151] Lời kêu gọi đã nhận được hơn 2 triệu đô la Mỹ.[152] Người hâm mộ cũng đã đến cửa hàng kỹ thuật số Nhật Bản của Kyōto Animation để đóng góp trực tiếp bằng cách mua các hình ảnh có thể tải xuống có độ phân giải cao vì họ không yêu cầu nhân viên gửi chúng.[153] Công ty cấp phép của Hoa Kỳ Aniplex of America, Funimation, Crunchyroll, và Nickelodeon Animation Studio cũng yêu cầu hỗ trợ.[154] Một chương trình của khối Toonami, một khối định hướng anime của Cartoon Network bắt đầu phát sóng ngày 20 tháng 7 năm 2019 cũng yêu cầu người xem quyên góp cho GoFundMe do Sentai Filmworks thiết lập.[155]

Sau khi vụ phóng hỏa xảy ra, nhiều người đã bày tỏ sự quan tâm hỗ trợ khi dùng liên tục từ khóa #PrayForKyoAni (cầu nguyện cho KyoAni) trên các trang mạng xã hội như Twitter.[156]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nhiều nguồn tổng hợp về số nạn nhân.[14][36][37][38][39][40][41][42]
  2. ^ a ă â b c Những báo cáo về số lượng người thương vong cũng như danh tính của họ được tổng hợp từ nhiều nguồn.[9][36][41][42][47][57][58][59][60][61][62]
  3. ^ Từ "đạo văn" được tổng hợp từ nhiều nguồn.[19][33][73][74][75][76]
  4. ^ a ă â b Những lời chia buồn và sự hỗ trợ được nhiều người thể hiện qua nhiều nguồn.[11][129][130][131][132][133][134][135][136][137][138][139][140][141][142][143][144][145][146]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Suspect in deadly arson attack on Kyoto Animation studio arrested”. Nikkei Shimbun (Nikkei Inc.). 27 tháng 5 năm 2020. Truy cập 27 tháng 5 năm 2020. 
  2. ^ Rich, Motoko (17 tháng 7 năm 2019). “Suspected Arson at Kyoto Animation Studio Kills 33, Shocking Japan”. The New York Times. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2019. 
  3. ^ kViN (10 tháng 3 năm 2017). “Anime Craft Weekly #33: Kyoto Animation Studio Tour”. Sakuga Booru. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  4. ^ kViN (25 tháng 8 năm 2018). “The Evolution of Kyoto Animation: A Unique Anime Studio and its Consistent Vision”. Sakuga Booru. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  5. ^ 京アニ火災 スプリンクラー義務ない建物. Nippon TV (bằng tiếng Nhật). 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  6. ^ "Death threats had been sent" says company president at animation company arson”. NHK News (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  7. ^ “Kyoto Animation Arson Attack: Veteran Animator of 'Akira' and Ghibli Feared Dead”. The Hollywood Reporter. 24 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 26 tháng 7 năm 2020. Truy cập 2 tháng 9 năm 2019. 
  8. ^ 「京アニ」スタジオで爆発=複数死亡か、負傷30人以上-放火の疑い、男を確保. Jiji Press (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  9. ^ a ă â b 京都府京都市伏見区で発生した爆発火災(第13報) (PDF) (ấn bản 13). Fire and Disaster Management Agency. 23 tháng 12 năm 2019. Bản gốc lưu trữ (PDF) ngày 28 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2020. 
  10. ^ “Kyoto Animation fire: Arson attack at Japan anime studio kills 33”. BBC News. 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  11. ^ a ă â Rich, Motoko (17 tháng 7 năm 2019). “Kyoto Animation Studio Arson Kills 33, Shocking Japan”. The New York Times. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  12. ^ Giordano, Chiara (18 tháng 7 năm 2019). “Kyoto Animation fire: At least 33 dead in arson attack by man yelling 'you die'. The Independent. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  13. ^ a ă “Police detail suspect's visits to 'holy sites' from anime series ahead of arson attack on Kyoto studio”. The Japan Times Online (bằng tiếng en-US). 30 tháng 7 năm 2019. ISSN 0447-5763. Bản gốc lưu trữ 30 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2019. 
  14. ^ a ă 京アニ火災、死因は一酸化炭素中毒か 33人死亡、重症者4人は症状重篤 確保の男も治療中. Kyoto Shimbun (bằng tiếng Nhật). 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  15. ^ 【現場速報】「焼けただれ、逃げていく人も」 京アニ火災、窓から炎と黒煙. Kyoto Shimbun (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  16. ^ Haring, Bruce; Wiseman, Andreas (20 tháng 7 năm 2019). “Kyoto Animation Arson Fire Suspect Claims Plagiarism Caused Him To Act – Police Say He's Mentally Ill”. Deadline Hollywood. Bản gốc lưu trữ 2 tháng 7 năm 2020. Truy cập 16 tháng 12 năm 2019. 
  17. ^ 京アニ火災、死者33人に 身柄確保された男は意識不明. Asahi Shimbun. 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  18. ^ Nishino, Tomoaki (2 tháng 8 năm 2019). “2019年7月18日に京都アニメーション第1スタジオで発生した放火火災の分析” [Phân tích vụ phóng hỏa tại xưởng phim số 1 của Kyoto Animation vào ngày 18 tháng 7 năm 2019] (PDF) (bằng tiếng Nhật). tr. 5. Bản gốc (PDF) lưu trữ 2 tháng 8 năm 2019. Truy cập 8 tháng 3 năm 2020. 
  19. ^ a ă 京アニ火災 「パクリやがって」「死ね」液体まいた男が叫ぶ ズボンには火がついたまま…  (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  20. ^ a ă Johnson, Scott; Brzeski, Patrick (20 tháng 12 năm 2019). “Tragedy in an Animation Utopia: Horror, Heartbreak and Mystery After an Arson Massacre”. The Hollywood Reporter. Bản gốc lưu trữ 13 tháng 1 năm 2020. Truy cập 8 tháng 3 năm 2020. 
  21. ^ 現場に複数の刃物 (bằng tiếng Nhật). NHK. 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  22. ^ a ă “Fire Department Confirms 33 Dead In Arson Attack”. NHK News (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  23. ^ “Spiral stairs, no sprinklers may have contributed to deadly Japan animation studio fire”. The Straits Times (bằng tiếng Anh). 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  24. ^ a ă 京アニ火災 33人の死亡確認 平成以降最悪 第1スタジオ、18日朝はセキュリティー解除. Mainichi Shimbun (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  25. ^ 京アニの出入口 普段は専用カードが必要だが当日はシステム解除. Livedoor News (bằng tiếng Nhật). 21 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2019. 
  26. ^ "京アニ" 代理人弁護士 第1スタジオの防犯対策を説明. NHK ニュース. 日本放送協会. 23 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 24 tháng 8 năm 2019. Truy cập 25 tháng 4 năm 2020. 
  27. ^ 京アニ放火 バケツに向きしゃがむ男、叫び声と同時に炎・煙…発生時の第1スタジオは (bằng tiếng Nhật). 31 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 31 tháng 7 năm 2019. Truy cập 8 tháng 3 năm 2020. 
  28. ^ Hodgkins, Crystalyn (19 tháng 7 năm 2019). “Kyoto Animation President States in Interview That All Materials, Computers Were Destroyed in Fire”. Anime News Network. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  29. ^ 京都アニメーション・八田社長が会見「堪えきれない。こんな大惨事になるとは…」. Sponichi Annex (bằng tiếng Nhật). 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  30. ^ 日本放送協会. "京アニ"制作の作品原画展|NHK 徳島県のニュース”. NHK NEWS WEB. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2019. 
  31. ^ “犠牲者の成果そのもの…京アニ原画、サーバーから回収”. The Yomiuri Shimbun. 29 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 29 tháng 7 năm 2019. Truy cập 29 tháng 7 năm 2019. 
  32. ^ “Kyoto Animation studio fire: at least 25 dead after arson attack in Japan” (bằng tiếng Anh). The Guardian. 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  33. ^ a ă â “Japan mourns after the worst mass killing in two decades claims 33 lives in arson attack”. CNBC. 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  34. ^ Price, Joe (18 tháng 7 năm 2019). “33 Confirmed Dead in Suspected Arson Attack on Japanese Anime Studio Kyoto Animation”. Complex. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  35. ^ Yamaguchi, Mari. “Kyoto Animation studio arson fire suspect reportedly had grudge”. CTV News. CTV. Bản gốc lưu trữ 30 tháng 12 năm 2019. Truy cập 30 tháng 12 năm 2019. 
  36. ^ a ă アニメ会社放火 男性1人死亡 死者34人に 警察. NHK News (bằng tiếng Nhật). 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  37. ^ 京アニ放火、吹き抜け構造で一気に燃焼か 4人なお重篤. Asahi Shimbun (bằng tiếng Nhật). 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  38. ^ 逃げる間もなく煙に… 犠牲者の多くは一酸化炭素中毒か 京都. NHK News. 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  39. ^ 京アニ放火、死者は34人に 新たに男性1人が亡くなる. Asahi Shimbun (bằng tiếng Nhật). 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  40. ^ “At least 33 dead in suspected arson attack on Japanese animation studio”. Sky News. 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  41. ^ a ă 京アニ放火殺人、死者35人に. Kyodo News (bằng tiếng Nhật). 27 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 27 tháng 7 năm 2019. Truy cập 27 tháng 7 năm 2020. 
  42. ^ a ă “Death toll from arson attack on Kyoto Animation studio rises to 36”. japantoday.com. 5 tháng 10 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 6 tháng 10 năm 2019. Truy cập 5 tháng 5 năm 2020. 
  43. ^ Motoko Rich (20 tháng 7 năm 2019). “Suspect in Kyoto Fire Had Criminal Record and Trouble With Neighbors”. New York Times. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2019. 
  44. ^ “Smoke spread so fast at Japanese animation firm victims couldn't open rooftop door”. CNA (news channel). Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2019. 
  45. ^ “Kyoto Animation autopsies show at least 20 victims burned to death; suspect spotted near HQ before attack”. The Japan Times. 22 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2019. 
  46. ^ アニメ会社放火 安否分からない娘への思い 父親が語る. NHK News (bằng tiếng Nhật). 20 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2019. 
  47. ^ a ă Yanamitsu, Eimi; Rich, Motoko; Inoue, Makiko (19 tháng 7 năm 2019). “Japan Fire Killed Mostly Women, at a Studio Known for Hiring Them”. New York Times. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  48. ^ Kelly, Tim; Nussey, Sam (21 tháng 7 năm 2019). “Japan officials hunt for reasons behind fire that killed 34”. Reuters. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2019. 
  49. ^ “All 34 Victims Identified a Week after Kyoto Studio Arson Attack”. Nippon.com. Jiji Press. 25 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2017. 
  50. ^ “色彩担当・石田さんの死亡確認 両親「考えるだけで涙が止まらへん」 京アニ放火”. Mainichi Shimbun (bằng tiếng Nhật). 24 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2019. 
  51. ^ “「らき☆すた」武本監督の悲報、親族に 京アニ放火”. The Nikkei (bằng tiếng Nhật). 26 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2019. 
  52. ^ “京都アニメ放火で犠牲 「親思いで仕事も充実していたのに…」津田さん父言葉絞り出す”. Kobe Shimbun (bằng tiếng Nhật). 24 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2019. 
  53. ^ “Archived copy” 犠牲者10人氏名公表、京アニ事件で府警 「涼宮ハルヒ」監督も. Kyoto Shimbun. 2 tháng 8 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 2 tháng 8 năm 2019. Truy cập 2 tháng 5 năm 2020. 
  54. ^ Schilling, Mark (3 tháng 8 năm 2019). “Directors Yasuhiro Takemoto, Futoshi Nishiya Among Kyoto Animation Dead”. Bản gốc lưu trữ 3 tháng 8 năm 2019. Truy cập 3 tháng 4 năm 2020. 
  55. ^ “Police release names of remaining 25 victims of Kyoto Animation arson attack”. The Japan Times. Kyodo News. 28 tháng 8 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 28 tháng 8 năm 2019. Truy cập 8 tháng 3 năm 2020. 
  56. ^ “「京アニ」 死亡した25人の名前公表 京都府警”. NHK News (bằng tiếng Nhật). 27 tháng 8 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 27 tháng 8 năm 2019. Truy cập 28 tháng 3 năm 2020. 
  57. ^ “Fire Department Confirms 33 Dead In Arson Attack”. NHK News (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  58. ^ Tokyo Reporter Staff (18 tháng 7 năm 2019). “More than 20 feared dead in suspected arson attack at Kyoto Animation”. Tokyo Reporter. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  59. ^ 이주영 (19 tháng 7 năm 2019). 교토 애니메이션 방화사건에 한국인 1명 중상. Kyunghyang Shinmun (bằng tiếng Hàn). Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  60. ^ アニメ会社放火 青葉容疑者を別の病院に移送 警察. NHK News (bằng tiếng Nhật). 20 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  61. ^ Sherman, Jennifer; Antonio Pineda, Rafael (18 tháng 9 năm 2019). “34 Injured Kyoto Animation Victims No Longer in Life-Threatening Condition”. Anime News Network. Truy cập 18 tháng 5 năm 2020. 
  62. ^ “京アニ負傷者34人、全員快方へ” 京アニ負傷者34人、全員快方へ. Kyodo News (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 9 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 18 tháng 9 năm 2019. Truy cập 18 tháng 3 năm 2020. 
  63. ^ a ă â Hodgkins, Crystalyn (20 tháng 7 năm 2019). “Kyoto Animation President Hatta Considers Demolishing 1st Studio Building, Building Public Park With Monument”. Anime News Network. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  64. ^ 京アニ負傷者 なお7人入院、心にも傷 匿名で身元発表. Asahi Shimbun (bằng tiếng Nhật). 7 tháng 9 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 17 tháng 9 năm 2019. Truy cập 18 tháng 6 năm 2020. 
  65. ^ Yamaguchi, Mari (20 tháng 7 năm 2019). “Suspect in Japan anime studio arson reportedly had grudge”. Associated Press. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  66. ^ a ă アニメ会社放火 青葉容疑者に逮捕状. NHK News (bằng tiếng Nhật). 20 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  67. ^ “Kyoto Animation fire: Suspect 'spotted in area' days before”. BBC News. 20 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  68. ^ “Kyoto anime studio arson suspect still in serious condition”. Kyodo News. 26 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2019. 
  69. ^ a ă Blair, Gavin (12 tháng 7 năm 2019). “Kyoto Animation suspect staked out anime locations before arson attack”. The Guardian. Bản gốc lưu trữ 29 tháng 7 năm 2019. Truy cập 29 tháng 7 năm 2019 – qua www.theguardian.com. 
  70. ^ “京アニ放火事件、青葉真司容疑者に逮捕状 京都府警”. Asahi Shimbun (bằng tiếng Nhật). 20 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  71. ^ Antonio Pineda, Rafael (17 tháng 7 năm 2019). “Fire Breaks Out in Kyoto Animation's 1st Studio Building (Updated)”. Anime News Network. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  72. ^ Bull, Brett; Frater, Patrick (19 tháng 7 năm 2019). “Revenge Motive May Have Sparked Kyoto Animation Arson Attack”. Variety. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  73. ^ 京都アニメ放火、33人死亡 41歳男「ガソリンまく」. Chunichi Shimbun (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập 18 tháng 3 năm 2020. 
  74. ^ 身柄確保の男「パクりやがって!」 京アニに恨みか. Asahi Shimbun (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  75. ^ a ă Dassanayake, Dion (18 tháng 7 năm 2019). “Kyoto Animation fire: Fundraiser started after deadly anime studio 'arson attack'. Daily Express. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  76. ^ “Suspected arsonist in deadly Kyoto anime studio fire says firm stole his novel”. Mainichi Shimbun. 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  77. ^ “Kyoto Animation admits it has record of receiving draft novel from arson suspect”. Japan Times Online. 31 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 31 tháng 7 năm 2019. Truy cập 31 tháng 7 năm 2019. 
  78. ^ “Kyoto Animation Arson Attack: Suspect Had Submitted a Novel to Company”. The Hollywood Reporter. Bản gốc lưu trữ 31 tháng 7 năm 2019. Truy cập 31 tháng 7 năm 2019. 
  79. ^ “アニメ会社放火 容疑者の容体予断許さぬ状態 別の病院に移送”. NHK News (bằng tiếng Nhật). 20 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  80. ^ “【速報】京アニ放火殺害 青葉容疑者 命に別条ない状態まで回復”. ja:FNNプライムニュース デイズ (bằng tiếng Nhật). 5 tháng 9 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 16 tháng 9 năm 2019. 
  81. ^ “京アニ事件容疑者、呼吸器装着で会話できず逮捕未定 発生2カ月”. Kyoto Shimbun. 17 tháng 9 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 18 tháng 9 năm 2019. Truy cập 17 tháng 3 năm 2020. 
  82. ^ “Suspected arsonist in Kyoto studio attack regaining speech in hospital”. Kyodo News. 18 tháng 11 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 12 tháng 12 năm 2019. Truy cập 18 tháng 5 năm 2020. 
  83. ^ “Suspected arsonist in Kyoto anime studio attack begins rehab”. Kyodo News. 8 tháng 10 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 21 tháng 10 năm 2019. Truy cập 21 tháng 5 năm 2020. 
  84. ^ “青葉容疑者、京都に転院 リハビリ本格化へ―京アニ放火” (bằng tiếng Nhật). Jiji Press. 14 tháng 11 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 14 tháng 11 năm 2019. 
  85. ^ “京アニ事件容疑者「こんなに優しくされたことなかった」 医療スタッフに感謝、転院前の病院で”. Kyoto Shimbun. 15 tháng 11 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 14 tháng 11 năm 2019. 
  86. ^ “KyoAni arson suspect 'wanted to hurt many' in attack on studio: sources”. The Japan Times. Jiji Press. 11 tháng 11 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 13 tháng 11 năm 2019. Truy cập 8 tháng 3 năm 2020. 
  87. ^ a ă Culbertson, Alix. “Animation studio 'arsonist' accused of killing 36 in fire given artificial skin ‘expects death sentence'. Sky News (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ 22 tháng 12 năm 2019. Truy cập 9 tháng 2 năm 2020. 
  88. ^ a ă Ryall, Julian (27 tháng 11 năm 2019). “Japan doctors use experimental skin treatment on studio arsonist to save donor skin for his victims”. The Telegraph (bằng tiếng en-GB). ISSN 0307-1235. Bản gốc lưu trữ 9 tháng 12 năm 2019. Truy cập 9 tháng 4 năm 2020. 
  89. ^ “Suspect in KyoAni arson attack able to converse”. NHK World. 18 tháng 1 năm 2020. Bản gốc lưu trữ 31 tháng 1 năm 2020. Truy cập 31 tháng 1 năm 2020. 
  90. ^ Kim, Chang-Ran; Nussey, Sam; Doyle, Gerry; Pullin, Richard (27 tháng 5 năm 2020). “Man arrested over deadly 2019 arson at Japan's Kyoto Animation”. Reuters. Truy cập 27 tháng 5 năm 2020. 
  91. ^ “Man charged over deadly Kyoto animation studio fire”. BBC News. 27 tháng 5 năm 2020. Truy cập 27 tháng 5 năm 2020. 
  92. ^ 京アニ放火、犯人とみられる男12年にコンビニ強盗. Nikkan Sports (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  93. ^ “Suspected arsonist believed his novel was stolen by Kyoto Animation studio: Reports”. CNA (kênh tin tức). 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  94. ^ Baseel, Casey (17 tháng 8 năm 2019). “Mental illness issues could make death penalty impossible for Kyoto Animation arsonist”. japantoday.com. Bản gốc lưu trữ 17 tháng 8 năm 2019. Truy cập 17 tháng 3 năm 2020. 
  95. ^ “Kyoto Animation arson victim returns to work, calls it "ultimate counterattack" to arsonist”. SoraNews24 (bằng tiếng Anh). 9 tháng 8 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 12 tháng 8 năm 2019. Truy cập 9 tháng 4 năm 2020. 
  96. ^ a ă Baseel, Casey (21 tháng 10 năm 2019). “Over 80 percent of Kyoto Animation employees injured in arson attack have returned to work”. SoraNews24 -Japan News- (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ 16 tháng 12 năm 2019. Truy cập 9 tháng 5 năm 2020. 
  97. ^ “Life 'still far from returning to normalcy' at Kyoto Animation”. Asahi Shimbun (bằng tiếng Anh). 19 tháng 10 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 20 tháng 10 năm 2019. Truy cập 8 tháng 3 năm 2020. 
  98. ^ 「犠牲者の志つなぐ」京アニ社長、アニメ制作継続の決意語る. Yomiuri Shimbun (bằng tiếng Nhật). 18 tháng 10 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 27 tháng 10 năm 2019. Truy cập 8 tháng 3 năm 2020. 
  99. ^ 7月18日に発生した事件について. Kyoto Animation (bằng tiếng Nhật). 21 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2019. 
  100. ^ “Demolition of Kyoto Animation studio complete”. NHK (bằng tiếng Anh). 28 tháng 4 năm 2020. Bản gốc lưu trữ 28 tháng 4 năm 2020. Truy cập 28 tháng 4 năm 2020. 
  101. ^ 全焼スタジオ、取り壊して公園に…京アニ社長. Yomiuri Shimbun (bằng tiếng Nhật). 20 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  102. ^ “Residents don't want Kyoto Animation to build monument, memorial park to victims at arson site”. SoraNews24 -Japan News- (bằng tiếng Anh). 26 tháng 12 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 13 tháng 1 năm 2020. Truy cập 7 tháng 5 năm 2020. 
  103. ^ “Kyoto Animation Opens Up About the Company's Future Plans”. Anime (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ 17 tháng 8 năm 2019. Truy cập 17 tháng 5 năm 2020. 
  104. ^ Sugiyama, Satoshi (22 tháng 11 năm 2019). “In a show of resilience, arson-hit Kyoto Animation to continue training programs for aspiring animators”. The Japan Times Online (bằng tiếng Anh). ISSN 0447-5763. Bản gốc lưu trữ 9 tháng 12 năm 2019. Truy cập 9 tháng 5 năm 2020. 
  105. ^ “「BEM」第4話放送延期について”. newbem.jp. 30 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 30 tháng 7 năm 2019. Truy cập 2 tháng 5 năm 2020. 
  106. ^ “Kyoto Animation fire: Police name suspect after studio blaze”. BBC. 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  107. ^ 第3話 放送休止のお知らせ. Fire Force (bằng tiếng Nhật). 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2019. 
  108. ^ “Kyoto Animation Arson Prompts Several Anime Delays”. ComicBook Anime (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2019. 
  109. ^ Pineda, Rafael Antonio (26 tháng 7 năm 2019). “Fire Force's 3rd Episode Modified After Kyoto Animation Fire”. Anime News Network. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2019. 
  110. ^ “AnimagiC 2019 – Das Programmheft”. AnimagiC (bằng tiếng Đức). 25 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2019. 
  111. ^ ヴァイオレット・エヴァーガーデン Official Twitter [@Violet_Letter] (27 tháng 7 năm 2019). 『ヴァイオレット・エヴァーガーデン 外伝 - 永遠と自動手記人形 -』公式サイトをオープンしました。
    2019年9月6日ー9月26日まで3週間限定上映。
    *上映期間が2週間から3週間に変更となりましたのでご了承ください。
    (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập 18 tháng 6 năm 2020 – qua Twitter.
     
  112. ^ “Kyoto arson attack victims to be honored in end credits of new film”. Kyodo News. 5 tháng 9 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 9 tháng 9 năm 2019. Truy cập 18 tháng 5 năm 2020. 
  113. ^ Livedoor News [@livedoornews] (26 tháng 7 năm 2019). 【京アニ製作】アニメ映画『ヴァイオレット・エヴァーガーデン外伝』、延期せず上映へ
    9月6日から9月26日までの3週間限定上映。また、完全新作劇場版は来年1月10日に公開される。
    (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập 18 tháng 5 năm 2020 – qua Twitter.
     
  114. ^ “Violet Evergarden Film Rescheduled to April 24”. Anime News Network. 9 tháng 11 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 23 tháng 12 năm 2019. Truy cập 9 tháng 4 năm 2020. 
  115. ^ Rafael Antonio Pineda (28 tháng 2 năm 2020). “Kyoto Animation's Planned 'Anime x Para' Short for NHK Canceled”. Anime News Network. Bản gốc lưu trữ 15 tháng 3 năm 2020. Truy cập 14 tháng 4 năm 2020. 
  116. ^ a ă 消防庁危険物保安室長 (25 tháng 7 năm 2019). “給油取扱所におけるガソリンの容器への詰め替え販売に係る取扱いについて” (PDF). Cơ quan quản lý hỏa hoạn và thảm họa (bằng tiếng Nhật). Bản gốc (PDF) lưu trữ 29 tháng 7 năm 2019. Truy cập 21 tháng 7 năm 2020. 
  117. ^ a ă “ガソリン販売、うそどう見抜く 京アニ放火の余波で1日から規制強化 |社会|地域のニュース|京都新聞”. 京都新聞 (bằng tiếng Nhật). 31 tháng 1 năm 2020. Bản gốc lưu trữ 31 tháng 1 năm 2020. Truy cập 2 tháng 4 năm 2020. 
  118. ^ Hodgkins, Crystalyn (27 tháng 10 năm 2019). “Japan to Change Gasoline Sales Rules in Wake of Kyoto Animation Fire”. Anime News Network. Bản gốc lưu trữ 18 tháng 12 năm 2019. Truy cập 27 tháng 5 năm 2020. 
  119. ^ “放火想定した避難指針 京アニ生存者の声生かす 京都市:朝日新聞デジタル”. 朝日新聞デジタル (bằng tiếng Nhật). Bản gốc lưu trữ 25 tháng 11 năm 2019. Truy cập 2 tháng 4 năm 2020. 
  120. ^ “Kyoto Animation accepting direct, individual donations for arson victims via special bank account”. SoraNews24 (bằng tiếng Anh). 25 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2019. 
  121. ^ “京アニが支援金受け付け口座開設 詳細はホームページに掲載”. Mainichi Shimbun (bằng tiếng Nhật). 23 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2019. 
  122. ^ “Kyoto Animation closing donation account for arson attack victims soon”. SoraNews24 -Japan News- (bằng tiếng Anh). 23 tháng 12 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 13 tháng 1 năm 2020. Truy cập 10 tháng 4 năm 2020. 
  123. ^ Buckland, Kevin (27 tháng 12 năm 2019). “Donations top $30 million for Kyoto Animation arson victims in Japan”. Reuters. Bản gốc lưu trữ 28 tháng 12 năm 2019. Truy cập 8 tháng 3 năm 2020. 
  124. ^ Baseel, Casey (2 tháng 8 năm 2019). “X Japan front man Yoshiki donates ¥10 million to Kyoto Animation arson recovery fund”. Japan Today. Bản gốc lưu trữ 3 tháng 8 năm 2019. Truy cập 3 tháng 5 năm 2020. 
  125. ^ Luster, Joseph. “Clannad Developer Key Donates 10 Million Yen to Kyoto Animation”. Crunchyroll (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ 11 tháng 8 năm 2019. Truy cập 12 tháng 4 năm 2020. 
  126. ^ admin (9 tháng 8 năm 2019). “Video game maker/Kyoto Animation creative partner Key donates 10 million yen to arson relief fund”. FromJapan.co.uk (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ 12 tháng 8 năm 2019. Truy cập 12 tháng 5 năm 2020. 
  127. ^ Baseel, Casey (1 tháng 8 năm 2019). “Kyoto Animation official donation account raises over 1 billion yen (US$10.1 million) in one week”. SoraNews24. Bản gốc lưu trữ 2 tháng 8 năm 2019. Truy cập 2 tháng 5 năm 2020. 
  128. ^ “Kyoto Animation has a touchingly kind plan to distribute its 3.2 billion yen in arson donations”. SoraNews24 (bằng tiếng Anh). 14 tháng 11 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 18 tháng 12 năm 2019. Truy cập 9 tháng 5 năm 2020. 
  129. ^ Lynzee, Loveridge (19 tháng 7 năm 2019). “Animation Studios, Fans Share Messages of Hope After Kyoto Animation Studio Arson”. Anime News Network. Bản gốc lưu trữ 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập 19 tháng 6 năm 2020. 
  130. ^ Yonezawa, Honobu (20 tháng 7 năm 2019). “Untitled” 無題. Pandreamium (bằng tiếng Nhật). Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  131. ^ “Key's deep condolences message about the Kyoto Animation arson attack” (bằng tiếng Nhật). Key. 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ 21 tháng 7 năm 2019. Truy cập 21 tháng 5 năm 2020. 
  132. ^ 株式会社京都アニメーション様での放火事件に関する件. Kadokawa Corporation (bằng tiếng Nhật). 21 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2019. 
  133. ^ Kim, Morissy (23 tháng 7 năm 2019). “The Melancholy of Haruhi Suzumiya Voice Cast Comments on Kyoto Animation Studio Arson”. Anime News Network (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ 7 tháng 10 năm 2019. Truy cập 23 tháng 6 năm 2020. 
  134. ^ Shaft [@shaft_official] (19 tháng 7 năm 2019). 京都アニメーション様が被害に遭われた事件につき、余りに理不尽な出来事に憤りを覚えると共に、失われたものの大きさを思うと無念で悲しくてなりません。亡くなられた方に心よりお悔やみ申し上げます。また、負傷された方や関係者の皆様の早期回復をお祈りしております。シャフトアニメスタッフ一同 (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019 – qua Twitter. 
  135. ^ 株式会社サンライズ; 株式会社バンダイナムコピクチャーズ; 株式会社SUNRISE BEYOND; 株式会社サンライズミュージック (19 tháng 7 năm 2019). 株式会社京都アニメーション様へ|重要なお知らせ|サンライズ. Sunrise (bằng tiếng Nhật). Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  136. ^ “Announcement of the suspension of Episode 3 broadcast” 株式会社京都アニメーション様へ. Bandai Namco Pictures (bằng tiếng Nhật). 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  137. ^ “With respect to the arson case happened at Kyoto Animation” 株式会社京都アニメーション様で発生した放火事件につきまして | BONES-株式会社ボンズ. Bones (bằng tiếng Nhật). 20 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  138. ^ 最新情報 - 株式会社カラー. Khara (bằng tiếng Nhật). 20 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  139. ^ “Kyoto Animation - Trigger” 株式会社トリガー. Trigger (bằng tiếng Nhật). 20 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2019. 
  140. ^ Madhouse [@madhouse_news] (19 tháng 7 năm 2019). この度の、株式会社京都アニメーション放火・火災事件の報にふれ、被害に遭われた皆様、ご家族・関係者の皆様に、心よりお悔やみとお見舞いを申し上げます。また、お怪我をされ、治療・療養中の皆様におかれましても、一刻も早いご回復を、心よりお祈り致します。 (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập 21 tháng 7 năm 2020 – qua Twitter. 
  141. ^ The Walt Disney Company Asia Pacific [@disneyjp] (20 tháng 7 năm 2019). アニメーションを愛し、その力を信じる企業として、京都アニメーションに起きた事件に、ディズニー社員一同ショックを受け、心を痛めています。亡くなられた方々のご冥福をお祈りすると共に、ご遺族や友人の皆様に心から哀悼の意を捧げます。 #prayforKyoani (Tweet) (bằng tiếng Nhật) – qua Twitter. 
  142. ^ “Anime fans shocked by arson attack at famous Kyoto studio”. Kyodo News. 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  143. ^ French Embassy, Tokyo [@ambafrancejp] (18 tháng 7 năm 2019). “Le Mot de l'Ambassadeur: Message de condoléances à la suite de l’incendie des studios de Kyoto Animation.” (Tweet) (bằng tiếng Pháp). Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019 – qua Twitter. 
  144. ^ “Condolence Message for Kyoto Fire Victims”. The Official Website of the Embassy of the Republic of the Philippines to Japan. 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. The Philippine Embassy is most saddened to learn of the fatalities and injuries wrought by the fire at the Kyoto Animation studio. This most sorrowful incident at a studio that produces works of art that serve to reach out to many people around the world touches the heart of Filipinos, many of whom are a deep love for Japanese animation. We express our deepest sympathy and condolences to the families and friends of the victims. 
  145. ^ a ă “UN stands in solidarity with Japan following deadly arson attack at leading animation studio in Kyoto”. UN News. 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  146. ^ a ă Lum, Patrick (19 tháng 7 năm 2019). 'Too painful': Kyoto anime fans join prime ministers in mourning fire victims”. The Guardian. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  147. ^ 株式会社アニメイト (19 tháng 7 năm 2019). 京都アニメーション様で発生した事件につきまして - アニメイト. Animate (bằng tiếng Nhật). Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  148. ^ “ご支援の御礼とご案内(初出7月24日、改訂9月13日)” ご支援の御礼とご案内(初出7月24日、改訂9月13日). Kyoto Animation (bằng tiếng Nhật). 13 tháng 9 năm 2019 [24 tháng 7 năm 2019]. Bản gốc lưu trữ 6 tháng 8 năm 2019. Truy cập 18 tháng 5 năm 2020. 
  149. ^ Burke, Kelly (18 tháng 7 năm 2019). 'You die!' Arsonist kills at least 33 people in Kyoto animation studio fire”. 7News. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  150. ^ 'You die!': Arson suspect's chilling scream”. news.com.au. 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  151. ^ “Kyoto Animation fire: police search for clues as donations pass $1m mark”. The Guardian. 19 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  152. ^ Schilling, Mark (24 tháng 7 năm 2019). “Crowdfunding Campaign for Kyoto Animation Passes $2 Million Mark”. Variety (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2019. 
  153. ^ Sjoberg, Brooke (18 tháng 7 năm 2019). “Fans grieve Kyoto Animation Studio fire with #PrayforKyoAni”. The Daily Dot. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  154. ^ Lynzee, Loveridge (19 tháng 7 năm 2019). “Animation Studios, Fans Share Messages of Hope After Kyoto Animation Studio Arson”. Anime News Network. Bản gốc lưu trữ 19 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2019. 
  155. ^ @ToonamiSquad (20 tháng 7 năm 2019). “Toonami Squad On Twitter:Help @KyoAni Heal! #HelpKyoAniHeal” (Tweet) – qua Twitter. 
  156. ^ Evan Valentine (18 tháng 7 năm 2019). “Kyoto Animation Tragedy Rallies Global Support With #PrayForKyoAni Hashtag”. Comicbook. Truy cập 28 tháng 7 năm 2019. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]