Vua của Ý

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Chế độ quân chủ Ý
Nền quân chủ cũ
Great coat of arms of the king of italy (1890-1946).svg
Hoàng gia huy Ý
Umberto II, 1944.jpg
Quốc vương cuối cùng: Umberto II
Ngày 9 tháng 5 năm 1946 - Ngày 12 tháng 6 năm 1946
Nhà quân chủ đầu tiên Odoacer
Nhà quân chủ cuối cùng Umberto II
Danh hiệu Bệ hạ
Dinh cơ chính thức Cung điện Quirinal
Nền quân chủ bắt đầu 476
Kết thúc chế độ quân chủ Ngày 12 tháng 6 năm 1946
Vương miện bằng sắt của vua nước Ý, từ Langobarden cho tới Napoleon

Vua của Ý (tiếng Latinh: Rex Italiae, tiếng Ý: Re d’Italia) là một chức tước, mà nhiều nhà cai trị tại bán đảo Ý nắm giữ kể từ khi Đế quốc La Mã sụp đổ. Tuy nhiên từ thế kỷ VI cho tới khi nhà vua Vittorio Emanuele II của Ý 1870 chiếm được Roma và thống nhất nước Ý, không có vua Ý nào cai trị nguyên cả nước Ý.[1]

Vào năm 568 người Langobard dưới sự lãnh đạo của Alboin xâm nhập bán đảo Ý và xây dựng một đế quốc Đức phía nam của dãy núi Alpen. Lãnh thổ của họ trải dài nhiều nơi ở Ý, ngoại trừ những công quốc như Roma, Venice, NapoliCalabria mà thời đó thuộc Đế quốc Đông La Mã.

Năm 774 Langobarden bị người Frank dưới sự lãnh đạo của Charlemagne đánh bại và vua của Langobarden Desiderius bị hạ bệ. Charlemagne nhận lấy Vương miện bằng sắt với tước vị Rex Langobardorum (vua của Langobarden), mà tương đương với tước hiệu "vua của Ý". Trong hàng trăm năm sau đó, vương quốc này là một phần của Đế quốc La Mã Thần thánh. Những vị vua tiếp nối vua Otto I trên đường đến Roma để được phong hoàng đế đã ghé thành phố Langobard Pavia để nhận ngôi vua nước Ý. Điều này chỉ đúng với vương quốc Ý ở miền Bắc, ở miền Nam đã hình thành một vương quốc Sicilia và một vương quốc Napoli. Đến thời Phục hưng thì tước vị này không còn ý nghĩa nữa. Sau Karl V không có hoàng đế nào được phong tước vua của Ý nữa, mặc dù tước vị này chính thức còn tồn tại đến 1648.

Năm 1805 Napoleon Bonaparte, lúc đó là tổng thống của Cộng hòa Ý, được phong ở nhà thờ chính tòa Milano với vương miện bằng sắt làm vua của Ý (1805–1814). Nó chấm dứt khi năm 1814 Napoleon từ bỏ ngôi vua. Hàng chục năm sau đó ở Ý không có vua. Ngoài ra đứa con trai của Napoleon, Napoléon II sinh năm 1811, được phong ngay làm vua của Roma cho tới 1814.

Tước vị vua của ý được dùng lại khi nhà Savoy thống nhất nước Ý thành một quốc gia vào năm 1861. Năm 1946 Chế độ quân chủ

qua một cuộc trưng cầu dân ý bị hủy bỏ và được thay thế bởi thể chế Cộng hòa.

"Rex Italiae"[sửa | sửa mã nguồn]

TênTuổi thọBắt đầu trị vìKết thúc trị vìGhi chúDòng dõiHình
Odoacerk. 433
-
Ngày 15 tháng Ba năm 493
476493Chư hầu của Đế quốc Đông La Mã

Vương quốc Ostrogoth (493 – 553)[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Vương quốc Ostrogoth
TênTuổi thọBắt đầu trị vìKết thúc trị vìGhi chúDòng dõiHình
Theodoric
  • Theodoric Đại đế
454
-
Ngày 30 tháng 8 năm 526
Ngày 15 tháng 3 năm 493Ngày 30 tháng 8 năm 526Amal
Athalaric516
-
Ngày 2 tháng 10 năm 534
526534Amal
Theodahadk.480

Tháng 12 năm 536
534536
Witiges?–542536540
Ildibad?–541540541
Eraric?–541541541
Totila?

Ngày 1 tháng 7 năm 552
541552
Teia?- 552/553552553

Vương quốc Lombardia (568 – 814)[sửa | sửa mã nguồn]


TênTuổi thọBắt đầu trị vìKết thúc trị vìGhi chúDòng dõiHình
AlboinGausi
Cleph
Sự cai trị của các công tước
(Thời kỳ không có người đứng đầu trong 10 năm)
Authari
Agilulf
Adaloald
Arioald
Rothari
Rodoald
Aripert I
PerctaritGodepert
Grimoald
PerctaritPhục ngôi sau khi lưu vong
Alahis
Cunincpert
Liutpert
Raginpert
Aripert II
Ansprand
Liutprand
Hildeprand
Ratchis
Aistulf
DesideriusLombardy
Charlemagne
  • Charles Đại đế
Carolingian

Vương quốc Ý ( Đế quốc La Mã Thần thánh), (781 – 963)[sửa | sửa mã nguồn]

Triều đại Carolingian (781 – 888)[sửa | sửa mã nguồn]

TênTuổi thọBắt đầu trị vìKết thúc trị vìGhi chúDòng dõiHình
PippinTháng Tư năm 773
-
Ngày 8 tháng 7 năm 810
Carolingian
BernardNăm 797
-
Ngày 17 tháng 4 năm 818
Carolingian
Louis I
  • Louis Mộ Đạo
Năm 778
-
Ngày 20 tháng 6 năm 840
Carolingian
Lothair INăm 795
-
Ngày 29 tháng 9 năm 855
Carolingian
Louis II
  • Louis Trẻ
Năm 825
-
Ngày 12 tháng 8 năm 875
Carolingian
Charles II Hói
  • Charles Hói
Ngày 13 tháng 6 823
-
Ngày 6 tháng 10 877
Carolingian
Carlomank.830
-
Ngày 22 tháng 3 năm 880
Carolingian
Charles III Béo
  • Charles Béo
Ngày 13 tháng 6 839
-
3 tháng 1 888
Carolingian

Thời kì không ổn định (888 – 962)[sửa | sửa mã nguồn]

Sau 887, Ý rơi vào tình trạng bất ổn, với nhiều nhà cầm quyền tuyên bố vương quyền đồng thời:

Năm 951 Otto I của Đức xâm chiếm Ý và được trao Vương miện sắt của Lombardy. Năm 952, Berengar và Adalbert trở thành chư hầu của ông nhưng vẫn là vua cho đến khi bị Otto phế truất.

Đế quốc La Mã Thần Thánh (962 – 1556)[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà Liudolfinger (962 – 1024)[sửa | sửa mã nguồn]

TênTuổi thọBắt đầu trị vìKết thúc trị vìGhi chúDòng dõiHình
Otto I
  • Otto Đại Đế
Ngày 23 tháng 11 năm 912
-
Ngày 7 tháng 5 năm 973
962Ngày 7 tháng 5 năm 973Liudolfinger
Otto II955
-
Ngày 7 tháng 12 năm 983
k.Tháng 10 năm 980Ngày 7 tháng 12 năm 983Liudolfinger
Otto III980
-
Ngày 23 tháng 1 năm 1002
k.Tháng 2 năm 996Ngày 23 tháng 1 năm 1002Liudolfinger
Arduin955-101510021014Liudolfinger
Henry II
  • Thánh Henry
Ngày 6 tháng 5 năm 973
-
Ngày 13 tháng 7 năm 1024
1004Ngày 13 tháng 7 năm 1024Liudolfinger

Nhà Wittelsbach (1327 – 1347)[sửa | sửa mã nguồn]

TênTuổi thọBắt đầu trị vìKết thúc trị vìGhi chúDòng dõiHình
Louis IV1 tháng 4 năm 1282

11 tháng 10 năm 1347
1327Ngày 11 tháng 10 năm 1347Nhà Wittelsbach

Nhà Luxembourg (1355 – 1437)[sửa | sửa mã nguồn]

TênTuổi thọBắt đầu trị vìKết thúc trị vìGhi chúDòng dõiHình
Charles IVNgày 14 tháng 5 năm 1316
-
Ngày 29 tháng 11 năm 1378
1355Ngày 29 tháng 11 năm 1378Con trai của John của Bohemia và Elisabeth xứ BohemiaLuxembourg
SigismundNgày 14 tháng 2 năm 1368
-
Ngày 9 tháng 12 năm 1437
1431Ngày 9 tháng 12 năm 1437Con trai của Charles IV và Elizabeth xứ PomeraniaLuxembourg

Vương quốc Ý[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà Bonaparte (1805–1814)[sửa | sửa mã nguồn]

TênTuổi thọBắt đầu trị vìKết thúc trị vìGhi chúDòng dõiHình
Napoleon INgày 15 tháng 8 năm 1769
-
Ngày 5 tháng 5 năm 1821
Ngày 17 tháng 3 năm 1805Ngày 11 tháng 4 năm 1814Bonaparte

Nhà Savoy (1861–1946)[sửa | sửa mã nguồn]

TênTuổi thọBắt đầu trị vìKết thúc trị vìGhi chúDòng dõiHình
Victor Emanuel II
  • Người Cha của Tổ quốc
Ngày 14 tháng 3 năm 1820
-
Ngày 9 tháng 1 năm 1878
Ngày 17 tháng 3 năm 1861Ngày 9 tháng 1 năm 1878Savoy
Umberto INgày 14 tháng 3 năm 1844
-
Ngày 29 tháng 7 năm 1900
Ngày 9 tháng 1 năm 1878Ngày 29 tháng 7 năm 1900Savoy
Victor Emanuel IIINgày 11 tháng 11 năm 1869
-
Ngày 28 tháng 12 năm 1947
Ngày 29 tháng 7 năm 1900Ngày 9 tháng 5 năm 1946Savoy
Umberto IINgày 15 tháng 9 năm 1904
-
Ngày 18 tháng 3 năm 1983
Ngày 9 tháng 5 năm 1946Ngày 12 tháng 6 năm 1946Savoy

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Bury, History, tập 1 tr. 406