Wikipedia:Bài viết chọn lọc

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Làm sạch trang này
Nội dung chọn lọc
Bài viết Hình ảnh Danh sách Chủ điểm Chủ đề Bạn có biết
Bài viết chọn lọc Tiêu chuẩn Đề cử (3) Đề nghị rút sao Thảo luận
Viết tắt

Bách khoa toàn thư Wikipedia tiếng Việt hiện có 1.185.241 bài viết. Trong số đó, 370 bài có chất lượng tốt đã được các thành viên bình chọnbài viết chọn lọc. Những bài viết này đạt được các tiêu chuẩn dữ liệu chính xác, nội dung hoàn chỉnh, trung lập... và được xem như những bài nổi bật nhất của Wikipedia tiếng Việt. Tính trung bình, trong 3203 bài viết của Wikipedia, có một bài được chọn lọc. Các bài viết chọn lọc được đánh dấu bằng một ngôi sao màu vàng (Fairytale bookmark golden.png) ở trên cùng góc phải. Tại các phiên bản Wikipedia ngôn ngữ khác, bên cạnh liên kết tới Wikipedia tiếng Việt cũng sẽ có một ngôi sao giúp nhận biết một bài được chọn lọc.

Hiện nay, mỗi tuần sẽ có một bài viết chọn lọc được giới thiệu trên Trang Chính. Trong tương lai, khi chất lượng các bài viết cao hơn, có thể mỗi ngày sẽ có thêm một bài chọn lọc, giống như các Wikipedia phiên bản lớn khác.

Lưu trữ
2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009 • 2010
2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2016
2017 • 2018
Danh sách theo lĩnh vực
Khoa học tự nhiên • Khoa học xã hội • Công nghệ • Xã hội • Nghệ thuật
 
Bài chọn lọc tuần này
Neutrophil with anthrax copy.jpg

Hệ miễn dịch là một hệ thống bảo vệ vật chủ gồm nhiều cấu trúc và quá trình sinh học của cơ thể nhằm bảo vệ chống lại bệnh tật. Để hoạt động bình thường, hệ thống miễn dịch phải phát hiện được rất nhiều yếu tố, gọi là mầm bệnh, có thể là từ virus đến ký sinh trùng, và phải phân biệt chúng với những khỏe mạnh của cơ thể. Ở nhiều loài, hệ thống miễn dịch có thể được phân thành các hệ thống nhỏ hơn, chẳng hạn như hệ thống miễn dịch bẩm sinh với hệ thống miễn dịch thu được, hoặc miễn dịch thể dịch và miễn dịch qua trung gian tế bào. Ở người, hàng rào máu–não, hàng rào máu–dịch não và các hàng rào chất lỏng–não tương tự tách biệt hệ thống miễn dịch bình thường với hệ thống miễn dịch não, vốn chuyên bảo vệ não. Các mầm bệnh có thể nhanh chóng tiến hóa và thích nghi, và do đó có thể tránh bị phát hiện và không bị vô hiệu hoá bởi hệ thống miễn dịch; tuy nhiên, nhiều cơ chế phòng thủ cũng đã tiến hóa để nhận diện và trung hòa mầm bệnh. Ngay cả các sinh vật đơn bào đơn giản như vi khuẩn cũng có hệ thống miễn dịch thô sơ dưới dạng các enzym bảo vệ (ở đây là enzym giới hạn) để chống lại các bệnh do thể thực khuẩn. Một số cơ chế miễn dịch cơ bản khác đã phát triển trong các loài sinh vật nhân chuẩn cổ đại và vẫn còn trong hậu duệ hiện đại của chúng, như ở thực vậtđộng vật không xương sống. Các cơ chế này bao gồm thực bào, các peptide kháng khuẩn được gọi là defensin, và hệ thống bổ thể. Các động vật có quai hàm, bao gồm cả con người, còn có cơ chế phòng vệ tinh vi hơn, bao gồm khả năng thích ứng theo thời gian để nhận ra các mầm bệnh cụ thể hiệu quả hơn. (xem tiếp…)

Bài chọn lọc tuần sau
Plates tect2 en.svg

Kiến tạo mảng (tiếng Anh: plate tectonics; tiếng Hy Lạp: τέκτων tektōn, nghĩa là "người xây dựng", "thợ nề") mô tả các chuyển động ở quy mô lớn của thạch quyển Trái Đất. Học thuyết này hoàn thiện các quan niệm trước đây về trôi dạt lục địa do Alfred Wegener đề xuất trong các thập niên đầu thế kỷ 20 và tách giãn đáy đại dương trong thập niên 1960.

Phần ngoài cùng nhất của Trái Đất được cấu tạo bởi thạch quyển nằm trên và quyển mềm bên dưới. Thạch quyển bao gồm vỏ Trái Đất và phần trên cùng nhất của quyển manti. Quyển mềm thuộc manti ở trạng thái rắn, nhưng có độ nhớtứng suất cắt tương đối thấp nên có thể chảy giống như chất lỏng nếu xét theo thời gian địa chất. Phần sâu nhất của manti bên dưới quyển mềm thì cứng do chịu áp suất lớn hơn.

Thạch quyển bị vỡ ra thành các mảng kiến tạo và chúng trượt trên quyển mềm. Các mảng này di chuyển tương đối với nhau theo một trong ba kiểu ranh giới mảng: hội tụ hay va chạm; tách giãn, cũng được gọi là trung tâm tách giãn; và chuyển dạng. Các trận động đất, hoạt động núi lửa, sự hình thành các dãy núi, và rãnh đại dương đều xuất hiện dọc theo các ranh giới này. Sự dịch chuyển sang bên của các mảng vào khoảng 50–100 mm/năm. (xem tiếp…)

sửa sửa
Gtk-go-back-ltr.svg Tuần trước Tuần kế Gtk-go-forward-ltr.svg
Danh sách
Gnome-applications-science.svg

Khoa học tự nhiên

Địa chất học
Hóa học
Khí tượng học
Sinh học
Thiên văn học
Toán học
Vật lý học
Book-character.svg

Khoa học xã hội

Địa lý
Kinh tế học
Lịch sử
Ngôn ngữ
Nhân vật lịch sử
Tâm lý học
Tôn giáo
Triết học
Applications-system.svg

Công nghệ

Giao thông
Y học
System-users.svg

Xã hội

Chính trị
Du lịch
Giáo dục
Thể thao
Thương mại
Xã hội
Gibson-sg.svg

Nghệ thuật

Âm nhạc
Điện ảnh
Hội họa
Kiến trúc
Trò chơi
Truyền hình
Truyện tranh
Văn học

Xem thêm