Bước tới nội dung

Wikipedia:Hướng dẫn dành cho bảo quản viên/Khóa trang

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bảo quản viên và điều phối viên thường khóa trang và tập tin để ngăn chặn phá hoại hoặc hỗ trợ giải quyết tranh chấp nội dung, chẳng hạn. Tuy nhiên, nguyên tắc quan trọng cần nhớ là Wikipedia là một bách khoa toàn thư mà “bất kỳ ai cũng có thể sửa đổi”. Việc khóa trang thường đi ngược lại mục tiêu này, vì vậy nên hạn chế khi có thể và chỉ áp dụng trong thời gian ngắn nhất có thể.

Thông thường, thời gian khóa trang được quyết định dựa trên ước tính về thời gian cần thiết để các thành viên liên quan bình tĩnh lại và tiếp tục đóng góp đúng mực. Thời gian khóa trang phổ biến là 24 giờ. Nếu vấn đề tiếp diễn, có thể kéo dài lên 36 giờ, chẳng hạn. Lịch sử khóa trang có thể giúp bạn xác định khoảng thời gian phù hợp dựa trên những biện pháp đã hiệu quả trước đó.

Quy tắc về việc khóa trang khá linh hoạt. Thông thường, bạn không cần tham khảo ý kiến của bảo quản viên hoặc điều phối viên đã khóa trang trước đó và cũng không nhất thiết phải thông báo cho họ sau khi thay đổi mức khóa. Bạn có thể xem lịch sử khóa và mở khóa trang tại Đặc biệt:Nhật trình/protect.

Dưới đây là hướng dẫn chi tiết hơn về cách khóa và mở khóa trang. Hướng dẫn này sử dụng biểu mẫu khóa trang mặc định của MediaWiki. Tuy nhiên, trên thực tế, bạn có thể thường xuyên sử dụng các công cụ bán tự động như Twinkle, giúp đơn giản hóa đáng kể quá trình này.

Khóa trang

[sửa | sửa mã nguồn]
Để biết chi tiết các trang bị bán khóa, xin xem tại danh sách khóa.
  1. Đi tới trang cần khóa; ở đây chúng ta sẽ thử nghiệm tại Wikipedia:Hướng dẫn dành cho bảo quản viên/Khóa trang/thử.
  2. Ở phần đầu trang, nhấn Khóa trang.[1]
  3. Tại giao diện tiếp theo, bạn sẽ thấy các tùy chọn: Khóa ửa đổiKhóa di chuyển.
  4. Chúng ta sẽ thử bán khóa. Tại giao diện khóa, có thể thấy nó đang chọn "Cho phép mọi thành viên". Để bán khóa, chọn Chỉ cho phép thành viên tự động xác nhận.
  5. Bên dưới hộp chọn mức khóa là hộp chọn thời hạn. Thời hạn khóa mặc định là vô hạn. Tuy nhiên, thông thường các trang không được khóa vô thời hạn, trừ một số trường hợp được quy định tại quy định bán khóa vô hạn bài viết bị phá hoại. Tại trang thử này, chúng ta sẽ thử khóa trong vòng 1 ngày. Chọn thời hạn 1 ngày trong hộp chọn thả xuống.
  6. Bên dưới hộp chọn thời hạn là hộp chọn Lý do: để điền vào lý do khóa trang. Trong hộp chọn thả xuống, có các lý do khóa điền sẵn thường dùng. Ngoài ra, bạn có thể điền lý do khác vào phần Lý do khác/bổ sung:. Tại đây, chúng ta thử điền "Thử nghiệm khóa trang/Phá hoại" hoặc chọn lý do từ danh sách thả xuống.
    Lưu ý: Nếu bạn chọn "khóa theo tầng", khóa này sẽ tự động khóa các trang được nhúng vào trang bị khóa. Khóa theo tầng chỉ có trong mức khóa hẳn (vốn chỉ có bảo quản viên mới có thể khóa ở mức này), và không có trong mức bán khóa vì nó gây ra sự cố được ghi chú lại tại Phabricator.
  7. Nhấn nút Xác nhận. Bây giờ, trang đã được khóa, nhưng bạn cần thông báo về việc khóa và xếp thể loại cho nó, chẳng hạn như Thể loại:Trang bị khóa hạn chế sửa đổi. Việc này có thể thực hiện bằng cách chỉ cần dùng 1 trong số bản mẫu khóa trang.
  8. Thêm {{pp-protected}} vào đầu trang để hiển thị rằng trang Wikipedia:Hướng dẫn dành cho bảo quản viên/Khóa trang/thử đã được bán khóa.
  9. Nhập tóm lược sửa đổi, chẳng hạn như "Đã thêm {{pp-protected}}"
  10. Lưu trang lại
  11. Như vậy, bạn đã bán khóa xong trang thử.

Cách trên hướng dẫn khóa trang theo cách thủ công, nhưng bạn cũng có thể tận dụng module khóa trang của Twinkle, qua liên kết "Khóa trang" của Menu TW. Công cụ này giúp việc khóa và đặt bản mẫu khóa trang trở nên dễ dàng hơn nhiều. Ngoài ra, Twinkle còn hỗ trợ khóa hàng loạt, cho phép bạn khóa nhiều trang cùng lúc. Công cụ này sẽ quét tất cả các liên kết trên một trang, và bạn có thể chọn các trang cần khóa. Ví dụ, bạn có thể khóa một trang cùng tất cả các trang con của nó, chẳng hạn như trong không gian tên thành viên. Khi đó, bạn có thể sử dụng Đặc biệt:Tiền tố để tạo danh sách các liên kết cần khóa.

Mở khóa trang

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. Đi tới trang mà bạn muốn mở khóa; trong trường hợp này, chúng ta sẽ tiến hành mở khóa trang mới được khóa: Wikipedia:Hướng dẫn dành cho bảo quản viên/Khóa trang/thử.
  2. Tại đầu trang, trong menu "Thêm", nhấn vào liên kết Đổi mức khóa.[1]
  3. Tại giao diện tiếp theo, bạn sẽ thấy các tùy chọn: Khóa ửa đổiKhóa di chuyển.
  4. Tại phần khóa sửa đổi, chọn Cho phép mọi thành viên.
  5. Tại phần Thời hạn, giao diện sẽ hiển thị thời hạn khóa hiện tại. Bạn không cần phải thay đổi nó.
  6. Tại phần Lý do, nhập vào lý do mở khóa trang, chẳng hạn như. "Thử nghiệm khóa xong".
  7. Nhấn Xác nhận.
  8. Như vậy, bạn đã mở khóa trang "Wikipedia:Hướng dẫn dành cho bảo quản viên/Khóa trang/thử", tuy nhiên, bạn cần phải gỡ bỏ bản mẫu khóa ra khỏi trang.
  9. Xóa {{pp-protected}} ra khỏi đầu trang.
  10. Nhập tóm lượn sửa đổi, chẳng hạn như "Đã xóa {{pp-protected}}"
  11. Lưu trang lại
  12. Như vậy, bạn đã mở khóa xong trang thử.

Khóa khởi tạo trang đã bị xóa

[sửa | sửa mã nguồn]
Tập tin:Wikipedia protect form (salt).jpg
Biểu mẫu khóa tạo trang

Đôi khi, bảo quản viên và điều phối viên cũng cần khóa các trang chưa tồn tại để ngăn chúng bị tạo (lại). Đây được gọi là "rắc muối" (salting), lấy cảm hứng từ việc rải muối lên đất để ngăn cây mọc lại. Ví dụ, nếu một bài viết đã trải qua biểu quyết xóa bài và có đồng thuận xóa, nhưng liên tục bị tạo lại sau khi bị xóa, thì cần khóa trang để ngăn chặn việc khởi tạo. Một trường hợp khác là khi kẻ phá hoại liên tục tạo một trang gây hại, khi đó việc khóa tạo trang là cần thiết. Tuy nhiên, bảo quản viên và điều phối viên không nên sử dụng tính năng này như một biện pháp phòng ngừa, mà chỉ nên áp dụng khi thực sự có vấn đề xảy ra. Việc khóa khởi tạo thường được đặt ở chế độ vô thời hạn, nhưng cũng có thể tùy chỉnh thời gian nếu cần.

Cách khóa khởi tạo tương đương với khóa sửa đổi một trang. Chúng ta sẽ sử dụng trang Wikipedia:Hướng dẫn dành cho bảo quản viên/Khóa trang/salt để thử.

  1. Đi tới trang Wikipedia:Hướng dẫn dành cho bảo quản viên/Khóa trang/salt.
  2. Tại phần đầu trang, trong menu "Thêm", chọn "Khóa trang". Hoặc bạn có thể dùng "Khóa trang" trong menu Twinkle để tự động hóa.
  3. Để khóa khởi tạo, chọn Chỉ cho phép bảo quản viên, mục này sẽ cấm mọi thành viên trừ bảo quản viên được tạo trang. Bạn cũng có thể bán khóa bằng cách chọn giá trị Chỉ cho phép các thành viên tự động xác nhận trong tùy chọn Khóa khởi tạo. Theo đó, mức khóa này sẽ ngăn không cho thành viên vô danh (IP) và các thành viên chưa được tự động xác nhận khởi tạo trang.
  4. Tại phần Thời hạn, chọn thời hạn để khóa khởi tạo, chẳng hạn như khóa trong 1 tuần hoặc 6 giờ.
  5. Tại phần Lý do, chọn lý do điền sẵn hoặc điền tay lý do bạn muốn khóa khởi tajot rang.
  6. Nhấn nút Xác nhận.

Để mở khóa, hãy làm theo các bước tương tự với quy trình mở khóa sửa đổi trang đã tồn tại`.

Loại khóa

[sửa | sửa mã nguồn]

Bán khóa / hạn chế sửa đổi

[sửa | sửa mã nguồn]

Đây là mức khóa thấp nhất của Wikipedia. Khi bị khóa ở mức này, các thành viên vô danh và thành viên mới (chưa được tự động xác nhận) đều không thể sửa đổi trang. Mức khóa này thường được áp dụng cho các trang bị người dùng vô danh phá hoại.

Sửa đổi: Thành viên tự động xác nhận.
Di chuyển: Thành viên tự động xác nhận.
Màu ổ khóa: Bạc
Thường được dùng cho: Trang thường xuyên bị người dùng vô danh hoặc thành viên mới phá hoại.

Hạn chế cho thành viên xác nhận mở rộng

[sửa | sửa mã nguồn]

Khóa xác nhận mở rộng là mức khóa ngăn không cho người dùng vô danh và thành viên đã được tự động xác nhận nhưng chưa được xác nhận mở rộng sửa đổi. Khóa này thường được dùng trên trang thường xuyên bị phá hoại mạnh, bút chiến tranh chấp nội dung hoặc lạm dụng tài khoản con rối.

Sửa đổi: Thành viên được xác nhận mở rộng.
Di chuyển: Thành viên được xác nhận mở rộng.
Màu ổ khóa: Xanh biển
Thường được dùng cho: Trang thường xuyên bị thành viên tự xác nhận phá hoại, hoặc là trang thường xuyên bị tranh chấp nội dung, lạm dụng rối.

Khóa tự đánh dấu tuần tra

[sửa | sửa mã nguồn]

Khóa tự đánh dấu tuần tra là mức khóa ngăn không cho thành viên chưa được tự động đánh dấu tuần tra sửa đổi trang. Khóa này thường được dùng trên có bút chiến giữa các thành viên có mức truy cập thấp hơn, nhóm bài thường xuyên bị tài khoản/IP rối phá hoại, trang thành viên (theo yêu cầu) và bản mẫu nguy hiểm cao nhưng không quá phức tạp.

Sửa đổi: Người tự đánh dấu tuần tra.
Di chuyển: Người tự đánh dấu tuần tra.
Màu ổ khóa: Vàng
Thường được dùng cho: Trang bị bút chiến, bị tài khoản/IP phá hoại, lạm dụng rối ở mức độ truy cập từ xác nhận mở rộng trở xuống.

Khóa hẳn

[sửa | sửa mã nguồn]

Bảo quản viên có thể tạm thời khóa hẳn một trang ngăn không cho ai không phải bảo quản viên có thể sửa đổi. Mức bảo vệ này thường được áp dụng (một cách tiết chế) cho các trang dẫn đến tranh chấp nội dung và bút chiến dai dẳng. Thời gian khóa nên có giới hạn nhưng đủ dài để giải quyết những xung đột đã được nhận định.

Sửa đổi: Bảo quản viên.
Di chuyển: Bảo quản viên.
Màu ổ khóa: Vàng đồng
Thường được dùng cho: Trang bị tranh chấp dai dẳng, trang được xem nhiều hoặc bản mẫu được sử dụng nhiều, chẳng hạn như Trang Chính.
Khóa theo tầng: Nếu được kích hoạt, mọi trang và bản mẫu được nhúng vào trang bị khóa, sẽ bị khóa cùng.
Ghi chú: Việc sửa đổi các trang bị khóa hẳn cần được thảo luận tại trang thảo luận, hoặc khi đạt được đồng thuận. Bảo quản viên không nên sử dụng khả năng sửa đổi các trang bị khóa hẳn để thực hiện các thay đổi chưa qua đồng thuận.

Khóa đặc biệt

[sửa | sửa mã nguồn]

Khi cân nhắc việc khóa các trang như trang quy định hoặc trang tin nhắn, trước tiên hãy xem nhật trình khóa trang và những thành viên liên quan đến các lần khóa trước đó. Đôi khi bạn có thể nhận ra rằng cấm thành viên sẽ tốt hơn là việc khóa trang như vậy.

Khóa di chuyển: Thường được áp dụng cho tên trang thường xuyên bị di chuyển phá hoại.
Khóa bản mẫu: Chỉ cho phép bảo quản viên và kỹ thuật viên bản mẫu được phép sửa đổi, chỉ được sử dụng đối với bản mẫumô đun nguy hiểm cao. Điều phối viên chỉ có thể áp dụng mức khóa này khi đồng sở hữu quyền kỹ thuật viên bản mẫu
Khóa hoàn toàn (khóa giao diện): Trang trong không gian MediaWiki bị khóa hoàn toàn theo mặc định và không thể thay đổi mức khóa. Chỉ bảo quản viên mới có thể sửa những trang này, và là bảo quản viên giao diện đối với các trang JavaScript/CSS/JSON.
Khóa khởi tạo: Ngăn không cho trang bị xóa được tạo lại, hoặc ngăn không cho tên tập tin được tải đè lên phiên bản ở Commons.

Khóa bởi nhân viên Wikimedia/Khóa văn phòng

[sửa | sửa mã nguồn]

Đôi khi, các nhân viên pháp lý của Quỹ Wikimedia sẽ khóa một trang để ngăn chỉnh sửa; điều này được gọi là "hành động văn phòng" (office action). Khi điều này xảy ra, một mẫu thông báo sẽ được đặt trên trang để bảo quản viên biết về quyết định này. Không được gỡ bỏ khóa hoặc xóa mẫu thông báo! Chỉ các nhân pháp lý mới có quyền hủy bỏ lệnh khóa này. Xem thêm tại foundation:Policy:Wikimedia_Foundation_Office_Actions_Policy

Sửa đổi: Bảo quản viên có thể sửa đỏi trang này về mặt kỹ thuật, nhưng không nên làm vậy.
Di chuyển: Bảo quản viên có thể di chuyển trang này về mặt kỹ thuật, nhưng không nên làm vậy.
Màu ổ khóa: Đen
Thường được dùng cho: Tranh chấp pháp lý. Xem thêm tại foundation:Policy:Wikimedia_Foundation_Office_Actions_Policy.

Công cụ

[sửa | sửa mã nguồn]
  • Twinkle – Một công cụ toàn diện để khóa/mở khóa trang kèm theo đặt bản mẫu thông báo. Cho phép bạn chọn các thiết lập sẵn, tự động điền các tùy chọn khóa tiêu chuẩn phù hợp với từng tình huống. Nếu trang đã từng được khóa trước đó, công cụ sẽ hiển thị liên kết đến nhật trình khóa tương ứng.
    Khóa hàng loạt: Nhấp vào liên kết "Khóa trang hàng loạt" để kích hoạt tính năng khóa hàng loạt của Twinkle, cho phép bạn khóa nhiều trang cùng lúc. Công cụ này sẽ tải tất cả các liên kết trên trang hiện tại và cho phép bạn chọn những trang cần khóa. Ví dụ: Để khóa tất cả các trang trong không gian người dùng của bạn, có thể tạo danh sách liên kết bằng Đặc biệt:Tiền tố/Ví dụ. Để khóa một nhóm trang cụ thể (chẳng hạn các bài viết liên quan đến cùng một yêu cầu tại YCKT), bạn có thể tạo một trang trong không gian người dùng chứa danh sách liên kết đến các trang cần khóa.

Chú thích

[sửa | sửa mã nguồn]