World's Best Rice
| Cuộc thi gạo ngon nhất thế giới | |
|---|---|
| World's Best Rice (World's Best Rice Award) | |
| Trao cho | Chất lượng gạo (đánh giá cảm quan) |
| Tài trợ | The Rice Trader (TRT) |
| Quốc gia | Quốc tế |
| Lần đầu tiên | 2009 |
| Trang chủ | world-rice |
World's Best Rice (còn gọi là "World's Best Rice Award"; tiếng Việt thường dịch là Cuộc thi gạo ngon nhất thế giới) là cuộc thi và giải thưởng quốc tế về chất lượng gạo, được trao trong khuôn khổ World Rice Conference do The Rice Trader (TRT) tổ chức.[1] Theo các bản tin về giải thưởng, cuộc thi bắt đầu năm 2009 tại Cebu (Philippines) và sau đó luân phiên qua nhiều địa điểm thuộc các nước/vùng có sản xuất lúa gạo.[2][3]
Cuộc thi chấm điểm dựa trên đánh giá cảm quan bằng thử nếm mù; các tiêu chí thường được nhắc đến gồm mùi thơm, hương vị, kết cấu (độ dẻo) và hình thức hạt gạo.[2][3] Trong các mùa giải được truyền thông nhắc nhiều, giải nhất thường gắn với nhóm gạo thơm của Thái Lan (nhóm Hom Mali), Campuchia (nhóm Phka Rumduol/Phka Romdoul; nhãn chứng nhận Malys Angkor) và Việt Nam (nhóm ST25).[4][5][6][7][8]
Tổ chức và danh hiệu
[sửa | sửa mã nguồn]Theo phần giới thiệu trên website của TRT, International Commodity Institute do Jeremy Zwinger sáng lập năm 2002 và là tổ chức mẹ vận hành các hoạt động như ấn phẩm phân tích thị trường gạo, hội nghị World Rice Conference và một số giải thưởng trong ngành gạo.[1] Trong đó, "World's Best Rice Award" là hạng mục thường được báo chí nhắc tới trong khuôn khổ hội nghị này.[2][7]
Danh hiệu "World's Best Rice" cũng được nhắc tới trong bối cảnh quyền sử dụng thương mại. VnExpress đưa tin TRT tuyên bố chỉ một số sản phẩm/đơn vị được phép dùng cụm "World's Best Rice" để quảng bá, đồng thời coi việc in danh hiệu này lên bao bì khi chưa được cho phép là hành vi xâm phạm; bản tin cũng nêu khả năng TRT công bố tên các đơn vị vi phạm và cân nhắc hạn chế quyền tham dự của Việt Nam ở các kỳ sau nếu tình trạng tiếp diễn.[9]
Thể thức chấm giải
[sửa | sửa mã nguồn]Các nguồn tin về cuộc thi thường mô tả một hội đồng giám khảo gồm đầu bếp và chuyên gia ẩm thực/thực phẩm, chấm điểm khi không biết trước nguồn gốc hoặc giống gạo của mẫu dự thi (thử nếm mù).[2][3] Những tiêu chí được nêu phổ biến gồm mùi thơm, hương vị, kết cấu (độ dẻo) và hình thức hạt gạo.[2][3]
Một số kỳ có mô tả chi tiết hơn về quy trình chấm. Ví dụ, Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết kỳ năm 2025 được chấm theo hình thức "double-blind" (hai lần mù), trong đó mỗi mẫu gạo được thử nếm và chấm điểm mà giám khảo không biết trước nguồn gốc.[8]
Quy mô tham dự biến động theo từng kỳ. VietnamPlus đưa tin kỳ năm 2014 (tổ chức tại Phnom Penh) có 25 mẫu từ 15 quốc gia/vùng lãnh thổ dự thi,[10] còn năm 2023 có 30 mẫu từ hơn 10 quốc gia.[7] Một số nguồn cũng cho biết năm 2025 có 30 mẫu dự thi tại Phnom Penh.[8]
Cách công bố kết quả cũng có thể khác nhau giữa các năm. Chẳng hạn, VietnamNet tường thuật năm 2022 ban tổ chức không trao giải nhì/ba mà chỉ công bố nhóm "Top 4".[11]
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Theo các bản tin, cuộc thi bắt đầu năm 2009 tại Cebu (Philippines) và sau đó được tổ chức luân phiên tại các nước/vùng có sản xuất lúa gạo.[2][3] Một số kỳ được đưa tin có đồng hạng giải nhất; chẳng hạn, VietnamPlus mô tả năm 2014 Campuchia và Thái Lan đồng hạng tại Phnom Penh.[10]
Trong giai đoạn 2009–2016, một nguồn tổng hợp của Thái Lan ghi nhận giải nhất nhiều lần thuộc về nhóm gạo thơm Hom Mali (Thái Lan), bên cạnh các lần chiến thắng của Myanmar, Campuchia và Hoa Kỳ.[4] Một báo cáo của World Bank về Campuchia (2019) cũng nhắc việc gạo thơm Campuchia giành giải năm 2018 và liệt kê các lần chiến thắng trước đó (2012–2014).[12]
Từ cuối thập niên 2010, giải thưởng thường được nhắc đến nhiều tại Việt Nam do sự nổi lên của nhóm gạo ST. Thông cáo của TRT về kỳ năm 2019 nêu quán quân là ST25 và mô tả đây là lần đầu một mẫu gạo Việt Nam giành danh hiệu này,[13] nhưng một số bản tin cùng thời điểm lại đưa tin quán quân là ST24.[2][14][15]
Năm 2020, Nhân Dân mô tả hội nghị diễn ra trực tuyến do đại dịch COVID-19, trong đó gạo thơm Thái Lan đứng nhất còn ST25 xếp thứ hai.[16]
Năm 2022, The Nation Thailand đưa tin giải nhất thuộc về Campuchia (Phka Rumduol) sau khi gạo Hom Mali của Thái Lan mất ngôi; VietnamNet đồng thời cho biết ban tổ chức chỉ công bố nhóm "Top 4" thay vì trao đủ giải nhì/ba.[5][11]
Năm 2023, VietnamPlus đưa tin Việt Nam giành giải nhất lần thứ hai với ST25; bài báo dẫn lời Hồ Quang Cua cho biết mẫu ST25 thắng năm 2023 (dòng 72-6) khác với mẫu ST25 thắng năm 2019 (dòng 68-10).[7]
Năm 2025, một số nguồn đưa tin ST25 và Campuchia (Phka Rumdoul) đồng hạng vàng tại World Rice Conference ở Phnom Penh, đồng thời có giải bạc thuộc về Philippines.[8][17][18]
Kết quả theo năm
[sửa | sửa mã nguồn]Bảng dưới đây tổng hợp kết quả theo các nguồn đã trích. Do cách công bố kết quả khác nhau giữa các năm, một số ô trong bảng có thể để trống (chẳng hạn khi không có thông tin về giải nhì/ba).
| Năm | Địa điểm (World Rice Conference) | Giải nhất | Giải nhì | Giải ba | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|---|
| 2009 | Cebu, Philippines[2][3] | Thái Lan (Hom Mali)[4] | Một số nguồn xem đây là kỳ đầu tiên của cuộc thi.[2] | ||
| 2010 | Thái Lan (Hom Mali)[4] | ||||
| 2011 | Myanmar (Pawsan/Parel)[4] | ||||
| 2012 | Campuchia (Phaka Malis)[4] | ||||
| 2013 | Campuchia (Phaka Malis) và Hoa Kỳ (Calrose) (đồng hạng)[4] | ||||
| 2014 | Phnom Penh, Campuchia[10] | Campuchia (Phka Romdoul) và Thái Lan (Hom Mali gạo lứt) (đồng hạng)[10][4] | |||
| 2015 | Hoa Kỳ (Calrose)[4] | ||||
| 2016 | Chiang Mai, Thái Lan | Thái Lan (Hom Mali)[4] | Campuchia (gạo thơm)[4] | Hoa Kỳ (Japonica)[4] | |
| 2017 | Macau, Trung Quốc | Thái Lan (Hom Mali 105)[3] | Campuchia (gạo thơm)[3] | Việt Nam (ST24)[3] | |
| 2018 | Hà Nội, Việt Nam | Campuchia (gạo thơm; Malys Angkor)[19][12] | |||
| 2019 | Manila, Philippines[2][13] | Việt Nam (ST25)[13] | Thái Lan (một giống gạo thơm)[2] | Một số nguồn đưa tin giải nhất thuộc ST24.[14][15][2] | |
| 2020 | Trực tuyến/ Hoa Kỳ | Thái Lan (gạo thơm)[16] | Việt Nam (ST25)[16] | Campuchia[16] | |
| 2021 | Dubai, UAE[20][21] | Thái Lan (Hom Mali 105)[20] | |||
| 2022 | Phuket, Thái Lan | Campuchia (Phka Rumduol)[5] | VietnamNet nêu ban tổ chức không trao giải nhì/ba mà chỉ công bố "Top 4".[11] | ||
| 2023 | Cebu, Philippines | Việt Nam (ST25)[7] | Campuchia[7] | Ấn Độ[7] | Một số nguồn ghi nhận giải nhất trao cho "gạo Việt Nam" thay vì gắn với một giống cụ thể.[22] |
| 2024 | Manila, Philippines | Campuchia (Malys Angkor/Phka Romdoul)[6] | Việt Nam (ST25)[6] | Philippines (gạo thơm)[6] | |
| 2025 | Phnom Penh, Campuchia[8][18] | Việt Nam (ST25) và Campuchia (Phka Rumdoul) (đồng hạng)[8][17][18] | Philippines (NSIC Rc218/Mabango/Dinorado)[8] | Nguồn được trích dẫn nêu đồng hạng vàng và giải bạc, không nêu giải ba.[8] |
Thông tin về quán quân một số năm được các nguồn đưa tin không thống nhất. Năm 2019, thông cáo của TRT nêu quán quân là ST25[13] trong khi một số bản tin cùng thời điểm đưa tin quán quân là ST24.[14][15][2] Tương tự, VietnamPlus nêu quán quân năm 2023 là ST25,[7] nhưng một số nguồn khác ghi nhận giải nhất được trao cho "gạo Việt Nam" theo cách gọi tổng thể.[22]
Ảnh hưởng và tiếp nhận
[sửa | sửa mã nguồn]Kết quả cuộc thi thường được các cơ quan và doanh nghiệp ở những nước/vùng có gạo đoạt giải sử dụng trong hoạt động quảng bá và xúc tiến thương mại. Chẳng hạn, VietnamPlus dẫn lời Bộ trưởng Thương mại Thái Lan năm 2017 cho biết Thái Lan dự định tận dụng việc gạo jasmine đoạt giải để thúc đẩy tiêu thụ.[3] Tại Việt Nam, VietNamNet mô tả việc ST25 chiến thắng năm 2019 thu hút sự quan tâm rộng rãi của truyền thông trong nước và được xem như một "lợi thế marketing".[19]
Bên cạnh tác động quảng bá, danh hiệu cũng có thể kéo theo tranh luận về quyền sử dụng trong thương mại. Theo VnExpress, TRT từng cảnh báo việc sử dụng cụm "World's Best Rice" trên bao bì khi chưa được cho phép có thể dẫn tới biện pháp hạn chế quyền tham dự trong các kỳ tiếp theo.[9]
Chú thích
[sửa | sửa mã nguồn]- ^ a b "Home - The Rice Trader". world-rice.com (bằng tiếng Anh). The Rice Trader. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c d e f g h i j k l m "Vietnamese rice crowned world's best title". DTiNews (bằng tiếng Anh). Dân trí. ngày 13 tháng 11 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c d e f g h i j "Thai jasmine rice crowned best in world for flavour for fifth time". VietnamPlus (bằng tiếng Anh). Vietnam News Agency. ngày 11 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c d e f g h i j k l "Thai Hom Mali Rice wins 2016 World's Best Rice title". Thailand Foundation (bằng tiếng Anh). Ministry of Foreign Affairs of Thailand. ngày 3 tháng 2 năm 2017. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c "Thailand's Hom Mali dethroned as World's Best Rice after Cambodia wins". The Nation Thailand (bằng tiếng Anh). Nation Multimedia Group. ngày 21 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c d "Vietnam's ST25 rice takes second place at World's best rice award". SGGP English Edition (bằng tiếng Anh). Sài Gòn Giải Phóng. ngày 9 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c d e f g h "Vietnam wins world's best rice title for second time". VietnamPlus (bằng tiếng Anh). Vietnam News Agency. ngày 30 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c d e f g h "Just a grain away: Philippines wins silver in World's Best Rice award". Official Portal of the Department of Agriculture (bằng tiếng Anh). Department of Agriculture (Philippines). ngày 12 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b "Vietnam might lose entry to global rice contest". VnExpress International (bằng tiếng Anh). VnExpress. ngày 27 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c d "Cambodia, Thailand win shared title of world's best rice". VietnamPlus (bằng tiếng Anh). Vietnam News Agency. ngày 20 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c "Vietnamese ST24 and ST25 among Top 4 World's Best Rice 2022". VietNamNet Global (bằng tiếng Anh). VietNamNet. ngày 18 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b "Cambodia Economic Update: Recent Economic Developments and Outlook". World Bank Documents & Reports (bằng tiếng Anh). World Bank. tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c d "Vietnam Wins World's Best Rice at the 11th Annual World Rice Conference for the First Time in History!". world-rice.com (bằng tiếng Anh). The Rice Trader. ngày 25 tháng 11 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c "ST24 recognised as world's most delicious rice". Vietnam News (bằng tiếng Anh). Vietnam News. ngày 13 tháng 11 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c "Vietnam's jasmine rice crowned best in world". Nhân Dân (bằng tiếng Anh). Nhân Dân. ngày 12 tháng 11 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c d "Vietnamese rice ranked second at World's Best Rice Contest 2020". Nhân Dân (bằng tiếng Anh). Nhân Dân. ngày 4 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b "Vietnam's ST25 rice wins World's Best Rice title for 3rd time". VnExpress International (bằng tiếng Anh). VnExpress. ngày 9 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b c "Vietnam's ST25 rice wins World's Best Rice Award 2025". Tuoi Tre News (bằng tiếng Anh). Tuoi Tre. ngày 9 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b "Crowned the World's Best Rice, and then what?". VietNamNet Global (bằng tiếng Anh). VietNamNet. ngày 13 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b "Weekly Update on ASEAN Plus Three Rice Situation No.248" (PDF). APTERR (bằng tiếng Anh). ASEAN Plus Three Emergency Rice Reserve. ngày 15 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ "Thai rice exports taking a hit, with lack of research and development". CNA (bằng tiếng Anh). Channel NewsAsia. ngày 22 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
- ^ a b "Vietnamese rice won top prize at the World's Best Rice competition". The World and Vietnam Report (bằng tiếng Anh). The World and Vietnam Report. ngày 13 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2026.
