Bệnh ghẻ

Cái ghẻ
Phân loại và tư liệu bên ngoài
ICD-10	B86.
ICD-9	133.0
DiseasesDB	11841

Sarcoptes scabiei var canis
(cái ghẻ chó)

Nguyên nhân

Bệnh ghẻ là bệnh do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei Hominis, (tiếng Việt gọi là cái ghẻ) chúng đào hang rãnh trên da làm ngứa ngáy khó chịu và nhiễm trùng. Người ta biết bệnh ghẻ từ thế kỷ thứ 16 nhưng mãi đến năm 1934 mới tìm được ký sinh trùng gây bệnh ghẻ ở người .

Bệnh ghẻ mang tính chất lây truyền và thường xuất hiện ở những vùng dân cư đông đúc , nhà ở chật hẹp , thiếu vệ sinh , hay thành dịch khi có chiến tranh , đợt di dân , sau hội hè , các trại giam , tắm sông , không vệ sinh da thường xuyên... Ký sinh trùng ghẻ có nhiều loại , loại gây bệnh ghẻ ở người là Sarcoptes scabiei hominis . Các loại ghẻ ở súc vật cũng có thể lây bệnh cho người nhưng do một loại ký sinh trùng khác loại của người , thường không có đường hầm nhưng có vẩy phấn , riêng loại ghẻ ở lạc đà thì ký sinh trùng giống như ở người .Ký sinh trùng ghẻ gây bệnh ở người có hình bầu dục , kích thước 1 /3 - 1/4 mm , con trưởng thành có màu xám nhạt , có 4 đôi chân , đầu có vòi hút thức ăn . Con cái thường to hơn con đực , con cái sống trong các đường hầm của thượng bì , nó đào hầm và đẻ trứng ở đấy , mỗi ngày để 3 - 5 trứng , cả đời đẻ từ 40 - 50 trứng , sau 3 - 7 ngày trứng nở thành ấu trùng , ấu trùng lột xác nhiều lần thành cái ghẻ trưởng thành , thời gian phát triển từ trứng đến giai đoạn trưởng thành từ 9 - 21 ngày . Cái ghẻ bò ra khỏi đường hầm giao phối trên mặt da , 2 ngày sau con đực chết , con cái tiếp tực đào đường hầm khác đẻ trứng , mỗi chu kỳ sinh sản kéo dài 2 - 7 tuần . Cái ghẻ không sống quá 4 ngày khi ra khỏi cơ thể con người ,bệnh lây do cái ghẻ mang trứng bò từ người này sang người khác , tuy nhiên quần áo chăn màn dính trứng ghẻ có thể là nguồn lây bệnh

Triệu chứng

+ Thời gian ủ bệnh từ 6 tới 9 tuần

+ Tổn thương cơ bản là : - thấy ngứa ở da - Mụn nước rải rác , khu trú ở các kẽ ngón tay , mắt trước cổ tay , khuỷ tay , phía trước nách , núm vú , quanh thắt lưng , rốn ...

- Luống ghẻ là những đường hầm do con cái đục vào da để đẻ trứng , hình chỉ nhỏ ngoằn ngoèo dài 3– 15 mm chứa bụi phân của cái ghẻ , cuối luống ghẻ là một điểm phình to hơn , lấy kim khêu sẽ bắt được cái ghẻ bám trên đầu kim

Điều trị

Nguyên tắc điều trị là cùng điều trị cho tất cả những người trong gia đình , tập thể . Giặt phơi luộc quần áo chăn màn . thời gian điều trị kéo dài 3 - 4 tuần Thuốc điều trị đặc hiệu là DEP ( Diethyl phtalat ) là thuốc bôi thông dụng nhất có kết quả rất tốt , ngoài ra còn có mỡ lưu huỳnh . tinh dầu , lá cây ba trạc ...

Phòng bệnh

Để phòng bệnh ghẻ cần giữ gìn vệ sinh cá nhân,nhà ở, dặc biệt là quần áo. Nhà ở phải thoáng mát, sạch sẽ, quần áo phải thay giặt thường xuyên.Ngoài ra những người thân hoặc bạn bè cần phải có biện pháp cách li với người bênh để không bị lây bệnh.