Cung Mẫn Vương

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Cung Mẫn Vương
King Kongmin of Koryo.jpg
Hangul 공민왕
Hanja (Hán tự) 恭愍王
Hán-Việt Cung Mẫn Vương
Romaja quốc ngữ Gongmin wang
McCune-Reischauer Kongmin wang
Cheonsan Daeryeopdo, "Thiên Sơn đại liệp đồ" do Cung Mẫn Vương họa.

Cung Mẫn Vương (1330–1374, trị vì 1351-1374) là quốc vương thứ 31 của Cao Ly. Ông là con trai thứ hai của Trung Túc Vương. Ông có tên Mông Cổ là Bá Nhan Thiếp Mộc Nhi (伯顔帖木兒, Bayàn Temür, Baegancheopmoga). Ông có tên húy ban đầu là Vương Kì (Wang Gi, 王祺) về sau đổi thành Vương Chuyên (Wang Jeon, 王顓). Ông có tên chữ là Di Trai (Ijae, 怡齋) hay Ích Đường (Ikdang, 益堂)

Cuộc sống ban đầu[sửa | sửa mã nguồn]

Cao Ly là nước phiên thuộc của nhà Nguyên sau khi quân Mông Cổ xâm lược nước này. Bắt đầu từ Cao Ly Trung Tông, các nhà lãnh đạo tương lai của Cao Ly sẽ kết hôn với công chúa người Mông Cổ và được cử đến triều đình nhà Nguyên ở Đại Đô để làm con tin. Theo phong tục này, Cung Mẫn Vương đã sống nhiều năm trên đất Nguyên từ khi được cử đến vào năm 1341. Ông kết hôn với Lỗ Quốc Đại Trưởng công chúa. Song vào giữa thế kỷ 14, nhà Nguyên bắt đầu bên bờ vực sụp đổ và sớm sau đó bị nhà Minh lật đổ vào năm 1368.

Trị vì[sửa | sửa mã nguồn]

Với sự sụp đổ của nhà Nguyên, thế lực đã ảnh hưởng lên bán đảo kể từ năm 1238, Cung Mẫn Vương bắt đầu các nỗ lực để cái cách triều đình Cao Ly. Hành động đầu tiên của ông là loại bỏ tất cả quý tộc và tướng lĩnh thân Mông Cổ ra khỏi vị trí của họ. Những người này đã lật một phe đối lập và đã âm mưu tiến hành một cuộc chính biến chống nhà vua song đã không thành công. Triệu Nhật Tân (Jo Il-sin) đã từng cố gằng để giành lấy triều đình, song cuộc nổi dậy đã bị tướng Thôi Vinh (Choe Yeong) dập tắt.

Khi Mông Cổ xâm lược Triều Tiên, tức thập kỳ 1250 đến 1270, người Mông Cổ đã thôn tính các lãnh thổ phía bắc của Cao Ly và hợp nhất chúng vào Song Thành tổng quản phủ (쌍성총관부, 雙城摠管府) và Đông Ninh phủ (동녕부, 東寧府) của đế quốc Mông Cổ. Năm 1356, quân Cao Ly đã lấy lại các vùng đất này một phần nhờ vào sự đào thoát của Lý Tử Xuân (Yi Ja-chun), một quan cấp thấp người Cao Ly phụng sự cho người Mông Cổ ở Song Thành, và con trai ông là Lý Thành Quế (Yi Seonggye).

Vấn đề nội bộ thứ hai là việc giải quyết sở hữu đất đai. Hệ thống cấp điền đã bị phá vỡ, và các quan lại có thiện ý với người Mông Cổ, cùng với một số quý tộc khác nắm giữ phần lớn đất nông nghiệp của đất nước, và do các nông dân cùng những người làm thuê canh tác. Tuy nhiên, Cung Mẫn Vương đã nỗ lực cải cách đất đai.

Vấn đề thứ ba là nạn giặc Uy khấu, họ gây phiền phức cho bán đảo chủ yếu bằng hành vi cướp phá rồi lại lẩn trốn ra biển, song nay đã có tổ chức hơn và nhiều khi tấn công sâu vào trong nội địa. Tướng Thôi Vinh và Lý Thành Quế đã được Cung Mẫn Vương yêu cầu chống lại chúng.

Vấn đế thứ 4 là Hồng cân quân xâm lược, việc này đã xảy ra hai lần vào năm 1359 và năm 1361. Năm 1361, Hồng cân quân đã chiếm Khai Thành (Kaesong) một thời gian ngắn.

Mặc dù quan hệ giữa Lỗ Quốc công chúa và vua rất thân thiết, song họ đã không thể thụ thai. Mặc dù ông được để nghị nạp thêm thứ phi, song nhà vua đã từ chối. Lỗ Quốc công chúa mang thai vào năm 1365 song đã chết khi sinh và điều này dẫn đến việc nhà vua bị trầm cảm và tâm thần bất ổn. Ông trở nên thờ ơ với việc triều chính và giao phó mọi việc cho sư tăng Tân Đôn (Shin Don). Tuy nhiên, sau 6 năm, Tân Đôn bị mất chức vị. Cung Mẫn Vương dã giành thời gian rỗi của mình cho nam nhi và các đề tài tôn giáo.[1]

Các quan lại bảo thủ của Cao Ly không bao giờ tha thứ cho những nỗ lực cải cách của ông. Họ giải thích chính sách cắt đứt mọi mối quan hệ với nhà Nguyên và lập quan hệ với nhà Minh là một mối đe dọa trực tiếp đến vị trí của họ và e ngại rằng các nỗ lực cải cách hơn nữa có thể được thực hiện.

Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1374, ông bị Thôi Vạn Sinh (Choe Man-saeng) và những người khác sát hại. Một người trẻ tuối, Hồng Luân (Hong Ryun) có quan hệ với một trong các phi tần của Cũng Mẫn Vương, và khiến ông hết sức tức giận. Trước khi Cung Mẫn Vương có thể giết chết minh, Hồng Luân và Thôi Vạn Sing đã hành thích khi ông đang ngủ.

Sau khi ông mất, một triều thần cấp cao tên là Lý Nhân Nhậm (Yi In-im) đã lãnh đạo triều đình trên thực tế và đưa Cao Ly U Vương mới 11 tuổi lên ngôi.

Nghệ thuật[sửa | sửa mã nguồn]

Cung Mẫn Vương trở nên nổi tiếng với tài nghệ xuất chúng của mình trong các lĩnh vực nghệ thuật. Ông cũng nổi tiếng với các tác phẩm thư pháp. Một số tác phẩm có thể kể đến như Thiên Sơn đại liệp đồ(Cheonsan Daeryeopdo, 천산대렵도, 天山大獵圖), Lỗ Quốc Đại Trưởng công chúa chân(노국대장공주진(眞)), Thích Già xuất sơn tượng(석가출산상, 釋迦出山像), A Phòng cung đồ (아방궁도, 阿房宮圖), Huyền Lăng sơn thủy đồ (Hyeonreung Sansudo, 현릉산수도, 玄陵山水圖), Đồng Tử Phổ Hiền Đồng nha bạch tượng đồ (Dongjabohyeon Yugabaeksangdo, 동자보현육아백상도, 童子普賢六牙白象圖).

Miêu tả trong nghệ thuật[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]