Dương Văn An
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Dương Văn An, tự là Tỉnh Phú, sinh năm 1514 tại làng Tuy Lộc, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Ông là tác giả của quyển sách địa lý-lịch sử nổi tiếng về Ô châu là Ô châu cận lục (có nghĩa: ghi chép về Ô châu gần đây[1]).
[sửa] Bình sinh
Về gia đình và thời trẻ của Dương Văn An, hiện vẫn chưa có tư liệu đầy đủ. Tuy nhiên theo lời tựa của Ô châu cận lục thì "Tôi là học trò, sinh trưởng ở đất này, thấm nhuần giáo hóa đã lâu, thi đậu tiến sỹ năm Đinh Mùi"[2]. Năm Đinh Mùi là năm 1547, đó là năm Tuyên Tông Mạc Phúc Nguyên mới lên ngôi. Sách Đại Việt lịch triều đăng khoa lục ghi rõ ông đỗ tiến sĩ vào năm 30 tuổi, tức là năm Giáp Tuất, đời vua Lê Tương Dực. Xem Đăng Khoa Lục thì thấy ông là người Quảng Bình thứ hai đỗ tiến sĩ (người kia là Trương Xán). Sau khi thi đỗ, ông được triều đình nhà Mạc bổ đi làm quan. Theo quan chế thời đó, những người đỗ đại khoa đều được bổ dụng làm tri huyện hoặc viên ngoại lang. Từ chức vị này sẽ thăng lên phó rồi hiến sát sứ lên đô cấp sự trung[3]. Năm Ất Mão, khi viết bài tựa sách Ô Châu Cận Lục, ông đã được giữ chức Lại khoa đô cấp sự trung, tước Sùng Nham Bá, sau đó ông được thăng lên chức Tả Thị Lang bộ lại. Chức quan lớn nhất của ông là Thượng thư[4]. Lúc làm Thượng Thư, ông được phong tước Sùng Nham Hầu. Lúc mất, ông được triều đình phong Tuấn Quận Công.
[sửa] Ô châu cận lục
[sửa] Tham khảo và chú giải
- ^ Ô Châu thuộc vùng Triệu Phong, Hải Lăng bấy giờ, lúc còn dưới sự thống trị của Chăm Pa. Năm 1306, sau khi tiếp quản, nhà Trần Đổi thành Châu Thuận. Đúng ra, khi Dương Văn An viết thì phải gọi ba tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế là đất Thuận Hóa. Theo sách này thì Dương Văn An viết về sử-địa ba tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế ngày nay
- ^ Nguyên văn: "Mỗ sinh trưởng ư tư nghiệp nhi vi sĩ, phi được chi hóa, hàm nhu hữu niên, nại ư đinh vi khoa cử tiến sĩ đệ"
- ^ Lê Quý Đôn, Tiến văn tiếu lục, NXB KHXH, Hà Nội 1977, trang 126
- ^ Không rõ bộ nào
