Phong cấp (cờ vua)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Trong cờ vua, phong cấp là việc thay thế cho một quân Tốt bởi một quân cờ khác (Hậu, Xe, , Tượng - trừ Vua) khi quân Tốt đó đã đi đến hàng cuối phía bên kia của bàn cờ. Việc phong cấp được thực hiện ngay ở ô mà quân Tốt tiến đến và có hiệu lực lập tức.

Ví dụ: Tốt Trắng đi đến hàng thứ 8 có thể phong cấp thành Hậu g7 - g8H.

Tốt Đen đi đến hàng thứ 1 có thể phong cấp thành Hậu c2 - c1H+. Quân Tốt đen sau khi phong thành Hậu ở ô c1 có hiệu lực của quân Hậu ngay và chiếu Vua Trắng.
a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
g7 white pawn
a5 black king
c2 black pawn
g1 white king
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Cả Tốt Trắng và Đen đều có thể phong cấp trong nước đi tới.
a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
g8 white queen
a5 black king
c1 black queen
g1 white king
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Tốt đen phong cấp thành Hậu và lập tức chiếu Vua Trắng.

Chiến thuật[sửa | sửa mã nguồn]

a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
g8 black bishop
h6 white pawn
c5 white king
a4 black pawn
b3 black king
d3 white bishop
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Bằng nước Tc4+, Trắng hi sinh Tượng để phong cấp cho Tốt.

Sau khi phong cấp, quân Tốt trở thành một quân có giá trị hơn; đặc biệt là trong trường hợp thường gặp—phong cấp thành Hậu. Đó là nguồn bổ sung lực lượng rất cần thiết trong giai đoạn tàn cuộc của cờ vua, khi số quân trên bàn cờ không còn nhiều. Trên thực tế, phong cấp là mục tiêu chính trong tàn cuộc và khi đấu thủ không cản được nước phong cấp thì thường đầu hàng ngay.

Ở hình bên, Trắng chơi Tc4+ hi sinh Tượng để phong cấp cho Tốt vì sau khi Tượng Đen bắt Tượng Trắng thì không cản được Tốt Trắng xuống phong cấp.

a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
a7 white queen
f7 white pawn
g7 black pawn
h7 black king
e6 black queen
h6 black pawn
b3 black rook
f3 white pawn
g2 white pawn
h2 white pawn
g1 white king
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Trắng chơi f8M+ -- phong cấp thành Mã để bắt Hậu đen

Thông thường, Tốt được phong cấp thành Hậu. Tuy vậy, ở những tình huống đặc biệt, việc phong cấp thành quân khác sẽ phát huy tác dụng tức thời và do đó có ích hơn (tiếng Anh: under-promotion).

Ví dụ ở hình bên, nếu Trắng chơi f8H thì Đen sẽ chơi He1, chiếu hết. Bằng nước f8M+, Trắng thực hiện đòn đôi và bắt Hậu Đen.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]