Wikipedia:Trích dẫn

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Bản mẫu:Guidance essay

Trích dẫn là một thuộc tính cơ bản của Wikipedia. Các câu trích dẫn đóng vai trò cung cấp thông tin một cách trực tiếp; trích dẫn một đoạn ngắn từ nguồn đôi khi có thể giải thích tốt hơn và đỡ tranh cãi hơn là cố gắng giải thích nó theo lời kể của một người khác. Trang này đưa ra các hướng dẫn cho việc sử dụng các câu trích dẫn như vậy trong các bài viết Wikipedia.

Định nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]

Trích dẫn và Giải thích lại
Trích dẫn Giải thích lại
Định nghĩa sự tái tạo chính xác một đoạn văn bản mà không có sửa chữa gì, phân biệt với đoạn văn bản xung quanh bằng dấu trích dẫn hoặc các yếu tố định dạng, dựa theo một nguồn đáng tin cậy đoạn văn bản dựa trên một nguồn đáng tin cậy
Sử dụng yếu tố định dạng Không
Sự tái tạo chính xác một đoạn văn bản mà không có sửa chữa gì Không
Giải thích
Ghi chú nguồn
Dựa trên nguồn đáng tin cậy

Hướng dẫn chung[sửa | sửa mã nguồn]

Trích dẫn là một công cụ tốt để thỏa mãn quy định Không đăng nghiên cứu chưa được công bố nhưng phải dùng nó một cách cẩn trọng.

Các đoạn trích dẫn phải kiểm chứng đượcxuất phát từ một nguồn đáng tin cậy (xem Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được#Nhiệm vụ dẫn chứng). Quy định của Wikipedia về cách lấy thông tin trích dẫn có thể xem tại WP:QCPBTV. Các hướng dẫn khác có thể tìm thấy ở WP:VANPHONGWP:CTNG. Ghi nguồn phải đặt ngay trong nội dung bài viết, chứ không nằm tách ra trong phần dưới của bài hoặc phần tham khảo. Người đọc không nên cứ phải nhấn vào phần dưới trang để xem lời nói đó được trích dẫn từ ai. Một lời trích dẫn không ghi nguồn có thể bị xóa bỏ bất cứ lúc nào, tuy nhiên, chúng tôi sẽ rất cảm kích nếu bạn thử tìm nguồn cho trích dẫn cho trước khi xóa nó đi.

Khi một đoạn trích dẫn đã được sử dụng trong bài rồi, nên tránh lặp lại nó, việc này bị xem là kiểu trình bày kém.

Câu trích dẫn cần mang tính đại diện cho toàn bộ tài liệu nguồn; người viết bài phải thật cẩn thận để tránh diễn giải sai ý nghĩa gốc của câu trích trong nguồn.

Tuy một câu trích dẫn là một ngôn ngữ tu từ để thể hiện giọng điệu trung lập, không thiên vị cần thiết của bách khoa toàn thư, nó có thể trở thành công cụ để chèn các yếu tố thiếu trung lập về một chủ đề gây tranh cãi vào sự dẫn giải của Wikipedia về đối tượng, và cần phải tránh.

Các tài liệu thuộc về phạm vi công cộng không sử dụng dấu trích dẫn nhưng văn bản phải ghi chú rõ nguồn và ghi ở cuối trang, hoặc có liên kết đến văn bản gốc. Còn với tài liệu có bản quyền, xem phía dưới.

Định dạng[sửa | sửa mã nguồn]

Đừng đặt câu trích dẫn theo kiểu in nghiêng trừ khi cần thiết phải dùng trong tài liệu, ví dụ như khi nhấn mạnh hoặc dùng từ không phải tiếng Việt (xem Cẩm nang về văn phong). Ghi rõ đoạn in nghiêng là có sẵn trong văn bản gốc hay bạn tự thêm nó vào. Ví dụ:

Now cracks a noble heart. Good night sweet prince: And flights of angels sing thee to thy rest! [thêm nhấn mạnh]

Câu trích dẫn phải được chỉ rõ nó là trích dẫn. Để biết thêm thông tin về việc sử dụng dấu câu Quotations must always be clearly indicated as being quotations. For information regarding the use of punctuation with quotations, including the use of quotation marks within quotations, see the Manual of Style: "Quotations".

If not used verbatim, any alterations must be clearly marked, i.e. [square brackets] for added or replacement text, an ellipsis (...) for removed text, and emphasis noted after the quotation as "[emphasis added]" or "[emphasis in the original]".

Quotations should generally be worked into the article text, so as not to inhibit the pace, flow and organization of the article. Longer quotes may need to be set apart, generally through the use of wikitext templates such as {{Quote}}, {{Quotation}}, or {{Cquote}}, or HTML blockquote tag. Longer quotations may also be hidden in the reference (footnote) to facilitate verification by other editors without sacrificing readability.

Recommended use of quotations[sửa | sửa mã nguồn]

In some instances, quotations are preferred to text. For example:

  • When dealing with a controversial subject. As per the WP:ATTRIBUTEPOV policy, biased statements of opinion can only be presented with attribution. Quotations are the simplest form of attribution. Editor of controversial subject should quote the actual spoken or written words to refer to the most controversial ideas. Controversial ideas must never appear to be "from Wikipedia".
  • When using a unique phrase or term created by a given author. For example Oscar Wilde's witticism "The unspeakable in pursuit of the uneatable".[1]

Lạm dụng câu trích dẫn[sửa | sửa mã nguồn]

Viết tắt
WP:QUOTEFARM

Tuy các câu trích dẫn là một phần không thể thiếu của Wikipedia, hãy cố gắng đừng lạm dụng nó. Các câu trích dẫn dài làm tốn chỗ nội dung thực sự của bài viết và làm mất sự chú ý đối với các thông tin khác. Bạn có thể thu ngắn nhiều câu trích dẫn trực tiê[s bằng cách ghi ngữ cảnh tương ứng vào đoạn văn bản xung quanh. Tóm tắt hoặc diễn giải tương đương một câu trích dẫn thường sẽ tốt hơn trong trường hợp có thể viết lại rõ hơn từ ngữ trong câu gốc. Hãy nghĩ đến việc tối thiểu hóa chiều dài đoạn trích dẫn bằng cách sử dụng lời diễn giải, đưa đoạn trích dẫn nhỏ hơn vào đoạn văn trong bài viết, hoặc áp dụng cả hai cách trên. Miễn là bạn sử dụng các câu trích dẫn trong bài một cách chính đáng và hợp lý, thì không cần có một giới han nào cả.

Việc lạm dụng xảy ra khi:

một câu trích dẫn được dùng không đúng chỗ

Tức là một câu trích dẫn được đưa vào trong trang, nhưng không thấy giải thích tại sao phải đưa nó vào trong bất kỳ chỗ nào cả.

Ví dụ về việc lạm dụng câu trích dẫn[sửa | sửa mã nguồn]

Viết tắt
WP:LONGQUOTE
  • Dùng quá nhiều câu trích dẫn là không phù hợp với kiểu viết của bách khoa toàn thư, xem Wikipedia:Để viết bài tốt hơn.
  • Các câu trích dẫn không phù hợp để dùng trực tiếp trong bài nên được đặt vào Wikiquote và đặt một bản mẫu Wikiquote để thông báo cho người đọc về các câu trích dẫn khác liên quan đến chủ đề.
  • Do vấn đề văn phong, cần tránh sử dụng các hộp trích dẫn vì chúng gây sự chú ý đặc biệt đến quan điểm của một nguồn, và thể hiện quan điểm đó như thể Wikipedia đang ủng hộ nó. Thay vì sử dụng hộp trích dẫn để làm tăng sự nổi bật, hãy giải thích tầm quan trọng của nó trước khi giới thiệu câu trích dẫn hoặc trong trong đoạn giới thiệu câu trích dẫn.
  • Wikipedia không phải là danh sách hoặc một kho lưu trữ các chủ đề liên kết lỏng lẻo với nhau như các câu trích dẫn.
  • Đừng đánh số các câu trích dẫn trong mục riêng dành cho các câu trích dẫn.
  • Không nên sử dụng một câu trích dẫn không trực tiếp liên hệ đến chủ đề bài viết hoặc trực tiếp ủng hộ cho thông tin mà nó trình bài, để tránh nghiên cứu chưa công bố.
  • Hãy rải các câu trích dẫn cùng với lời văn của mình bình luận về câu trích dẫn đó thay vì tạo dựng một bài viết chỉ gồm các câu trích dẫn mà không có hoặc có ít lời văn.
  • Các câu trích dẫn dài có thể được ẩn đi trong phần ghi chú dưới dạng chú thích ở chân bài để người đọc dễ dàng kiểm chứng mà không làm mất đi tính dễ đọc của bài.

Copyrighted material and fair use[sửa | sửa mã nguồn]

When copyrighted text must be quoted, see the plagiarism and non-free content guidelines. Extensive quotation of copyrighted text is prohibited.

Although quoting involves copying of another's work without permission, it is generally considered one of the uses permitted under fair use in the United States. However, just as with fair-use images, fair-use quotation has limitations:

  • The copied material should not comprise a substantial portion of the work being quoted, and a longer quotation should not be used where a shorter quotation would express the same information. What constitutes a substantial portion depends on many factors, such as the length of the original work and how central the quoted text is to that work. In one extreme case, Harper & Row v. Nation Enterprises, 400 quoted words from a 500-page book were ruled to be infringement. Editors are advised to exercise good judgment and to remain mindful of the fact that while brief excerpts are permitted by policy, extensive quotations are forbidden.
  • The quotation must be useful and aid understanding of the subject; irrelevant quotations should be removed.
  • All quotations must be attributed to their source.

Unlike fair-use images, quotations are permitted on talk pages and project pages where they are useful for discussion, but the requirements listed above should still be observed.

A special case is the use of quotations purely for interest or decorative purposes on user pages. By consensus such quotations are acceptable as long as they are limited in extent, particularly if they comment on the attitudes of the user in question; but because the claim of fair use is weaker, the restrictions on extent must be more strictly enforced.

Fair use does not need to be invoked for public domain work or available under a CC-By-SA-compatible free license so the use, length, and extent of the quotation is purely a content and style decision.

See also[sửa | sửa mã nguồn]


Notes[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Oscar Wilde: the critical heritage, by Karl E. Beckson, p. 306 citing act one of A Woman of No Importance by Oscar Wilde.

External links[sửa | sửa mã nguồn]