Áp suất khí quyển

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Áp suất khí quyểnáp suất của khí quyển Trái Đất tác dụng lên mọi vật ở bên trong nó và lên trên bề mặt Trái Đất. Càng lên cao, áp suất khí quyển tác dụng vào vật càng giảm. Áp suất khí quyển tại các địa điểm khác nhau thì khác nhau. Áp suất tại cùng một địa điểm vào các thời điểm khác nhau thì khác nhau.[1] Áp suất khí quyển thường được đo bằng đơn vị át-mốt-phe, kí hiệu là atm: 1 atm = 101325 Pa[2][3], đây cũng chính là áp suất khí quyển tại mặt nước biển. Một đơn vị khác để đo áp suất khí quyển là milimet thủy ngân mmHg hay gọi là Torr (1 Torr = 133,3 Pa = 1 mmHg, 760 mmHg= 1 atm). Các đơn vị sau là tương đương, nhưng chỉ viết số thập phân: 760 mmHg (Torr), 29,92 inHg, 14,696 psi, 1013,25 millibars. 1 đơn vị áp suất khí quyển tiêu chuẩn là áp suất tiêu chuẩn cho động cơ điện khí nén (ISO R554), trong hàng không không gian (ISO 2533) và trong công nghiệp dầu mỏ (ISO 5024).

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

  • Năm 1654, Ghê-rích (1602-1678) thị trưởng thành phố Mác-đơ-buốc của Đức đã làm thí nghiệm sau: dùng hai bán cầu bằng đồng rỗng, đường kính khoảng 30 cm, mép được mài nhẵn và úp chặt vào nhau sao cho vừa khít. Sau đó ông dùng máy bơm rút không khí bên trong quả cầu ra ngoài qua một van gắn vào một bán cầu rồi đóng khoá van lại. Người ta phải dùng hai đàn ngựa mỗi đàn tám con nhưng vẫn không kéo dược hai bán cầu rời ra.
  • Nhà bác học Evangelista Torricelli đã dùng một ống thủy tinh dài 1m một đầu bịt kín rồi đổ thủy ngân vào ống. Sau đó ông dùng tay bịt kín đầu còn lại và nhúng vào một chậu đựng thủy ngân. Ông nhận thấy thủy ngân trong ống tụt xuống, còn lại khoảng 76 cm tính từ mặt thoáng thủy ngân trong chậu.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Áp suất khí quyển”. Trung-tâm khí-tượng thủy-văn quốc-gia, Đài khí-tượng thủy-văn khu-vực Đông-Bắc. 12 tháng 9 năm 2005. Truy cập 13/12/2010. 
  2. ^ International Civil Aviation Organization, Manual of the ICAO Standard Atmosphere, Doc 7488-CD, Third Edition, 1993, ISBN 92-9194-004-6.
  3. ^ OPCIT ICAO Standard Atmosphere

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]