Chủ nghĩa dĩ Hoa vi trung

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Chủ nghĩa dĩ Hoa vi trung hay tư tưởng dĩ Hoa vi trung, quan điểm dĩ Hoa vi trung, chủ nghĩa lấy Trung Quốc làm trung tâm (chữ Hán: 中國中心主義, bính âm: Zhongguo Zhongxin zhǔyì, Hán Việt: Trung Quốc trung tâm chủ nghĩa) là một quan điểm vị chủng coi Trung Quốc là trung tâm của nền văn minh và ưu việt hơn tất cả các quốc gia khác.[1] Một khái niệm liên quan là chủ nghĩa Đại Hán.

Tùy thuộc vào bối cảnh lịch sử, chủ nghĩa dĩ Hoa vi trung có thể đề cập đến chủ nghĩa vị chủng của người Hán và văn hóa Hán hoặc đề cập đến khái niệm dân tộc Trung Hoa.[1]

Hệ thống dĩ Hoa vi trung.

Hệ thống dĩ Hoa vi trung[sửa | sửa mã nguồn]

Trong thời kì phong kiến, người Hán xem Trung Quốc là nền văn minh duy nhất trên thế giới, và các quốc gia nước ngoài hoặc các nhóm dân tộc là "man rợ" của mức độ khác nhau, gọi chung là Hoa Di. Các dân tộc ở phía Bắc sông Hoàng Hà được gọi là Bắc Địch; phía Đông được gọi là Đông Di; phía Tây được gọi là Tây Nhung; phía Nam sông Trường Giang được gọi là Nam Man. Các nước lân bang với Trung Quốc được coi là chư hầu, gồm có Cao Ly, Nhật Bản, Lưu Cầu, Đại Việt, Chăm Pa, Xiêm, Chà Và...

Tại Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Các triều đình phong kiến Việt Nam đã tiếp thu hệ tư tưởng vị chủng tương tự tư tưởng dĩ Hoa vi trung. Năm 1805, vua Gia Long đã coi Đại Việttrung quốc (quốc gia trung tâm).[2] Năm 1811, Gia Long ban hành luật "Hán di hữu hạn", nghĩa là "phân rõ ranh giới Đại Việt với các nước chư hầu", coi người Việt như là người Hán.[3] Campuchia được gọi chính thức là Cao Man (Cao Miên). Năm 1815, Gia Long công bố 13 nước chư hầu của Đại Việt, trong đó có Luang Prabang, Vạn Tượng, Miến Điện, Trấn Ninh, Thủy XáHỏa Xá. Sao chép theo mô hình Trung Hoa, triều đình phong kiến Việt Nam cũng yêu cầu chư hầu phải triều cống, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán hay ngày quốc khánh (sinh nhật vua).[4]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă “Beneath the Facade of China”. School of Contemporary Chinese Studies. NG8 1BB. 30 tháng 5 năm 2007. 
  2. ^ Vietnam and the Chinese Model, Alexander Barton Woodside, Council on East Asian Studies Harvard, Cambridge (Massachusetts) and London 1988: P18
  3. ^ Southern Vietnam Under the Reign of Minh Mang (1820-1841): Central Policies and Local Response, Choi Byung Wook, Cornell University Southeast Asia Program Publications 2004: P136
  4. ^ Vietnam and the Chinese Model, Alexander Barton Woodside, Council on East Asian Studies Harvard, Cambridge (Massachusetts) and London 1988: P236-237

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]