Chiến tranh Falkland

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Chiến tranh Falkland
.
Thời gian 2 April 1982 (1982-04-02) – 14 June 1982 (14 June 1982)[1][2]
Địa điểm Quần đảo Falkland,[3] Quần đảo Nam Georgia and Nam Sandwich[4] vùng trời và vùng biển xung quanh
Nguyên nhân bùng nổ Argentina xâm chiếm quần đảo Falkland và Nam Georgia
Kết quả Chiến thắng của Anh Quốc
Tham chiến
 Argentina  Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
 Quần đảo Falkland
Chỉ huy
Tổng thống Trung tướng Leopoldo Galtieri
Đô đốc Jorge Anaya
Thiếu tướng Basilio Lami Dozo
Phó đô đốc Juan Lombardo
Lữ đoàn trưởng Ernesto Crespo
Chuẩn tướng Mario Menéndez
Chuẩn đô đốc Carlos Busser
Đô đốc Sir John Fieldhouse
Phó đô đốc John "Sandy" Woodward
Thiếu tướng Jeremy Moore
Lữ đoàn trưởng Julian Thompson
Thiếu tướng hải quân Michael Clapp
Lực lượng
12.000 binh lính
175 máy bay
19 trực thăng
8 chiến hạm
3 tàu ngầm
7.000 binh lính
52 máy bay
40 trực thăng
19 chiến hạm
3 tàu ngầm
Tổn thất
649 chết
1,068 bị thương
11.313 tù binh
---------
1 tuần dương hạm
1 tàu ngầm
4 tàu chở hàng
2 tàu tuần tra
1 tàu đánh cá thám thính
---------
25 máy bay trực thăng
35 máy bay tiêm kích
2 máy bay ném bom
4 máy bay vận tải
25 Máy bay COIN
9 máy bay huấn luyện vũ trang
258 chết [5]
775 bị thương
115 tù binh
---------
2 tàu khu trục
2 tàu frigate
1 tàu hậu cần LSL
1 tàu hỗ trợ đổ bộ
1 tàu container
---------
24 máy bay trực thăng
10 máy bay tiêm kích
.

Chiến tranh Falkland (tiếng Tây Ban Nha: Guerra de las Malvinas/Guerra del Atlántico Sur), hay còn gọi là Xung đột/khủng hoảng Falkland, là một cuộc chiến diễn ra năm 1982 giữa ArgentinaVương quốc Anh nhằm tranh chấp quần đảo Falklandquần đảo Nam Georgia và Nam Sandwich. Quần đảo Falkland bao gồm hai đảo lớn và rất nhiều đảo nhỏ nằm ở phía đông Argentina; tên và chủ quyền hòn đảo từ lâu đã bị Argentina tranh chấp dù cư dân trên quần đảo Falkland đa số là người Anh. Bản thân quần đảo không có người bản xứ trước khi Anh khai hoang lập địa tại đây và trong cuộc bỏ phiếu do Argetina khởi xướng năm 1994, 87% dân số đảo Falkland từ chối bất kỳ thảo luận về chủ quyền với Argentina trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Năm 1982, chính quyền độc tài quân sự Argentina gặp khủng hoảng trong việc giải quyết khó khăn kinh tế và làn sóng chống đối lan rộng. Vì thế, Đô đốc Jorge Ayana, một nhân vật cấp cao trong hội đồng quân sự cầm quyền, đề xuất đánh lạc hướng dư luận trong nước bằng chiến dịch chiếm lại Falkland. Khi đó, lực lượng phòng vệ của Anh trên quần đảo rất mỏng trong khi chính quyền Thủ tướng Margaret Thatcher cũng đang gặp nhiều khó khăn. Do vậy, Buenos Aires tin rằng có thể dễ dàng giành lại chủ quyền tại Falkland/Malvinas lẫn nhóm đảo Nam Georgia và Nam Sandwich gần đó, đồng thời cho rằng London sẽ không có phản ứng quân sự.

Chiến tranh Falkland bắt đầu ngày thứ Sáu, 2 tháng 4 năm 1982, với việc Argentina xâm chiếm và chiếm đóng quần đảo Falkland và Nam Georgia. 1.800 cư dân trên các hòn đảo này cộng với 57 binh sĩ lính thủy đánh bộ Hoàng gia Anh (Royal Marines) và 11 thủy thủ của Hải Quân Hoàng gia Anh (Royal Navy) đã vô phương chống cự trước quân Argentina. Ngày 03-04-1982, LHQ đồng biểu quyết kêu gọi các đơn vị quân sự của Argentina rút lui và chấm dứt mọi sự thù nghịch nhưng Argentina từ chối. Tướng Leopoldo Galtieri đang cần một "sự tái chiếm lòng nhân dân", nếu sự bất mãn tiếp tục, ông ta sẽ bị mất quyền lực.

Khi đó, lực lượng hai bên khá chênh lệch khi Argentina có 600 binh sĩ trong khi phía Anh chỉ có 57 lính thủy đánh bộ, 11 thủy thủ, 20-40 lính thuộc Đội phòng vệ Falkland và một số người dân tình nguyện. Toàn quyền của London là Sir Rex Hunt đầu hàng ngay trong ngày và bị trục xuất sang Uruguay.

Nước Anh đã điều quân đội đến quần đảo này để chống lại Hải quânKhông quân Argentina và giành lại quần đảo bằng một cuộc đổ bộ. Cuộc chiến chấm dứt khi Argentina đầu hàng vào 14 tháng 6 năm 1982 và quần đảo vẫn thuộc quyền kiểm soát của Anh. Cuộc chiến kéo dài 74 ngày, đã dẫn đến cái chết của 257 chiến sĩ Anh và 649 chiến sĩ, thủy thủ, phi công Argentina cũng như 3 dân thường đảo Falkland. Trong khi Argentina chiến đấu rất gần với các căn cứ hậu cần ngay trên lãnh thổ của mình thì nước Anh rất bất lợi do phải vượt qua khoảng cách mười mấy ngàn km để tới tham chiến tại Falkland.

Cuộc xung đột này là kết quả của một cuộc đối đầu ngoại giao không có hồi kết liên quan đến chủ quyền của quần đảo. Không có bên nào tuyên chiến chính thức và cuộc chiến giới hạn trong phạm vi lãnh thổ tranh chấp và vùng biển Nam Đại Tây Dương. Cuộc chiếm đóng đầu tiên của Argentina với mục đích giành lại lãnh thổ của quốc gia này trong khi nước Anh với mục đích là giành lại lãnh thổ độc lập của mình. Đến năm 2010[6] thì Argentina vẫn tuyên bố chủ quyền với quần đảo và tuyên bố này vẫn nằm trong Hiến pháp Argentina sau lần sửa đổi năm 1994.[7]

Những ảnh hưởng chính trị diễn ra mạnh mẽ ở cả hai quốc gia. Một làn sóng tinh thần yêu nước diễn ra ở cả hai quốc gia, thất bại của Argentina đã thôi thúc những cuộc biểu tình chống lại đảng cầm quyền góp phần cho sự xuống dốc của nó; trong khi ở Anh, đảng cầm quyền của thủ tướng Margaret Thatcher nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ. Điều này đã giúp đảng của bà Thatcher giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 1983, điều mà trước cuộc chiến được cho là không chắc chắn. Tại Argentina, 3 ngày sau thất bại tại Falkland, Tổng thống Galtieri bị hạ bệ, kết thúc giai đoạn lãnh đạo quân sự cầm quyền, phục hồi nền dân chủ.

Cuộc chiến cũng đóng một vài trò văn hóa quan trọng ở cả hai quốc gia, và trở thành chủ đề của một vài cuốn sách, bộ phim và bài hát. Qua thời gian, sức nặng về văn hóa và chính trị của cuộc chiến có ít ảnh hưởng đến công chúng Anh hơn so với công chúng Argentina, nơi mà cuộc chiến vẫn là một chủ đề tranh luận.[8]

Quan hệ giữa Anh và Argentina được khôi phục năm 1989 dưới cái gọi là công thức cái ô (umbrella formula) trong đó vấn đề chủ quyền của quần đảo được đặt sang một bên.

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Falklands 25: Background Briefing”. Ministry of Defence. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2009. 
  2. ^ “:: Ministerio de Defensa - República Argentina::” (bằng tiếng Tây Ban Nha). www.mindef.gov.ar. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2009. 
  3. ^ Bản mẫu:Map-loc
  4. ^ Bản mẫu:Map-loc
  5. ^ “Falkland Islands - A history of the 1982 conflict”. Raf.mod.uk. 1 tháng 10 năm 2004. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2010. 
  6. ^ “Argentine Foreign Office 11 feb 2010”. Cancilleria.gov.ar. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2010. 
  7. ^ Constitución Nacional: "La Nación Argentina ratifica su legítima e imprescriptible soberanía sobre las Islas Malvinas, Georgias del Sur y Sandwich del Sur y los espacios marítimos e insulares correspondientes, por ser parte integrante del territorio nacional"
  8. ^ “Cómo evitar que Londres convierta a las Malvinas en un Estado independiente”. Clarin.com. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2010. 

Liên kết[sửa | sửa mã nguồn]