Quần đảo Falkland

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Quần đảo Falkland
Flag of the Falkland Islands.svg Coa Falkland.svg
Quốc kỳ Huy hiệu
Vị trí của Quần đảo Falkland
Khẩu hiệu
"Desire the right"
"Khát vọng lẽ phải"
Quốc ca
"God Save the Queen"
Hành chính
Chính phủ Lãnh thổ hải ngoại của Anh
Chủ tịch Nữ hoàng Elizabeth II
Thủ hiến Nigel Haywood
Đại thống lĩnh Keith Padgett
Ngôn ngữ chính thức Tiếng Anh
Thủ đô Stanley
51°42′N, 57°51′T
Thành phố lớn nhất thủ đô
Địa lý
Diện tích 12.173 km²
4.700 mi²
Diện tích nước 0 %
Múi giờ UTC-4; mùa hè: UTC-3
Lịch sử
14 tháng 6 1982 Ngày Tự do
Dân cư
Dân số ước lượng (Tháng 7 2005) 3.060 người (hạng 226.)
Mật độ (hạng 229)0,65 người/mi²
Kinh tế
GDP (PPP) (2005) Tổng số: $75 triệu (hạng 223)
Bình quân đầu người: $25.000 (ước tính năm 2002) (hạng chưa xếp hạng)
Đơn vị tiền tệ Falkland pound1 (FKP)
Thông tin khác
Tên miền Internet .fk
Mã điện thoại 500

1Cố định với Pound Sterling (GBP).

Quần đảo Falkland (tiếng Anh: Falkland Islands /ˈfɔːlklənd/) hay Quần đảo Malvinas (tiếng Tây Ban Nha: Islas Malvinas [malˈβinas]) nằm tại Nam Đại Tây Dương. Các đảo chính của quần đảo nằm cách 500 km về phía đông của bờ biển nam bộ Patagonia trên lục địa Nam Mỹ. Quần đảo có diện tích 12.200 km², gồm có đảo Đông Falkland, Tây Falkland và 776 đảo nhỏ hơn. Quần đảo là một lãnh thổ hải ngoại của Anh Quốc, chịu trách nhiệm tự quản nội bộ, còn Anh Quốc chịu trách nhiệm về các sự vụ quốc phòng và đối ngoại. Thủ phủ của quần đảo là Stanley trên đảo Đông Falkland.

Có tranh luận về vấn đề người châu Âu phát hiện và tiếp đến là thuộc địa hóa Quần đảo Falkland. Trong những thời điểm khác nhau, quàn đảo có các khu định cư của Pháp, Anh Quốc, Tây Ban Nha, và Argentina. Anh Quốc tái xác nhận quyền thống trị của họ vào năm 1833, song Argentina duy trì tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo. Năm 1982, sau khi Argentina xâm chiếm quần đảo, Chiến tranh Falkland bùng phát với kết quả là lực lượng Argentina đầu hàng, quần đảo lại nằm dưới sự cai trị của Anh Quốc.

Dân số (2.932 cư dân năm 2012)[upper-alpha 1] chủ yếu gồm có người Quần đảo Falkland bản địa, phần lớn họ có huyết thống Anh Quốc. Các dân tộc khác gồm có người Pháp, người Gibraltar và người Scandinavia. Nhập cư từ Anh Quốc, đảo Saint Helena, và Chile giúp đảo ngược hiện tượng suy giảm dân số. Ngôn ngữ chiếm ưu thế (và chính thức) là tiếng Anh. Theo một đạo luật được Quốc hội Anh thông qua vào năm 1983, người Quần đảo Falkland là công dân Anh Quốc về phương diện pháp luật.

Quần đảo nằm trên ranh giới của các đới khí hậu hải dương cận cực và ôn hòa. Cả hai đảo lớn của quần đảo đều có các dãy núi đạt độ cao 2.300 foot (700 m). Quần đảo là nơi sinh sống của các quần thể chim lớn, song nhiều quần thể không còn sinh sản trên các đảo chính do sự cạnh tranh của các loài du nhập. Các hoạt động kinh tế chính tại quần đảo gồm có ngư nghiệp, du lịch, và căn nuôi cừu, với trọng điểm là xuất khẩu len chất lượng cao. Hoạt động thăm dò dầu được Chính phủ Quần đảo Falkland cấp phép, song vẫn là vấn đề gây tranh luận do tranh chấp hàng hải với Argentina.

Từ nguyên[sửa | sửa mã nguồn]

Quần đảo Falkland lấy tên theo eo biển Falkland vốn chia tách hai đảo chính của quần đảo.[2] Thuyền trưởng người Anh John Strong là người đặt tên "Falkland" cho kênh, ông đổ bộ lên quần đảo vào năm 1690. John Strong chọn tên gọi này nhằm vinh danh Thủ quỹ Hải quân Anh là Tử tước Falkland Anthony Cary, là người bảo trợ cho hành trình.[3][4] Tước hiệu của Tử tước bắt nguồn từ thị trấn Falkland, Scotland, và tên gọi này bắt nguồn từ "folkland" (vùng đất nắm giữ theo luật folk-right).[5] Tên gọi này không được áp dụng cho quần đảo cho đến năm 1765, khi mà Thuyền trưởng John Byron của Hải quân Hoàng gia Anh, tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo cho Quốc vương George III với tên "Falkland's Islands".[6][7] Thuật ngữ "Falklands" là từ viết tắt chuẩn được sử dụng để đề cập đến quần đảo.

Tên tiếng Tây Ban Nha của quần đảo (Islas Malvinas) bắt nguồn từ Îles Malouines, nhà thám hiểm người Pháp Louis Antoine de Bougainville đặt tên này cho quần đảo vào năm 1764.[8] Louis Antoine de Bougainville là người thành lập khu định cư đầu tiên trên quần đảo, ông đặt tên khu vực theo cảng Saint-Malo (nơi các tàu của ông khởi hành).[9][10] Cảng này nằm tại vùng Bretagne thuộc tây bộ Pháp, và được đặt tên theo Thánh Malo (hay Maclou), nhà truyền giáo Phúc Âm đã thành lập thành phố.[11]

Trong kỳ họp thứ 20 của Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc, Ủy ban Thứ tư quyết định rằng ngoài tiếng Tây Ban Nha thì toàn bộ các ngôn ngữ, toàn bộ các tài liệu của Liên Hiệp Quốc sẽ gọi tên lãnh thổ là Quần đảo Falkland (Malvinas). Trong tiếng Tây Ban Nha, lãnh thổ được gọi tên là Islas Malvinas (Falkland Islands).[12]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Những nhà thám hiểm người Anh phát hiện ra hòn đảo vào năm 1592, nhưng nước này chưa tuyên bố chủ quyền với quần đảo. Mãi đến năm 1690, nơi đây được đặt tên theo một đô đốc Anh đầu tiên đặt chân tới đây. Thế kỷ 18, người Pháp tới đây khai hoang và cư ngụ tại đây trong một thời gian ngắn, tiếp sau là Tây Ban Nha với việc tuyên bố chủ quyền với hòn đảo.

Năm 1770, Tây Ban Nha chiếm quần đảo và trục xuất người Anh khỏi quần đảo. Tuy vậy, người Tây Ban Nha chỉ ở lại các hòn đảo này cho tới năm 1811 thì tự di tản.[13]

Argentina, lấy tư cách là người thừa kế của Tây Ban Nha để chiếm quyền sở hữu trên hòn đảo, nhưng quân đội Anh đã giành lại nó vào năm 1833. Kể từ đó, người Anh định cư lâu dài ở đây và mãi đến năm 1982, cuộc chiến Falkland nổ ra giữa Anh và Argentina trong vòng 2 tháng, rốt cuộc, Anh tiếp tục làm chủ quần đảo.[14]

Bản thân quần đảo không có người bản xứ trước khi Anh khai hoang lập địa tại đây và trong cuộc bỏ phiếu do Argetina khởi xướng năm 1994, 87% dân số đảo Falkland từ chối bất kỳ thảo luận về chủ quyền với Argentina trong bất kỳ hoàn cảnh nào.[15]

Vấn đề kinh tế trì trệ cũng là động lực thúc đẩy Argentina muốn khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên được phát hiện với trữ lượng dồi dào ở các vùng biển và đáy biển liền kề Falklands. Một loạt phát hiện gần đây ở khu vực "Sư tử biển" cách 128 km về phía bắc đảo Falkland đã thúc đẩy "cơn sốt vàng đen" ở Nam Đại Tây Dương. Tổng thống Argentina, bà Cristina Fernandez de Kirchner đã trách London làm kiệt quệ nguồn tài nguyên của Argentina và tuyên bố sẽ "lấy lại những hòn đảo".[16]

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Du lịch[sửa | sửa mã nguồn]

Quần đảo Falkland là một trong những kỳ quan thiên nhiên mang một vẻ đẹp hoang sơ nhưng vô cùng cuốn hút, nơi đây còn là nơi cư trú của rất nhiều loài động vật hoang dã, những bờ biển xinh đẹp hiền hòa, những vách đá mang vẻ đẹp tự nhiên, cùng với sự trong lành của thiên nhiên nơi đây…Falkland luôn là sự lựa chọn hoàn hảo cho những hoạt động ngoài trời, và khám phá …

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên census2012
  2. ^ Jones 2009, tr. 73
  3. ^ Dotan 2010, tr. 165
  4. ^ Room 2006, tr. 129
  5. ^ Room 2006, tr. 129
  6. ^ Paine 2000, tr. 45
  7. ^ Room 2006, tr. 129.
  8. ^ Hince 2001, tr. 121
  9. ^ Hince 2001, tr. 121
  10. ^ Room 2006, tr. 129
  11. ^ Balmaceda 2011, Chapter 36
  12. ^ Foreign Office 1961, tr. 80
  13. ^ “A brief history of the Falkland Islands Part 2 – Fort St. Louis and Port Egmont”. Falklands.info. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2007. 
  14. ^ [1]
  15. ^ [2]
  16. ^ [3]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Bản mẫu:Peri-Antarctic countries and overseas territories


Lỗi chú thích: Đã tìm thấy thẻ <ref> với tên nhóm “upper-alpha”, nhưng không tìm thấy thẻ tương ứng <references group="upper-alpha"/> tương ứng, hoặc thẻ đóng </ref> bị thiếu