Họ Sổ

Họ Sổ
Hibbertia stellaris
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae (không phân hạng): Angiospermae (không phân hạng) Eudicots Bộ (ordo): Không đặt (nhưng xem văn bản) Họ (familia): Dilleniaceae Salisb. (1807)
Các chi
Xem văn bản.

Họ Sổ (danh pháp khoa học: Dilleniaceae) là một họ trong thực vật có hoa. Họ này được các nhà phân loại thực vật công nhận rộng khắp. Đối với các nhà làm vườn thì chi Hibbertia rất đáng chú ý do chi này chứa nhiều loài có giá trị thương mại trong nghề làm vườn.

Họ này chứa khoảng 10-11 chi với khoảng 300-400 loài, được tìm thấy trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới cũng như toàn bộ Australia, mở rộng sang vùng ôn đới ấm. Các loài chủ yếu là cây thân gỗ và cây bụi, nhưng cũng có dạng dây leo hay cây thân thảo lâu năm (ít gặp).

Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi từ hệ thống APG năm 1998), cũng công nhận họ này và không đặt nó vào bộ nào mà đặt nó trong nhánh core eudicots.

APG II hiện vẫn tranh luận xem đặt họ này vào bộ Cẩm chướng (Caryophyllales) hay phục hồi lại bộ Sổ (Dilleniales) với chỉ một họ này, nhưng cho đến nay thì người ta vẫn không đặt nó vào đâu. Tuy nhiên, trên website của APG, truy cập ngày 9 tháng 7 năm 2008 thì trong lần cập nhật gần đây nhất (ngày 13 tháng 4 năm 2009) thì người ta đặt họ này trong bộ Sổ.

Đặc điểm

Các loài trong họ Sổ là cây ưa ẩm vừa phải hay hơi khô. Lá đơn sớm rụng, mọc so le hoặc mọc đối (hiếm gặp). Mép lá thường nguyên hay hơi có khía. Hoa lưỡng tính, mọc đơn độc hoặc thành cụm. Bao hoa với tràng và đài hoa riêng biệt. Bộ nhị 15-150, ít khi 1-10. Nhị 15-150 (nhiều), ít khi 1-10. Bao phấn đính gốc hay hợp sinh. Bộ nhụy 1-20 lá noãn, thường là lá noãn rời hoặc ít gặp hơn là lá noãn tụ. Bầu nhụy thượng với 2-7 ngăn, nhiều noãn với 1-20 noãn trên mỗi ngăn khi lá noãn tụ. Quả khi lá noãn rời là dạng quả đại hay quả bế, khi lá noãn tụ là quả nang.

Các chi

• Acrotrema
• Curatella
• Davilla (bao gồm cả Tigarea)
• Didesmandra
• Dillenia (bao gồm cả Neowormia, Reifferscheidia)
• Doliocarpus
• Hibbertia (bao gồmn cả Adrastaea, Neowormia, Pleurandra, Reifferscheidia, Trimorphandra, Trisema, Wormia)
• Neodillenia
• Pachynema
• Pinzona
• Schumacheria
• Tetracera (bao gồm cả Delima)

Các mối quan hệ trong họ này là [Tetracera (dây leo) [Doliocarpus, Davilla v.v. (núm nhụy hình khiên) [Dillenia (cuống lá ôm thân) + Hibbertia]]] (Horn, 2002).

Liên kết ngoài

• Dilleniaceae trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa: Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản ngày 3 tháng 5 năm 2006. http://delta-intkey.com.
• Họ Sổ trong trang Web của Đại học Hawaii
• Họ Sổ trong PlantSystematics.org
• Phân loại trong NCBI
• Liên kết tại csdl.tamu.edu