Hanafuda
Hanafuda (花札) là 1 loại bài lá truyền thống của Nhật Bản (karuta, có nhiều cách chơi, gần giống như blackjack hay om ba cây. Từ "hanafuda" có nghĩa là "bài hoa".
Mục lục |
Lịch sử[sửa]
Đánh bài là 1 dạng nghệ thuật truyền thống của Nhật, đã từng chỉ được chơi bởi tầng lớp quý tộc của Nhật, và không sử dụng với mục đích kiếm tiền. Tuy nhiên đến thế kỷ XVI khi Francisco Xavier đặt chân đến Nhật, mang theo bộ bài thông dụng để đánh poker của người Tây, thì cờ bạc bắt đầu phát triển trên toàn Nhật Bản (giới bakuto đã xuất hiện trong thời gian này). Nhưng đến thế kỷ XVII, Nhật đã cấm thông thương với phương Tây, nên bài poker cũng bị cấm chơi. Cũng vì cờ bạc là nguyên nhân của rất nhiều hỗn loạn. Dù bài poker đã bị cấm, nhưng phong trào đánh bạc đang lên của Nhật không dễ bị dập tắt. Trong suốt thời Edo, các bakuto thường xuất hiện dưới dạng người giúp việc cho chủ nhà, tổ chức các cuộc bài bạc lén lút (dưới sự bảo hộ của chủ nhà), mục đích bòn rút lại tiền công của các người làm công khác cho ông chủ. Các dạng bài truyền thống đã được những người thợ làm bài vẽ cách điệu, che mắt luật pháp. Nhưng luật pháp vẫn phát hiện, và chính quyền shogun tìm mọi cách dập tắt. Mỗi dạng bài khác được vẽ ra và phổ biến cho người chơi của bakuto, lại vấp phải sự ngăn cản quyết liệt từ phía chính phủ. Cuộc chiến giữa chính phủ và bakuto cứ diễn ra như vậy. Giữa thế kỷ XVIII, 1 dạng bài là Mekuri Karuta đã ra đời thay thế cho Unsun Karuta (vẽ cách điệu theo văn hóa Trung Quốc). Mekuri Karuta là 1 bộ bài có 48 cây, nhanh chóng được phổ biến và phát triển nhờ cách chơi phong phú và khoa học. Nhưng nhanh chóng bị chính quyền dập tắt vào cuối thế kỷ XVIII. Tiếp theo đó còn nhiều loại bài khác như Jomo Karuta, Iroha Garuta hay Obake Karuta, nhưng cũng không phát triển được dưới sự truy diệt gắt gao của chính phủ. Nhưng dần dần chính quyền shogun đều nhận ra rằng những việc mình làm đều không có hiệu quả nhất định. 1 dạng bài bị cấm chơi, lại là sự phát triển của 1 dạng bài khác. Chính những suy nghĩ đó đã dẫn đến việc ra đời của 1 loại bài không có số được chơi hợp pháp, nhưng không thể tính điểm trong mỗi cuộc chơi. Mỗi lá bài ứng với 1 loại hoa tượng trưng cho mỗi mùa, gọi là hanafuda. Và đương nhiên, bakuto vẫn soạn thảo được ra cách tính điểm để che mắt chính quyền. Cuộc chiến giữa bakuto và shogun kết thúc.
Quân bài[sửa]
Có 48 quân bài chia đều cho 12 tháng trong năm. Mỗi tháng 4 quân. Mỗi quân được vẽ cách điệu theo loài cây của mỗi mùa.
Có 3 loại bài trong mỗi bộ :
1 - Thường
2 - Đẹp
3 - Đặc biệt
Các loại cây và cách tính điểm[sửa]
- Tháng 1
- Rừng thông
- Điểm : 2 thường
(1 điểm), 1 bài đẹp
(5 điểm)
1 đặc biệt : Hạc và mặt trời
(20 điểm)
- Tháng 2
- Hoa: Mận
- Điểm : 2 thường
(1 điểm), 1 bài đẹp
(5 điểm)
1 đặc biệt : Chim chích trên cây
(20 điểm)
- Tháng 3
- Hoa: Anh đào
- Điểm : 2 thường
(1 điểm), 1 bài đẹp
(5 điểm)
1 đặc biệt : Dải anh đào
(20 điểm)
- Tháng 4
- Cây đậu tía
- Điểm : 2 thường
(1 điểm), 1 bài đẹp
(5 điểm)
1 đặc biệt : Chim cúc cu trên cây
(10 điểm)
- Tháng 5
- Hoa: Diên Vĩ
- Điểm : 2 thường
(1 điểm), 1 bài đẹp
(5 điểm)
1 đặc biệt : Hoa Diên Vĩ dưới cầu
(10 điểm)
- Tháng 6
- Hoa: Mẫu đơn
- Điểm : 2 thường
(1 điểm), 1 bài đẹp
(5 điểm)
1 đặc biệt : Những con bướm
(10 điểm)
- Tháng 7
- Hoa dại
- Điểm : 2 thường
(1 điểm), 1 bài đẹp
(5 điểm)
1 đặc biệt : Lợn lòi
(10 điểm)
- Tháng 8 :
- Cỏ Hoang Nhật (Susuki)
2 đặc biệt : vịt trời trú đông
(10 điểm)
- Tháng 9 :
- Hoa: Cúc
- Điểm : 2 thường
(1 điểm), 1 bài đẹp
(5 điểm)
1 đặc biệt : Bát rượu quý
(10 điểm)
- Tháng 10 :
- Cây gỗ thích
- Điểm : 2 thường
(1 điểm), 1 bài đẹp
(5 điểm)
1 đặc biệt : Hươu vàng bên gốc cây
(10 điểm)
- Tháng 11 :
- Cây liễu
- Điểm : 1 bài đẹp
(5 điểm), 3 đặc biệt :
- Tháng 12 :
- Cây Thường Xuân
1 đặc biệt : Phượng hoàng
(20 điểm)
Luật chơi[sửa]
| Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về Hanafuda |