Miệng núi lửa Vredefort

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Vredefort Dome
Welterbe.svg Di sản thế giới UNESCO
Miệng núi lửa Vredefort
Quốc gia  South Africa
Kiểu Thiên nhiên
Hạng mục viii
Tham khảo 1162
Vùng UNESCO Châu Phi
Lịch sử công nhận
Công nhận 2005 (kì thứ 29th)

Miệng núi lửa Vredefort là xác minh lớn nhất về hố va chạm trên Trái đất, với đường kính ước tính ban đầu khoảng 300 km.[1][2] Nó nằm tại tỉnh Free State, Nam Phi và được đặt theo tên thị trấn Vredefort, nằm gần trung tâm của miệng núi lửa. Mặc dù miệng núi lửa chính đã bị xói mòn từ lâu, nhưng cấu trúc địa chất còn lại tại trung tâm của nó được gọi là Vredefort Dome vẫn còn khá rõ. Trong năm 2005, Vredefort Dome đã được thêm vào danh sách của Di sản thế giới của UNESCO bởi địa chất của nó.

Hình thành và cấu trúc[sửa | sửa mã nguồn]

Các tiểu hành tinh va chạm với Trái Đất tại Vredefort ước tính là một trong những vụ va chạm Trái đất lớn nhất từ trước tới nay (ít nhất là kể từ khi Liên đại Hỏa thành khoảng 4 tỷ năm trước tới nay), được cho là có đường kính khoảng 5–10 km (3,1-6,2 mi). Các sao băng đã tạo ra lưu vực sông Sudbury và thậm chí có thể còn lớn hơn.[3]

Miệng núi lửa ban đầu được ước tính có đường kính khoảng 300 km (190 dặm),[2]. Mặc dù điều này là còn tuơng đối ít so với những gì nó đã tạo ra, đó là hơn 250 km (160 dặm) lưu vực sông Sudbury và 180 km (110 dặm) miệng núi lửa Chicxulub. Cấu trúc còn lại, "Vredefort Dome", bao gồm một cấu trúc trong một đồi có đường kính 70 km, và phần còn lại của một mái vòm được tạo ra bởi sự phục hồi của đá bên dưới các địa điểm bị ảnh hưởng sau vụ va chạm.

Tuổi của miệng núi lửa được ước tính là 2.023.000.000 năm (± 4 triệu năm),[1] thuộc Đại Cổ Nguyên Sinh. Đây là miệng núi lửa lâu đời thứ hai được biết đến trên Trái đất, ít hơn 300 triệu năm so với miệng núi lửa SuavjärviNga.

Các mái vòm ở trung tâm của miệng núi lửa ban đầu được cho là đã được hình thành bởi một vụ phun trào núi lửa, nhưng trong giữa những năm 1990, bằng chứng cho thấy nó đã hình thành bởi một tác động rất lớn của sao băng, như hiệu vỡ tế bào hình nón được phát hiện tạikhu vực gần sông Vaal.

Gần đó là hệ thống núi lửa Bushveld (BIC) và lưu vực sông Witwatersrand đã được hình thành trong thời gian này, dẫn đến suy đoán rằng khối lượng và tác động của các sao băng tại Vredefortcủa đã đủ độ lớn để tạo ra núi lửa trong khu vực. BIC là vị trí dự trữ của hầu hết kim loại quý trên thế giới thuộc nhóm bạch kim, trong khi lưu vực Witwatersrand nắm giữ hầu hết dự trữ về vàng.

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă “Vredefort”. Kho Tư liệu va chạm Địa cầu. Đại học New Brunswick. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2008. 
  2. ^ a ă “Deep Impact - The Vredefort Dome”. Hartebeesthoek Radio Astronomy Observatory. 1 tháng 8 năm 2006. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2007. 
  3. ^ “The Vredefort Dome: Centre of the World's Largest Meteorite Impact Structure!”. Truy cập tháng 12 năm 2012. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Tọa độ: 27°0′N 27°30′Đ / 27°N 27,5°Đ / -27.000; 27.500