Thổ Châu
- Để biết thêm hòn đảo cùng tên, xem bài Thổ Chu (đảo)
Quần đảo Thổ Châu là một quần đảo, được coi là ở cực tây nam nước Việt Nam. Đơn vị hành chính là xã đảo Thổ Châu, thuộc huyện đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.
Quần đảo gồm 8 đảo, lớn nhất là đảo Thổ Chu diện tích 1,4 km2, điểm cao nhất là 167 m. Quần đảo cách Mũi Cà Mau 80 hải lý, cách đảo Phú Quốc 100 km về phía tây nam. Xã hiện có 5.500 dân, trong đó có gần 500 là người dân nhập cư.
Các đảo lớn có Hòn Cao Cát, Hòn Mô, Hòn Cao, Hòn Từ, Hòn Nước, Hòn Keo Ngựa; đặc biệt có Hòn Nhạn được chọn làm điểm chuẩn A1 của đường cơ sở dùng để xác định lãnh hải Việt Nam. Ngoài Hòn Nhạn là lãnh hải Việt Nam và trở vào vùng nội thuỷ.
Ngoài ra còn có Hòn Cao Cát là hai hòn đảo nhỏ cách đảo 15 km về hướng đông bắc.
Kinh tế của xã đảo chủ yếu là đánh bắt hải sản và lâm nghiệp. Cư dân chủ yếu trên đảo là ngư dân từ Cà Mau và cán bộ biên phòng (đảo thuộc vùng E, quân chủng Hải quân).
[sửa] Lịch sử
Đảo được các nhà thám hiểm phương Tây biết đến với tên Mã Lai là Poulo Panjang.Theo người dân quanh vùng vào thời Chúa Nguyện Ánh tẩu quốc do bị quân Nguyễn Huệ truy đuổi chúa Nguyễn Ánh đã lánh nạn trên hầu hết các đâo lớn vùng vịnh Thái Lan tong đó có đảo Thổ Chu vì thế hiện nay da số hòn ở vùng này đều có địa danh Bãi Ngự (Vua ngự trên bãi biên, Giếng Tiên( tương truyền là nơi vua khấn vái chém nhát kiếm xuống đá tư nhiên có nước ngọt phun lên cho quân sĩ uống) thời pháp thuộc hầu như không có người ở do phương tiện đi lại khó khăn , chỉ có ngư dân ghé qua lấy nước . Sau này khi chiến tranh ác liệt một số đồng bào miền trung cụ thể là ngư dân Bình Định nhận thấy nơi đây rất yên bình không có chiến tranh bom đạn lại thích hợp với ngư nghiệp họ đã cùng nhau tạo dựng làng ấp với khoảng vài chục nóc nhà .trước 30-4-1975 có một sân bay trực thăng và vài chiếc tàu BCF của quân độ Việt Nam Công Hòa đóng quân và đã bàn giao lại cho dân quân quản lý để chờ quân Giải Phóng tiếp quản . với chiêu bài trợ giúp cách mạng Việt Nam Ngày 1 tháng 5 năm 1975, quân Khmer Đỏ đã chiếm đảo mà không tốn một viên đạn, tàn sát gần 500 thường dân . khoảng hơn non tháng sau quân giải Phóng với sự trợ giúp về địa hình ,chỉ với non sáu mươi quân đã đánh úp bọn Pôn Pốt bắt sống và tiêu giệt hơn 200 tên. Năm 1977, Khmer Đỏ lại tập kích đảo một lần nữa, nhưng bị tiêu diệt hoàn toàn. Trước những năm thập niên 1980, quần đảo chứng kiến nhiều cuộc tấn công của cướp biển Thái Lan và Campuchia.[cần dẫn nguồn]
[sửa] Đa dạng sinh học trên đảo
Rừng trên các đảo còn tốt, chưa hề bị tàn phá. Khu hệ thực vật trên đất liền có ít nhất là 200 loài, ưu thế bởi các loài thuộc họ Bứa (Guttifereae), họ Đậu (Fabaceae) và họ Hồng xiêm (Sapotaceae). Các rạn san hô gặp phổ biến trong vùng và đặc trưng với mật độ cao nhưng tính đa dạng về thành phần loài thấp. Đã xác định được tất cả 99 loài san hô. Các rạn san hô trong khu bảo tồn biển là nơi làm tổ lý tưởng đối với các loài rùa biển đang bị đe dọa trên toàn cầu. Bên cạnh đó, các thảm cỏ biển tại khu vực là nơi kiếm ăn quan trọng của các loài rùa biển trên. Tuy nhiên, trong một vài năm gần đây các loài rùa đến đây làm tổ đã giảm đáng kể, hiện chỉ có một vài tổ rùa được ghi nhận.
Đảo Thổ Chu thuộc quần đảo này lần đầu tiên được Nguyễn Huy Yết và Võ Sĩ Tuấn đề xuất thành lập khu bảo tồn biển năm 1995. Các tác giả đã ghép nó với các đảo Nam Du và Phú Quốc thành khu bảo vệ biển gồm "Các đảo Tây Nam Bộ". Tiếp theo đó, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã đề xuất việc xây dựng khu bảo tồn biển đảo Thổ Chu với diện tích 22.400 ha, trong đó phần đất liền có diện tích 1.190 ha và mặt biển là 21.210 ha. Khu vực này hiện do quân đội quản lý.
