Thổ Chu (quần đảo)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Thổ Châu)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Về hòn đảo cùng tên, xem bài Thổ Chu (đảo).
Quần đảo Thổ Chu
Vị trí của quần đảo Thổ Chu
Vị trí của quần đảo Thổ Chu
Vị trí của quần đảo Thổ Chu
Địa lý
Vị trí Vịnh Thái Lan
Tổng số đảo 8
Đảo lớn Thổ Chu
Hành chính
Việt Nam
Tỉnh Kiên Giang
Huyện Phú Quốc
Thổ Châu
Xã Thổ Châu
Địa lý
Tọa độ: 9°18′10″B 103°12′42″Đ / 9,30278°B 103,21167°Đ / 9.30278; 103.21167Tọa độ: 9°18′10″B 103°12′42″Đ / 9,30278°B 103,21167°Đ / 9.30278; 103.21167
Diện tích 12,22 km²[1]
Dân số (2003)  
 Tổng cộng 756 người[1]
 Mật độ 62 người/km²
Hành chính
Quốc gia  Việt Nam
Tỉnh Kiên Giang
Huyện Phú Quốc
Thành lập 1993
Mã hành chính 31105[1]

Quần đảo Thổ Chu là một quần đảo nằm trong vịnh Thái Lan, ở về phía tây nam đảo Phú Quốc và được xem là ở cực tây nam của Việt Nam. Toàn bộ quần đảo này cấu thành xã Thổ Châu, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang. Nằm cách bờ vịnh Rạch Giá 198 km,[2] đảo Thổ Chu (Thổ Châu) là đảo lớn nhất trong quần đảo và thường được ghi tên là Poulo Panjang (gốc từ tiếng Mã Lai Pulau Panjang, nghĩa là "cù lao dài" hoặc "đảo dài") trên nhiều hải đồ của người phương Tây[3] từ các thế kỉ trước.

Địa lí[sửa | sửa mã nguồn]

Quần đảo Thổ Chu gồm tám đảo là đảo Thổ Chu (13,95 km²), hòn Tử (khoảng 1 km²), hòn Cao Cát, hòn Nhạn, hòn Khô (khoảng 15 m²), hòn Đá Bàn, hòn Xanh và hòn Cao.[4] Trong số này, hòn Nhạn là một đảo nhỏ có diện tích khoảng 2.000 m² với điểm cao nhất đạt độ cao 40 m so với mực nước biển.[5] Đây chính là điểm A1 (9°15′B 103°27′Đ / 9,25°B 103,45°Đ / 9.250; 103.450 (hòn Nhạn)) trên đường cơ sở của Việt Nam. [6]

Đa dạng sinh học[sửa | sửa mã nguồn]

Đảo Thổ Chu thuộc quần đảo này lần đầu tiên được đề xuất thành lập khu bảo tồn biển vào năm 1995. Tiếp theo đó, Ngân hàng Phát triển Châu Á đã đề xuất việc xây dựng khu bảo tồn biển đảo Thổ Chu với diện tích 22.400 hecta, trong đó phần đất liền có diện tích 1.190 ha và mặt biển là 21.210 ha.[7]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Thời Việt Nam Cộng hoà, có khoảng 600 dân - đa số là người Kinh gốc Rạch Giá và chỉ có bốn gia đình gốc Khmer - sống tập trung tại bãi Ngự trên đảo Thổ Chu.[8] Thời gian trước sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, có một sân bay trực thăng và vài chiếc tàu BCF của Hải quân Việt Nam Cộng hòa đóng quân và đã bàn giao lại cho dân quân quản lí để chờ đối phương tiếp quản.[cần dẫn nguồn]

Ngày 10 tháng 5 năm 1975, quân Khmer Đỏ đưa tàu đổ bộ chuyên chở phương tiện (LCM) và ba tàu hộ tống (PCE) đưa quân chiếm đảo chính Thổ Chu mà không tốn một viên đạn, đồng thời bắt khoảng năm trăm dân thường về Campuchia để thảm sát. Từ ngày 24 tháng 5 đến 27 tháng 5 năm 1975, quân Việt Nam tấn công và tái chiếm đảo. Năm 1977, Khmer Đỏ tập kích đảo Thổ Chu một lần nữa nhưng đã bị đánh bại hoàn toàn.[8]

Ngày 27 tháng 4 năm 1992, Uỷ ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang đưa sáu gia đình với khoảng ba mươi người đang cư ngụ tại xã Kiên Hải ra đảo Thổ Chu để lập nghiệp. Ngày 24 tháng 4 năm 1993, Chính phủ Việt Nam quyết định thành lập xã đảo Thổ Châu.[9]

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 2 tháng 5 năm 1973, Việt Nam Cộng hoà lập xã Thổ Châu thuộc quận Kiên Thành, tỉnh Kiên Giang trên cơ sở là đảo Thổ Châu (Thổ Chu) và các đảo lân cận.[2]
  • Năm 1974, xã Thổ Châu nhập vào quận Phú Quốc.[2]
  • Sau ngày hai miền Việt Nam thống nhất, xã Thổ Châu bị giải thể và nhập vào xã An Thới, huyện Phú Quốc.
  • Ngày 24 tháng 4 năm 1993, xã Thổ Châu được tái lập, trực thuộc huyện Phú Quốc của tỉnh Kiên Giang.

Dân cư[sửa | sửa mã nguồn]

Xã Thổ Châu có một ấp với bảy tổ tự quản. Toàn xã có 500 hộ gia đình với gần 2.000 người,[10] trong đó phần lớn là lực lượng hải quânbiên phòng lập gia đình và định cư tại đây, còn lại là dân nhập cư. Dân địa phương sống dựa vào dịch vụ bám vào những chuyến tàu đánh bắt cá, sản xuất tiểu thủ công nhỏ lẻ, trồng trọt, chăn nuôi và đánh bắt hải sản ven bờ.[11] Dân số luôn biến động theo từng mùa, và việc quản lí an ninh trật tự gặp nhiều khó khăn.[12]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin và Truyền thông (Việt Nam). Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2013. 
  2. ^ a ă â Anh Động 2010, tr. 283
  3. ^ Imprimerie du Gouvernement 1879, tr. 59
  4. ^ Nguyễn 2008, tr. 1169
  5. ^ Thanh Dũng (26 tháng 4 năm 2011). “Đảo chim trời”. Thanh niên Online. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2013. 
  6. ^ “Toạ độ các điểm chuẩn đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải của lục địa Việt Nam (đính theo Tuyên bố ngày 12 tháng 11 năm 1982 của Chính phủ nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam)”. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2013. 
  7. ^ “Khu đề xuất Bảo tồn Biển Thổ Chu”. BirdLife International - Chương trình Đông Dương. 15 tháng 2 năm 2004. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2012. 
  8. ^ a ă Hà Thành (27 tháng 4 năm 2009). “Quần Đảo Thổ Chu và trận chiến giải phóng đảo”. Báo điện tử Quân đội Nhân dân. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2012. 
  9. ^ Việt Tiến (29 tháng 6 năm 2011). “Một lần đến Thổ Châu”. Nhân dân Điện tử. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2012. 
  10. ^ Hoàng Vân (20 tháng 5 năm 2011). “Xã đảo Thổ Châu hoàn thành công tác bầu cử”. VietnamPlus. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2012. 
  11. ^ Nguyễn Quốc Bình (8 tháng 2 năm 2010). “Kiên Giang: Thổ Châu - tiềm năng chưa được đánh thức”. Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2012. 
  12. ^ Thái Bình (28 tháng 2 năm 2012). “Công an xã đảo vượt khó, giữ gìn an ninh trật tự”. Báo Công an nhân dân điện tử. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2012. 

Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]

  • Anh Động (Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam) (2010), Sổ tay địa danh Kiên Giang, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, ISBN 978-604-62-0291-2 
  • Nguyễn, Đình Tư (2008), Từ điển địa danh hành chính Nam Bộ, Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia 
  • Cochinchine française: excursions et reconnaissances 1, Sài Gòn: Imprimerie du Gouvernement, 1879  (tiếng Pháp)