Vua (cờ vua)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Mẫu quân vua trong bộ cờ Stauton

Trong cờ vua, quân Vua (, ) là quân cờ quan trọng nhất. Mục tiêu của các đấu thủ trong ván cờ là chiếu hết được vua của đối phương. Nếu quân vua của một kì thủ bị đe dọa bắt, thì quân vua này bị chiếu, và kì thủ ấy phải di chuyển quân để tránh sự đe dọa này. Nếu quân vua không thể tránh bị bắt vào nước tiếp theo, quân vua này bị chiếu hết, và kì thủ bị chiếu hết sẽ thua ván cờ. Dù vua là quân cờ quan trọng nhất, nó lại là một trong các quân cờ yếu nhất (trừ một số trường hợp đặc biệt ở tàn cuộc).

Cách di chuyển[sửa | sửa mã nguồn]

Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 8
7 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 7
6 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 6
5 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 5
4 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 4
3 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 3
2 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 2
1 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Vị trí ban đầu của quân vua.
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 8
7 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 7
6 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 6
5 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 5
4 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 4
3 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 3
2 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 2
1 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Những vị trí mà vua không bị cản trở có thể di chuyển (dấu chấm trắng).
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 8
7 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 7
6 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 6
5 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 5
4 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 4
3 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 3
2 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 2
1 Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text Bản mẫu:Chess diagram alt text 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Những vị trí mà vua bị cản trở (vua trắng) có thể di chuyển (dấu chấm trắng). Vua đen không thể di chuyển đến những vị trí đã bị kiểm soát bởi tượng trắng, mã trắng, hậu trắng hay tốt trắng. Trắng vừa đi Xd1 x, chiếu hết vua đen.

Khi bắt đầu một ván cờ, bên trắng đặt quân vua ở hàng ngang thứ nhất bên phải quân hậu. Bên đen đặt quân vua tại hàng ngang thứ tám, đối diện với vua trắng. Với cách ghi cờ vua, quân vua trắng đặt ở e1 và quân vua đen ở e8.

Một quân vua có thể đi đến một ô trống hoặc đang có một quân của đối thủ với bất kì hướng nào (ngang, dọc, chéo) trừ khi nước đi đó có thể khiến vua ở vào thế bị chiếu. Như vậy, hai quân vua không thể ở hai ô kề nhau (kể cả theo đường chéo). Tuy nhiên, quân vua có thể thực hiện nước chiếu rút với quân tượng, quân xe hay quân hậu. Vua cũng có thể thực hiện nước đi đặc biệt gọi là nhập thành.

Nhập thành[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Nhập thành
Nhập thành gần
Nhập thành xa

Cùng với quân xe, quân vua có thể thực hiện một nước đi đặc biệt gọi là "nhập thành": quân vua di chuyển đến ô cùng màu gần nhất, về phía một trong hai quân xe bên mình và sau đó quân xe được nhảy đến ô bên cạnh quân vua, ở phía ngoài nhằm bảo vệ vua. Kì thủ chỉ được nhập thành khi tất cả các điều kiện sau thỏa mãn:

  1. Cả vua lẫn xe (hai quân thực hiện việc nhập thành) chưa từng di chuyển (chưa đi nước nào)
  2. Không có ô nào giữa hai quân có quân cờ khác.
  3. Quân vua không bị chiếu.
  4. Quân vua không di chuyển ngang qua ô đang bị quân đối phương kiểm soát.

Các trạng thái trong ván cờ[sửa | sửa mã nguồn]

Các quân cờ vua
Chess kdt45.svg Vua Chess klt45.svg
Chess qdt45.svg Hậu Chess qlt45.svg
Chess rdt45.svg Xe Chess rlt45.svg
Chess bdt45.svg Tượng Chess blt45.svg
Chess ndt45.svg Chess nlt45.svg
Chess pdt45.svg Tốt Chess plt45.svg

Chiếu và chiếu hết[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: chiếu (cờ)chiếu hết

Nếu nước đi của một kì thủ khiến vua đối phương bị tấn công, quân vua đó được gọi là bị chiếu, và kì thủ bị chiếu buộc phải ngăn chặn thế bị chiếu ngay lập tức. Có ba cách để chặn thế bị chiếu, đó là:

  • Di chuyển quân vua sang một ô liền kề không bị đối phương kiểm soát.
  • Di chuyển một quân khác đến giữa quân vua và quân đối thủ đang chiếu vua để chặn đường tấn công (không thể dùng cách này nếu bị chiếu bởi quân mã, hay đang bị chiếu đôi).
  • Ăn quân đang tấn công của đối thủ (không thể dùng khi bị chiếu đôi, trừ khi quân vua trực tiếp ăn quân tấn công của đối thủ và nước ăn quân này đồng thời thoát khỏi tầm kiểm soát của các quân khác của đối phương, trong đó có quân chiếu thứ hai).

Nếu cả ba cách trên đều không thể thực hiện được, quân vua bị chiếu sẽ bị chiếu hết, và kì thủ bị chiếu hết thua ván cờ.

Thế PAT (hòa cờ)[sửa | sửa mã nguồn]

Thế PAT xuất hiện khi kì thủ đến lượt đi lại:

  • Không có một nước đi hợp lệ nào.
  • Quân vua không bị chiếu.

Nếu cả hai điều trên cùng xảy ra, quân vua bị rơi vào thế PAT và ván cờ hòa. Kì thủ còn ít quân hoặc không thể thắng thường sử dụng cách này để tránh bị thua.

Vai trò các quân[sửa | sửa mã nguồn]

Quân vua và ba quân tốt.

Trong khai cuộctrung cuộc, quân vua ít khi có vai trò quan trọng trong sự phát triển thế tấn công và phòng thủ. Thay vì thế, kì thủ thường cố nhập thành và tìm một vị trí an toàn cho vua ở góc bàn cờ, sau hàng quân tốt bảo vệ. Trong tàn cuộc, vua lại đóng vai trò quan trọng trong việc tấn công cũng như hộ trợ quân tốt phong cấp.

Hình ảnh quân vua tạo bởi Cinema 4D

Việc xác định giá trị của quân vua so với quân khác là vô nghĩa, bởi không thể thí quân vua. Vì vậy, giá trị quân vua có thể được xem như vô cùng lớn. Ở tàn cuộc, do khả năng tấn công của mình, vua có thể được xem là hơi mạnh hơn một quân mã hoặc quân tượng - Emanuel Lasker xác định quân vua bằng một quân mã cộng với một quân tốt (hay bốn quân tốt theo thang giá trị của cờ vua). Quân vua phòng thủ gần các quân tốt tốt hơn quân mã, và tấn công quân tốt tốt hơn quân tượng.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Bản mẫu:Quân cờ vua