Xung đột Darfur

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Chiến tranh Darfur
Darfur refugee camp in Chad.jpg
Trại dân Darfur tỵ nạn ở Tchad
.
Thời gian 2003-2009[1]/2010[2]
Địa điểm Darfur, Sudan
Kết quả Không rõ
Tham chiến
Sudan Các bè phái Phong trào Công lý và Công bằng
Sudan Liên minh Mặt trận Chuộc lại Dân tộc
Flag of Darfur.svg Lục quân/Phong trào Giải phóng Sudan (phe Minnawi) [Hòa bình]
Khẳng định có hỗ trở của :
 Chad
 Eritrea[3][4][5][6]
Sudan Janjaweed
Sudan Lực lượng vũ trang Sudan
Sudan Cảnh sát Sudan
Lính đánh thuê ngoại quốc
Liên Phi
 Liên Hiệp Quốc
Chỉ huy
Sudan Ibrahim Khalil
Sudan Ahmed Diraige
Flag of Darfur.svg Minni Minnawi
Sudan Omar al-Bashir
Sudan Musa Hilal
Sudan Hamid Dawai
Sudan Ali Kushayb
Sudan Ahmed Haroun[7]
Rodolphe Adada
Liên Hiệp Quốc Martin Luther Agwai
Lực lượng
NRF/JEM: Không rõ
Không áp dụng 9.065
Tổn thất
700+ chiến binh bị giết
300.000 dân thường bị giết
[8]
9.000 dân thường bị giết
2.000.000 rời bỏ nhà cửa
(LHQ ước tính)
450.000 bỏ nhà cửa (Sudan ước tính)
106+ lính chính phủ bị giết
1 lính đánh thuê Nga bị giết[9]
51 lính gìn giữ hòa bình bị giết
.

Xung đột Darfur là cuộc chiến ở khu vực Darfur thuộc Sudan do tranh chấp bộ tộc.

Thành phần giao chiến chính có Phong trào Công lý và Bình đẳng, Phong trào Quốc gia vì Cải cách và Phát triển, Quân đội/Phong trào Giải phóng Sudan và lực lượng dân binh "janjawid" do chính phủ Khartoum chỉ đạo. Phe thân chính phủ đa số thuộc chủng tộc Ả Rập như bộ tộc du mục Baggara. Phe chống chính phủ là các bộ tộc ngụ canh gồm Fur, Zaghawa và Massaleit.

Cuộc xung đột bắt đầu từ năm 2003 vì nhiều lý do, trong số đó phải kể nạn hạn hán nhiều năm thường làm sa mạc hóa vùng Darfur và nạn nhân mãn, gây áp lực lên môi trường vốn đã khan hiếm nước.

Nạn thiếu nước gay gắt nhất ở miền bắc Darfur khiến các bộ tộc du mục không có đủ nước cho đàn mục súc nên họ đã xâm nhập vùng đất phía nam nơi các bộ tộc ngụ canh sinh sống.

Bản chất[sửa | sửa mã nguồn]

Cuộc chiến ở Darfur là sự đối đầu của chính quyền gốc Ả Rập ở Khartoum với thành phần người gốc Châu Phi vốn nổi dậy năm 2003 với lý do bị chính quyền Sudan đàn áp. Chính quyền Khartoum bị thế giới lên án là đã đưa thành phần dân quân Ả Rập do họ huấn luyện và vũ trang đến khủng bố dân chúng ở Darfur bằng mọi hình thức, kể cả việc tàn sát và cưỡng hiếp tập thể để khuất phục họ. Theo các giới chức Liên Hiệp Quốc, có đến 300.000 người đã bị giết và hơn 2,5 triệu người phải rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn. Phía chính quyền Sudan nói rằng các con số này đã được thổi phồng.

Mốc thời gian[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 10 2006[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 22 tháng 10, chính phủ Tchad cáo buộc chính quyền Khartoum là đã hỗ trợ lực lượng nổi dậy mang tên Liên minh Lực lượng Dân chủ và Phát triển (UFDD), tái tục các hoạt động chống lại chính phủ của tổng thống Idriss Deby Itno. Sudan nói không can dự vào các cuộc tấn công của lực lượng UFDD, một liên minh quân sự của nhiều nhóm nổi dậy, nhắm vào các thị trấn trong vùng Goz Beida gần biên giới Sudan. Ít ngày sau đó, Sudan thực hiện các vụ oanh tạc thả bom các làng mạc biên giới.

Thứ bảy, 28 tháng 10, chính phủ Tchad tố cáo chính quyền Sudan thả bom bốn làng ở sát biên giới với khu vực Darfur của Sudan, nơi đang có các cuộc giao tranh giữa quân đội chính phủ Sudan và lực lượng nổi dậy. Bộ trưởng Thông tin Tchad, Hourmadji Moussa Doumgor, nói "không lực Sudan đã oanh tạc các làng mạc Tchad ở Bahai, Tine, Karyari và Bamina, phá hủy nhà cửa thường dân và gây thống khố cho người dân ở vùng biên giới của Tchad. Chính phủ Tchad chờ đợi Liên minh châu Phi, Cen-Sad (các quốc gia trong vùng sa mạc Sahel-Sahara) và Liên Hiệp Quốc phải lên án các vụ oanh tạc nhắm vào người dân Chad và có biện pháp chấm dứt các cuộc tấn công này."

Doumgor, cũng là phát ngôn viên của chính phủ Chad, cảnh cáo "trước sự gia tăng quấy rối của chính phủ Sudan, chúng tôi phải có biện pháp chuẩn bị để lực lượng quân sự và an ninh của chúng tôi làm nhiệm vụ của mình."

N'DjamenaKhartoum chính thức đồng ý bình thường hóa quan hệ ngoại giao vào ngày 8 tháng 8, 2006 sau nhiều tháng trời có những cáo buộc qua lại giữa hai bên là nước này hỗ trợ lực lượng nổi dậy trong nước kia. Sudan cáo buộc Tchad đã can thiệp vào tình hình Darfur, nơi có cuộc chiến giữa thành phần người gốc Châu Phi và lực lượng dân quân Janjaweed gốc Ả Rập do chính quyền Khartoum bảo trợ từ năm 2003. Tính đến tháng 10 năm 2006, có ít nhất 200.000 người đã chết vì chiến tranh, đói kém và bệnh tật trong khu vực này. Liên Hiệp Quốc cũng nói là ngoài số người chết còn có khoảng 200.000 người khác đã phải bỏ nhà cửa đi lánh nạn trong các trại tị nạn ở Tchad.

Tháng 1 2009[sửa | sửa mã nguồn]

Đầu tháng 1, lực lượng nhóm nổi dậy chính ở Darfur là Phong trào Công lý và Công bằng chiếm Muhajeria từ tay một nhóm nổi dậy khác đã ký thỏa ước hòa bình với chính phủ Sudan. Chính quyền Sudan bày tỏ sự quyết tâm chiếm lại thị trấn này.

Ngày thứ Bảy, 24 tháng 1, các phi cơ của chính phủ Sudan thả bom một thị trấn do lực lượng nổi dậy kiểm soát ở phía Nam Darfur, làm thiệt mạng một đứa trẻ, làm cháy nhiều nhà cửa và khiến thường dân phải chạy vào lánh nạn ở khu đóng quân của lực lượng bảo vệ hòa bình. Vụ thả bom phá hủy tám căn nhà tại thị trấn Muhajeria, nơi có 30.000 sinh sống, phần lớn là những nạn nhân chiến cuộc chạy về đây từ những vùng giao tranh khác, theo lời Noureddine Mezni, phát ngôn viên của lực lượng hỗn hợp bảo vệ hòa bình LHQ và Liên Phi ở Darfur.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]