Cacbua

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Cacbua

Trong hóa học, Cacbua được dùng để nói một cách không rõ ràng tới một trong ba loại hợp chất sau:

1. Ion đa nguyên tử C22−, hay muối bất kỳ của nó. Trong các chất này tồn tại bộ ba liên kết cộng hóa trị giữa hai nguyên tử cacbon.

2. Ion đơn nguyên tử C4−, hay muối bất kỳ của nó. Ion này là một bazơ mạnh và nó kết hợp với bốn proton để tạo ra mêtan: C4− + 4 H+ → CH4.

3. Hợp kim chứa cacbon hay chất thêm vào trong kim loại hay chất bán dẫn, chẳng hạn như thép.

Ví dụ[sửa | sửa mã nguồn]

Xem Thể loại:Cacbua để có danh sách các cacbua.

Các loại cacbua[sửa | sửa mã nguồn]

Mêtua[sửa | sửa mã nguồn]

Muối tương ứng với ion C4− có thể được gọi là mêtua. Các mêtua nói chung phản ứng với nước để tạo ra mêtan.

Axêtylua[sửa | sửa mã nguồn]

Muối tương ứng với ion C22− có thể được gọi là axêtylua. Axêtylua nói chung phản ứng với nước để tạo ra axêtylen.

Hợp chất không thích hợp với khái niệm thông thường về hóa trị hay hóa học lượng pháp[sửa | sửa mã nguồn]

Cacbua kẽ[sửa | sửa mã nguồn]

Các cacbua này được tạo ra với các kim loại; chúng thông thường có các tính chất của kim loại.

Cacbua cộng hóa trị[sửa | sửa mã nguồn]

Các nguyên tố có độ âm điện tương tự như cacbon chủ yếu tạo ra các hợp chất cộng hóa trị. Ví dụ, cacbua silic chủ yếu chứa liên kết cộng hóa trị; nó có cấu trúc tương tự như kim cương.

Thuộc tính[sửa | sửa mã nguồn]

Trong điều kiện nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn, các cacbua kim loại phản ứng mạnh với nước để tạo ra các ôxít hay hyđrôxít kim loại và khí dễ cháy axêtylen, ví dụ:

CaC2 + 2H2O → C2H2 + Ca(OH)2

Đèn cacbua, một nguồn chiếu sáng quan trọng cho các công việc ngầm dưới đất như khai thác mỏ và thám hiểm hang động, cũng như trong quá khứ được dùng trong các hải đăng, hoạt động theo nguyên lý sản xuất và đốt cháy axêtylen theo nhu cầu bổ sung nước vào cacbua canxi (đất đèn).

Các nguồn chiếu sáng bằng khí, sử dụng khí axêtylen sinh ra từ cacbua, đã được sử dụng trong một số ngôi nhà trước khi đèn dây tóc thắp sáng bằng điện được sử dụng rộng rãi. Nó cũng từng là nguồn thắp sáng chính cho xe đạp và các loại xe tải trước khi có khả năng sử dụng rộng rãi các loại đèn điện và pin. Cacbua dùng ở đây còn gọi là đất đèn, là cacbua canxi- được điều chế trong công nghiệp bằng phản ứng của của hỗn hợp than cốcđá vôi được nung tới nhiệt độ cao trong lò hồ quang.

Tại các khu vực miền bắc, miền đông và miền nam Hà Lan và tại Bỉ thì cacbua còn được sử dụng trong pháo hoa. Để tạo ra tiếng nổ, cacbua và nước được cho vào thùng đựng sữa có đậy nắp. Nguồn kích cháy thường là lửa từ các ngọn đuốc. Một số làng ở Hà Lan đốt một dãy các thùng sữa được xếp thành hàng theo như truyền thống cũ.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • Xem trang này để biết các thảo luận về cấu trúc của cacbua.
  • Xem trang này để biết cách chế tạo Cacbua canxi bằng hồ quang.