Dung dịch Piranha

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Dung dịch Piranha là một hỗn hợp thường có tỷ lệ 3:1 của axít sulfuric (H2SO4) đậm đặc và perôxít hiđrô 25-30% (H2O2). Các kiểu pha khác có thể có tỷ lệ 4:1 hay 7:1. Một dung dịch tương tự khác, đôi khi gọi là dung dịch Piranha bazơ là dung dịch tỷ lẹ 3:1 giữa hydroxit amoni (NH4OH) và perôxít hiđrô 25-30%. Dung dịch Piranha dùng để rửa các chất bẩn hữu cơ bám trên bề mặt của một chất nền. Là một hỗn hợp có tính ôxi hóa mạnh nên nó có thể rửa sạch hầu hết các vật liệu hữu cơ. Dung dịch Piranha đôi khi cũng được dùng để khắc axít đối với titan.

Bảo hộ lao động[sửa | sửa mã nguồn]

Khi làm việc với dung dịch Piranha cần phải được trang bị các bảo hộ lao động đặc biệt như kính bảo hộ, găng tay nhựa, áo bảo hộ, khẩu trang và các thiết bị phòng thí nghiệm như tủ hút có tốc độ gió lớn hơn hoặc bằng 0,4 m/s.

An toàn[sửa | sửa mã nguồn]

Dung dịch Piranha có thể gây nổ nếu như nồng độ của perôxít hiđrô lớn hơn 50%. Hỗn hợp mới pha tỏa nhiệt rất mạnh, có thể lên đến 120°C đối với dạng axít và 60°C đối với dạng bazơ. Khi chuẩn bị dung dịch, phải rót nhanh perôxít hiđrô vào axít sulfuric đậm đặc[1], vì ngay lập tức phản ứng tỏa nhiệt sẽ xảy ra và sinh ra khí, không được thay đổi trình tự. Không đổ chung hỗn hợp này với các chất hữu cơ như axeton (CH3COCH3), rượu isopropyl (C3H8O), nilông v.v. vì sẽ gây nổ.

Khi thao tác công việc, phải nhúng cẩn thận, từ từ vật liệu có vết bẩn hữu cơ vào bể dung dịch Piranha. Các vật liệu nền phải được rửa sạch, làm khô trước khi nhúng. Không được chứa dung dịch này trong bình có nắp đậy kín, khí sinh ra sẽ gây nổ bình chứa. Nên để ở trong tủ hút.

Cách dùng[sửa | sửa mã nguồn]

Dung dịch Piranha nên sử dụng ngay sau khi chuẩn bị. Dung dịch nóng sẽ rửa sạch các vết bẩn hữu cơ trên vật liệu nền, ôxi hóa, thủy phân hóa hầu hết các bề mặt kim loại. Thời gian rửa từ 10 đến 40 phút. Sau khi lấy vật liệu nền ra khỏi dung dịch, rửa lại thật nhiều với nước khử ion hóa (hoặc nước cất). Để tránh sốc nhiệt có thể làm gãy vật liệu nền, khi nhúng vào bể, nên nhúng từ từ.

Ứng dụng[sửa | sửa mã nguồn]

Dung dịch Piranha được sử dụng trong ngành công nghiệp vi điện tử, ví dụ để rửa các quang trở làm từ silic.

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]