Fa Ngum

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Fa Ngum
Vua
Trị vì	Lan Xang: 1354 - 1393
Tên đầy đủ	Somdetch Brhat-Anya Fa Ladhuraniya Sri Sadhana Kanayudha Maharaja Brhat Rajadharana Sri Chudhana Negara
Sinh	1316
	Muang Sua
Mất	1393
	Nan
Tiền nhiệm	Không
Kế nhiệm	Samsenethai

Somdetch Brhat-Anya Fa Ladhuraniya Sri Sadhana Kanayudha Maharaja Brhat Rajadharana Sri Chudhana Negara được biết nhiều hơn với tên Fa Ngum hay Phà Ngùm (1316 – 1393, sinh ra ở Muang Sua, mất ở Nan) đã thiết lập vương quốc Lan Xang của Lào vào năm 1354.

Fa Ngum là cháu nội của Souvanna Khamphong, người trị vì Xieng Dong Xieng Thong và là hậu duệ của Khun Lo. Lúc còn nhỏ, ông sống lưu vong tại triều đình Angkor cùng với cha mình và cuối cùng ông đã kết hôn cùng công chúa Khmer. Người ta tin rằng cha của ông bị gửi đến Angkor vì dụ dỗ một vương phi của Souvanna Khamphong.

Giữa thời kỳ 1350-1351, các nguồn lịch sử ^[1] chỉ ra rằng Fa Ngum đã điều động được khoảng 10.000 lính để cùng ông từ Angkor đến các khu vực ngày nay là Lào, Việt Nam và Campuchia.

Ông đã xâm lăng Nghệ An cũng như các thung lũng sông Hồng và sông Đà ở Việt Nam ngày nay cũng như ở Isan ngày nay của Thái Lan. Gia đoạn 1352-1354, ông đã chiếm Muang Sing, Muang Huom, Xieng Hung, Pak Ou và Pak Beng. Năm 1353, ông đã đánh trận cuối chống lại ông bác (chú hay cậu ?) gần Xieng Dong Xieng Thong và đã chiến thắng, trở thành một ông chủ một vùng đất không có ai tranh chấp và ông gọi nó là Lan Xang.

Năm 1373, những người trong hoàng gia và quý tộc trục xuất ông. Con trai ông là Un Heuan (thường gọi là Samsenethai) lên ngôi vua Lan Xang.