Lâu đài Nesvizh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Lâu đài Nesvizh
Welterbe.svg Di sản thế giới UNESCO
Несвиж-2012-1.jpg
Quốc gia  Belarus
Kiểu Văn hóa
Hạng mục ii, iv, vi
Tham khảo 1196
Vùng UNESCO châu Âu
Lịch sử công nhận
Công nhận 2005 (kì thứ 29th)

Lâu đài Nesvizh (tiếng Belarus: 'Нясьвіскі замак, Niasvižski zamak', tiếng Nga: Мирский замок, tiếng Ba Lan: Nieświeski zamek, tiếng Litva: Nesvyžius) là nơi cư trú của gia tộc Radziwiłł tại thành phố NiasvižBelarus.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Bất động sản này do gia tộc Radziwiłł, 1 gia tộc quyền thế sở hữu từ năm 1533, khi được thưởng cho Mikołaj Radziwiłł và người em Jan Radziwiłł sau khi gia tộc Kiszka tuyệt tự. Vì gia tộc Radziwiłł là 1 trong các thị tộc rất quan trọng và giàu có nhất ở đại công quốc Litva thời đó, nên Văn khố của Litva đã được dời về lâu đài này năm 1551. Năm 1586 tài sản này trở thành 1 ordynacja (tài sản thừa kế của con trưởng).

Năm 1582 Mikołaj Krzysztof "Sierotka" Radziwiłł, thống chế của Litva, kiêm voivode (tương đương tổng đốc) của Trakai, Vilnius và tổng trấn (castellan) của Šiauliai, bắt đầu xây dựng 1 lâu đài vuông, 3 tầng hùng vĩ. Mặc dù công trình được xây dựng trên 1 cấu trúc cũ của 1 lâu pháo đài từ thời trung cổ, lâu pháo đài cũ đã hoàn toàn biến thành 1 lâu đài kiểu baroque-phục hưng. Việc xây dựng hoàn tất năm 1604 và nửa thế kỷ sau còn thêm nhiều galleries. Các góc của lâu đài được tăng cường bằng 4 tháp hình 8 cạnh.

Năm 1706, trong thời Đại chiến Bắc Âu, quân đội của Charles XII (Thụy Điển) đã cướp phá và hủy hoại các pháo đài. Nhiều thập kỷ sau gia tộc Radziwiłł mời vài kiến trúc sư người ĐứcÝ để tu bổ về cơ bản và nới rộng lâu đài. Antoni Zaleski đã trang trí các mặt ngoài màu vàng bằng stucco (chất giả đá hoa) kiểu baroque. Thế kỷ 16, các cổng của lâu đài cũng được tái kiến thiết và nhà tháp 2 tầng bên trên cổng được đặt thêm 1 chỏm nhọn. Trong thời gian này, 3 tòa nhà riêng biệt bao quanh sân trong cũng được nối vào 1 cấu trúc đơn.

Công trình kiến trúc quan trọng nhất ở Nesvizh là nhà thờ Mình thánh chúa Kitô (picture) (từ 1587 tới 1603), nối với lâu đài này bằng 1 đường đê ngang qua 1 mương. Nhà thờ này có các quan tài của 72 thành viên gia tộc Radziwiłł, mỗi người chôn trong 1 quan tài riêng bằng gỗ bu-lô và đánh dấu bằng huy hiệu Trąby.

Do kiến trúc sư người Ý Gian Maria Bernardoni (1541 tới 1605) thiết kế, nhà thờ này được coi là đền thờ dòng Tên đầu tiên lấy mẫu theo nhà thờ Il GesùRoma, và là ngôi nhà thờ lớn (basilica) đầu tiên trên thế giới có vòm với mặt ngoài kiểu Baroque, đồng thời cũng là tác phẩm kiến trúc baroque đầu tiên ở Đông Âu.

Ngoại trừ các ngôi mộ sang trọng trau chuốt, bên trong nhà thờ còn có một số tranh fresco theo xu hướng nghệ thuật baroque từ thập niên 1770 và bàn thờ Thánh giá, do các nhà điêu khắc Venezia làm năm 1583.

Năm 1770 lâu đài Nesvizh bị quân đội Nga chiếm và gia tộc Radziwiłł bị trục xuất. Ngay sau đó, Văn khố của Litva được chuyển tới thành phố Sankt-Peterburg, còn phần lớn các công trình nghệ thuật khác của lâu đài được phân chia cho các nhà quí tộc Nga.

Lâu đài Nesvizh bị quân đội Nga và chính các chủ nhân của nó bỏ bê, và dần dần rơi vào tình trạng ọp ẹp. Tuy nhiên nó được trả lại cho gia tộc Radziwiłł, và từ năm 1881 tới 1886, các phần bên trong của lâu đài đã được hoàng thân Anton Radziwiłł và bà vợ người Pháp, Marie de Castellane cho tu bổ lại. Họ cũng cho thiết kế 1 công viên vườn cảnh kiểu Anh trên 1 diện tích rộng hơn 1 km2. Công viên vườn cảnh này là 1 trong các công viên cùng loại lớn nhất ở châu Âu.

Khu đất đai của lâu đài ngày nay.

Năm 1939, gia tộc Radziwiłł lại bị Hồng quân Liên Xô trục xuất khỏi lâu đài. Trong thời Liên bang Xô Viết, lâu đài được dùng làm nơi an dưỡng và công viên bị bỏ bê.

Năm 1994, quần thể lâu đài này được chỉ định là khu bảo tồn văn hóalịch sử quốc gia. 11 năm sau (năm 2005), quần thể lâu đài này được UNESCO đua vào danh sách Di sản thế giới trong khóa họp thứ 29. Việc tái thiết đang tiến hành đã bị chỉ trích gay gắt là tái thiết không chính đáng nhiều công trình kiến trúc đã bị tàn phá lâu, nhất là tháp chuông.

Năm 2002 tầng trên cùng của tòa nhà cư ngụ đã bị 1 trận hỏa hoạn phá hủy.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Tọa độ: 53°13′22,36″B 26°41′30,25″Đ / 53,21667°B 26,68333°Đ / 53.21667; 26.68333