Lý Chí Thỏa

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Lý Chí Thỏa (Trung văn giản thể: 李志绥; Trung văn phồn thể: 李志綏; bính âm: Lǐ Zhìsuī) (sinh 1919 tại Bắc Kinh, Trung Quốc, mất 13 tháng 2 năm 1995 tại Carol Stream, Illinois), từng là bác sĩ riêng và người thân tín của Mao Trạch Đông [1], tác giả nhiều tác phẩm y khoa và hồi ký về Mao.

Bác sĩ Lý Chí Thỏa xuất thân từ một gia đình dòng dõi, nhiều đời sống bằng nghề y khoa, với ông nội là Lide Li, danh y Trung Quốc tại Mãn Châu. Năm 1945, ông tốt nghiệp Đại học y khoa tại Tứ Xuyên, từ năm 1950 là giám đốc bệnh viện riêng dành cho các lãnh đạo hàng đầu của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa [2]. Từ năm 1954 được bổ nhiệm làm bác sĩ riêng của Mao Trạch Đông và trở thành người thân tín của Mao, cho đến khi Mao qua đời năm 1976.

Sau khi Mao chết, ông cũng đứng đầu quá trình nghiên cứu ướp xác và bảo quản thi hài Mao Trạch Đông tại Nhà kỷ niệm Mao Chủ tịch tại Bắc Kinh cũng như thuyết giảng nhiều về các đề tài y khoa [2]. Từ năm 1980 được bổ nhiệm là Phó chủ tịch Hiệp hội Y khoa Trung Quốc (中华医学会、), Hiệp hội lão khoa Trung Quốc (中国老年学会), là chủ biên tập san Y học Trung Quốc (中华医学) và American Journal of Medicine, phiên bản Trung Quốc. Là một bác sĩ, Lý quan tâm đến tâm thần học. Trong tháng 10 năm 1986, Lý đã viết lời tựa cho sách giáo khoa Trung Quốc đầu tiên về thuốc an thần (Psychopharmacological), "Điều trị rối loạn tâm thần bằng thuốc an thần". "[Biên tập: Tiến sĩ Neng Cai (Tsai) (蔡能), Hong-zhang Shi (史鸿璋) và nhiều người khác, NXB Khoa học Công nghệ Thượng Hải, tháng 5 năm 1987].

Di cư sang Hoa Kỳ vào năm 1988. Xuất bản sách Bác sĩ riêng của Mao năm 1994. Vài tuần sau khi ông công bố trên một cuộc phỏng vấn truyền hình rằng ông sẽ viết một cuốn hồi ký nữa, Lý đã chết vì một cơn đau tim tại nhà của con trai mình. Ông đã sống với con trai của mình tại Illinois sau khi di cư đến Hoa Kỳ. Sau đó, tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, tên của bác sĩ riêng của Mao đã bị xóa bỏ khỏi các sách lịch sử chính thức và phương tiện truyền thông chính thống [3].

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

Tác phẩm Bác sĩ riêng của Mao của Lý Chí Thỏa:

  • Ấn bản tiếng Trung: 毛泽东私人医生回忆录 (Hồi ký Bác sĩ riêng của Mao), dịch và biên tập: Hong Chaoying (戴洪超英譯), Nhà xuất bản tại Đài Loan của China Times (時報文化出版企業有限公司), 1994
  • Ấn bản tiếng Anh: The private life of Chairman Mao: The memoirs of Mao's private physician (Cuộc sống riêng tư của Chủ tịch Mao, hồi ký của bác sĩ riêng của Mao), NXB Random House, New York (1994), ISBN 0679764437
  • Ấn bản tiếng Việt: Bí mật cuộc đời Mao Trạch Đông, hồi ký Bs Lý Chí Tuy, Duy Nguyên Trần Ngọc Dung dịch, NXB Thế giới, Ca., 1995. Bác sĩ riêng của Mao, Nhà xuất bản Ngoại văn, 2004.

Sách của ông là một sự vinh danh người vợ cuối của ông, người đã thúc giục chồng của mình viết để chia sẻ kiến thức của mình với phần còn lại của thế giới.

Trong thời gian làm bác sĩ riêng của Mao, Lý đã ghi chép một loạt các nhật ký trong giai đoạn này[2]. Nhờ một phần vào bộ ghi chép đó (khoảng 40 cuốn nhật ký đã bị cố ý phá hủy trong cuộc Cách mạng Văn hóa nguy hiểm), Lý đã đưa ra một mô tả chi tiết về người đàn ông mà ông đã phục vụ trong 22 năm. Lý đã mô tả về Mao với đặc trưng là sự tàn nhẫn, vô cảm, xảo trá, tham nhũng, không dung nạp bất đồng chính kiến​​, không muốn thừa nhận thất bại, không quan tâm đến vệ sinh cá nhân, nghiện thuốc an thần Barbiturate, và say mê nhân tình trẻ[2]. Các cuốn sách này đã bị cấm ở Trung Quốc và bị xem như là "vu khống", nhưng đã trở thành bestseller trong tiếng Anh và một số ngôn ngữ khác, cũng cung cấp các chi tiết quan trọng mà trước đó chưa từng được biết về nhiều đồng chí, đồng nghiệp của Mao Trạch Đông và các sự kiện quan trọng xảy ra trong thời gian cai trị của Mao[2].

Cuốn sách là đề tài của những tranh luận về tính xác thực. Tạp chí Foreign Affairs nhận xét "Rõ ràng không có lý do gì để nghi ngờ mức độ chính xác của những thông tin của bác sĩ Lý và cuốn sách là một nỗ lực hợp lý để ghi lại những trải nghiệm của mình" và uy tín của ông và mức độ khả tín của những thông tin đã được tăng cường bởi những học giả về lịch sử Trung Quốc. Cuốn sách đã được ca ngợi như có thể là nguồn tốt nhất, hoặc là nguồn thông tin duy nhất về những sự kiện chính trị lớn tại Trung Quốc, những tranh chấp trong hàng ngũ lãnh đạo cao cấp của Trung Quốc, và cuộc sống riêng tư vá cá tính của nhân vật Mao"[4]. Ngược lại, một nhóm ba nhà nghiên cứu đã chứng minh nhiều chi tiết mà họ cho là Lý Chí Thỏa đã ngụy tạo trong sách. Ví dụ, Lý không phục vụ Mao vào năm 1954 như ông viết trong sách, thay vào đó những hồ sơ y tế cũ của Mao cho thấy Lý Chí Thỏa chỉ chăm sóc Mao có 1 ngày duy nhất (ngày 3 tháng 6 năm 1957). Như vậy, Lý Chí Thỏa không phải là bác sĩ thường trực của Mao Trạch Đông và vì thế không có khả năng có được những thông tin riêng tư, "bí mật" mà ông viết ra trên sách[5].

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Derek Davies. “Cáo phó: Lý Chí Thỏa”. The Independent, 17 February 1995. Truy cập ngày 4 tháng 2 năm 2012. 
  2. ^ a ă â b c “Mục từ Lý Chí Thỏa (Li Zhisui)”. Từ điển bách khoa Encyclopedia Britannica, ấn bản 2009. Truy cập ngày 4 tháng 2 năm 2012. 
  3. ^ Trích Lời nói đầu sách Bác sĩ riêng của Mao
  4. ^ Wills, John E., Jr. (1994). “The Emperor Has No Clothes: Mao's Doctor Reveals the Naked Truth”. Foreign Affairs. 
  5. ^ Lin Ke, Xu Tao and Wu Xujun (1995). Lishi de Zhenshi: Mao Zedong Shenbian Gongzuo Renyuan de Zhengyan (The Truth of History: Testimony of the personnel who had worked with Mao Zedong). Hong Kong: Liwen Chubanshe. Page 150

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]