Lý Lan
| Lý Lan | |
|---|---|
 Lý Lan |
|
| Sinh | 16 tháng 7, 1957 Thủ Dầu Một, Bình Dương |
| Học vấn | Trung học Gia Long Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh |
| Alma mater | Đại học Wake Forest (M.A. ngành Văn học Anh) |
| Công việc | Nhà văn, nhà thơ, dịch giả |
| Nổi tiếng vì | dịch giả của Harry Potter bản tiếng Việt |
| Tác phẩm | Tùy bút Cổng trường mở ra |
| Hôn nhân | Mart Stewart |
Lý Lan (sinh ngày 16 tháng 7 năm 1957) là một nữ nhà văn, nhà thơ và dịch giả tiếng Anh của Việt Nam.
Mục lục |
Tiểu sử[sửa]
Lý Lan sinh ra tại Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương. Quê mẹ ở Lái Thiêu, quê cha ở huyện Triều Dương, thành phố Sán Đầu, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Tám năm đầu đời Lý Lan sống ở quê mẹ, sau khi mẹ mất thì gia đình về Chợ Lớn định cư.
Lý Lan học khoảng một năm ở trường làng, nửa năm ở trường Trung Chánh, và Tiểu học Chợ Quán, Trung học Gia Long, Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, và cao học (M.A.) Anh văn ở Đại học Wake Forest (Mỹ).
Từ năm 1980 Lý Lan bắt đầu dạy ở trường Trung học Cần Giuộc (Long An), năm 1984 chuyển về trường Trung học Hùng Vương, Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 1991 chuyển qua trường Trung học Lê Hồng Phong, năm 1995 sang dạy ở Đại học Văn Lang đến năm 1997 thì nghỉ dạy.
Lý Lan lập gia đình với Mart Stewart, một người Mỹ và hiện định cư ở cả hai nơi, Hoa Kỳ và Việt Nam.[1]
Tác phẩm[sửa]
Truyện ngắn đầu tay của Lý Lan là Chàng Nghệ Sĩ in trên báo Tuổi Trẻ và được giải thưởng (năm 1978). Lan tiếp tục viết và đăng truyện trên báo Tuổi Trẻ, Văn Nghệ Giải Phóng, Khăn Quàng Đỏ.
Tập truyện ngắn đầu tay Cỏ Hát (in chung với Trần Thùy Mai) xuất bản năm 1983 (nhà xuất bản Tác Phẩm Mới, Hà Nội). Tập truyện thiếu nhi Ngôi Nhà Trong Cỏ (NXB Kim Đồng, Hà Nội, 1984) được giải thưởng văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tập thơ Là Mình Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 2005) được giải thưởng thơ Hội Nhà Văn TP HCM.
Tùy bút Cổng trường mở ra của Lý Lan được in trong Sách giáo khoa lớp 7, tập 1 của Việt Nam.[2]
Harry Potter[sửa]
Lý Lan là người đã được Nhà xuất bản Trẻ giao công việc dịch truyện Harry Potter sang tiếng Việt[3]. Với ngôn từ phong phú của mình, Lý Lan đã khiến cho Harry Potter để lại dấu ấn đậm nét trong người đọc Việt Nam[4]. Công việc dịch truyện Harry Potter không phải là đơn giản, bởi câu chuyện chứa đựng nhiều từ tiếng Anh rất khó xác định nghĩa. Nhưng, Lý Lan đã dịch một cách khá chính xác và nhanh chóng tìm ra trong kho tàng của tiếng Việt nghĩa phù hợp cho những từ tiếng Anh đó.[3]
Tuy nhiên cũng có một số cách chơi chữ trong Harry Potter mà Lý Lan đã bỏ qua hoặc không thể chuyển tải bằng tiếng Việt[5], hoặc một số trường hợp dịch sai[6][7][8][9]. Đôi lúc lạm dụng việc dịch các câu thần chú sang tiếng Việt ở tập 7 quá nhiều.
Một số từ khó trong Harry Potter mà Lý Lan dịch:
| Tiếng Anh | Tiếng Việt | Ghi chú |
|---|---|---|
| Horcruxes | Trường sinh linh giá | Tập 6 |
| Felix Felicis | Phúc lạc dược | Tập 6 |
| Spinner's End | Đường bàn xoay | Tập 6 |
Lý Lan luôn hợp tác cùng với Nhà xuất bản Trẻ để dịch và cho ra mắt bản tiếng Việt với thời gian nhanh nhất, thể hiện qua việc vừa dịch vừa phát hành bằng các tập sách mỏng (từ tập 1 đến tập 5) và phát hành tập 6 chỉ trong 40 ngày sau bản tiếng Anh. Tuy nhiên, do áp lực thời gian, đã có những sai sót khi dịch. Ví dụ như, trong vài tập đầu của tập nhỏ tập 5, Lý Lan đã dịch Harry Potter and the Order of Phoenix là Harry Potter và Mệnh lệnh Phượng hoàng, sau khi dịch tới các phần sau, cô mới dịch theo đúng ý nghĩa của tác giả là Harry Potter và Hội Phượng hoàng. Hay trong tập 6, Lý Lan chỉ dịch 25 chương đầu còn 5 năm chương sau do Hương Lan dịch, nên hai giọng văn có phần không ăn khớp với nhau.[3]
Các tác phẩm đã xuất bản[sửa]
- Nơi Bình Yên Chim Hót (NXB Cà Mau, Cà Mau, 1986)
- Chút Lãng Mạn Trong Mưa (NXB Trẻ, TP HCM, 1987)
- Hội Lồng Đèn (NXB Kim Đồng, Hà Nội, 1991)
- Chiêm Bao Thấy Núi (NXB Trẻ, TP HCM, 1991)
- Truyện (in chung với Nguyễn Thị Minh Ngọc và Nguyễn Hải Chí, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh 1992)
- Những Người Lớn (NXB Kim Đồng, Hà Nội, 1992)
- Mưa Chuồn Chuồn (NXB Kim Đồng, Hà Nội, 1993)
- Chân Dung Người Hoa (NXB Văn Hoá, Hà Nội, 1994)
- Đất Khách, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 1995)
- Bí Mật Của Tôi và Thằn Lằn Đen (NXB Trẻ, TP HCM,1996)
- Lệ Mai, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 1998)
- Thơ (in chung với Thanh Nguyên và Lưu Thị Lương, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 1998)
- Sài Gòn Chợ Lớn Rong Chơi Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 1998)
- Khi Nhà Văn Khóc, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 1999)
- Dặm Đường Lang Thang, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 1999)
- Dị Mộng (NXB Trẻ, TP HCM, 2000)
- Quán Bạn (in chung với Thanh Nguyên, Lưu Thị Lương và Chim Trắng, NXB Trẻ, TP HCM, 2001)
- Một Góc Phố Tàu (NXB Văn học, Hà Nội, 2001)
- Ba Người và Ba Con Vật (NXB Kim Đồng, Hà Nội, 2002)
- Là Mình, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 2005)
- Người Đàn Bà Kể Chuyện, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 2006)
- Miên Man Tùy Bút, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 2007)
- Tiểu Thuyết Đàn Bà, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 2008)
- Hồi Xuân, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 2009)
Tham khảo[sửa]
- ^ Nhà văn Lý Lan: "Tôi là mình"!
- ^ Yên Khương (12 tháng 4 năm 2009). “Nhà văn Lý Lan: Mẹ đưa con đến trường - mãi là biểu tượng đẹp nhất!”. Báo Thể thao & Văn hóa. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2009.
- ^ a b c Phỏng vấn cô Lý Lan - Harry Potter's Fans Viet Nam
- ^ Ý kiến độc giả về bản dịch 'Harry Potter 6' lậu trên net
- ^ Puns and Word Play
- ^ Mistranslations: A draught or draft?
- ^ Mistranslations: What kind of owl brought Draco Malfoy's mail?
- ^ Mistranslations: Is the boa constrictor in 'The Little Prince' different from the one in Harry Potter?
- ^ Mistranslations: And what is Nagini milked for anyway?
Liên kết ngoài[sửa]
 |
Bài viết tiểu sử này vẫn còn sơ khai. Bạn có thể giúp Wikipedia bằng cách mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn. |
