Lầu Ông Hoàng
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Lầu Ông Hoàng - một địa danh tham quan nằm trên 1 trong 5 ngọn đồi đẹp nhất ở Bà Nài phường Phú Hài-Phan Thiết, nơi ông hoàng Pháp là công tước Demonpensier, cháu nội vua quân chủ cuối cùng nước Pháp ngày 21/2/1911 đã bỏ ra số tiền 82.000 đồng (lúc đó tô hủ tiếu giá 2 xu) để xây một tòa lâu đài nghỉ mát.
Đây là địa danh gắn liền với các địa danh lân cận nó là Tháp Chăm Pôshanư , chùa Bửu Sơn, Núi Cố, mộ Nguyễn Thông ..v..v . . Lầu Ông Hoàng nằm trên phía tháp Chăm Posanu sau khi leo lên một đoạn đường đèo quanh co .
Mục lục |
[sửa] Miêu tả
Tòa lâu đài trên diện tích 536m2 với quy mô 13 phòng rộng cùng nhiều tiện nghi phụ trợ, như máy phát điện đặt dưới tầng hầm, bể chứa nước lớn xài cả năm, lâu đài được xem hiện đại nhất lúc bấy giờ. Tên gọi Lầu Ông Hoàng có từ đó. Đứng trên chóp lầu của đồi Bà Nài diễm lệ ta mới thấy ông hoàng Pháp có tiền biết chịu chơi. Đố tìm ra địa điểm xây lầu nào đẹp hơn nơi này trên đất hoàng gia Pháp của ông để ông tận hưởng thiên nhiên huyền ảo. Lầu Ông Hoàng hội tụ thắng cảnh biển trời mây nước, cỏ cây. Những chiều biển êm sóng rì rào vỗ bờ cát ghềnh đá dưới chân đồi Bà Nài, Lầu Ông Hoàng rực rỡ nguy nga. Hoàng hôn nắng chiều phản chiếu những bức tượng đá Lầu Ông Hoàng thành khối hồng lộng lẫy. Khối hồng luôn biến màu đậm nhạt theo áng mây hồng trên trời biển Phan Thiết.
[sửa] lịch sử
Lầu Ông Hoàng cũng gắn liền kỷ niệm trận kỳ tập ngày 14/6/1947.
Ngày 23/9/1945 Pháp quay lại xâm lược. Nam Bộ và Bình Thuận đứng lên kháng chiến. Lầu Ông Hoàng dưới mắt xâm lược Pháp là cao điểm lợi hại giúp chúng án ngữ để bảo vệ Phan Thiết. Đánh chiếm Bình Thuận, lập tức Pháp chiếm ngay Lầu Ông Hoàng, xây công sự kiên cố, lô cốt chòi canh trên chóp lầu. Chúng bố trí lực lượng lê dương đủ mạnh, làm mắt thần quan sát phát hiện Việt minh khi tín hiệu từ Lầu Ông Hoàng báo hiệu. Tầm súng kiểm soát ở lầu bắn chặn hiệu quả lực lượng của ta tấn công Phan Thiết và vùng lân cận. Báo Pháp vùng tạm chiếm huyênh hoang: “Lầu Ông Hoàng bất khả xâm phạm”. Sự khoa trương của thực dân Pháp chọc giận vệ quốc đoàn trung đoàn 82 bộ đội địa phương Bình Thuận. Phải tìm mọi cách nhổ cao điểm Lầu Ông Hoàng để thực dân Pháp thấy trên nước Việt Nam không có nơi nào của giặc xâm lược là bất khả xâm phạm. Nhiệm vụ được giao cho đại đội Hoàng Hoa Thám do Nguyễn Minh Châu chỉ huy (sau này là tướng Năm Ngà tư lệnh bộ đội Cực Nam khu 6) cách đánh bằng chiến thuật đặc công.
[sửa] Câu chuyện lịch sử
Một sáng trời đẹp, biển êm, quan La Pheo, trưởng đồn Lầu Ông Hoàng ngồi bên tách cà phê thơm phức xem báo Balê buổi chiều. Bỗng lính trên chòi canh hớt hải chạy xuống báo tin. Qua ống nhòm thấy một toán người ngựa từ Phan Thiết đi đến lầu. Pheo uống vội cà phê quẳng tờ báo lẩm bẩm:
-Theo định kỳ ngày lẻ đâu phải ngày Phan Thiết kiểm tra, có lẽ đây là cú lừa thay đổi lịch để đối phó Việt minh? Toán lính hơn hai mươi lê dương việt gian ung dung đến cổng lầu. Pheo thổi kèn tập họp lính như thường lệ đón đoàn kiểm tra. Bỗng Pheo khựng lại:
-Ủa lạ không phải quan tư Đờ Môrít như mọi lần. Quan nào lạ hoắc thế này? Hay Môrít bị thuyên chuyển đột xuất. Chuyện thay đổi xoành xoạch của binh nghiệp mà! Hẳn là quan mới phá lệ kiểm tra? Hẳn là nó muốn ra oai sớm với Pheo này chăng?
Quan mới ngạo nghễ không thèm xuống ngựa. Cạnh quan mới là một quan ba Pháp sĩ quan tùy tùng, và một quan hai người bản xứ cao to vạm vỡ mặt lạnh như tiền. Lính ở Lầu Ông Hoàng chỉnh tề đội ngũ. Đờ La Pheo hãnh diện ra mắt quan mới cho thổi bài kèn “La mác xây de” cử hành thủ tục kiểm tra. Ngồi trên ngựa quan thanh tra chìa tay đeo găng trắng lắc tay đồn trưởng Pheo lộ vẻ bằng lòng lính lê dương Lầu Ông Hoàng! Nhưng lập tức hắn liếc mắt cho quan bản xứ, trèo lẹ lên chóp canh nơi đặt cây vicke có hai lê dương trực chiến. Bỗng từ chóp canh ba phát súng rulô nổ chát chúa. Pheo kinh ngạc chưa kịp định thần hắn đã thấy quan thanh tra móc túi đưa cho hắn tấm bìa màu hồng. Pheo thao láo nhìn tờ bìa, mặt Pheo xám ngoét-“Việt minh! Việt minh”. Quan thanh tra đanh thép:
-Tất nhiên! Các người mắc bẫy rồi! Hàng sống chống chết. Đất dưới chân Pheo sụt xuống, hắn lạnh toát cả người.
-Tất cả hạ súng! Việt minh đã chiếm Lầu Ông Hoàng. Một số lê dương định chống cự. Nhưng họng súng Bơren Tôm-xông của đặc công Việt minh lên đạn chĩa vào bọn chúng. Cả bọn riu ríu đầu hàng mặt cắt không còn hột máu. Trận đánh trong vòng 16 phút, tốn 3 viên rulô hạ gục 2 lê dương canh cây vicke thu toàn bộ chiến lợi phẩm. Trận kỳ tập Lầu Ông Hoàng vào ngày 14/6/1947, sau hai năm kể từ ngày giặc Pháp ở Phan Thiết gọi “bóng ma Việt Minh”. Trận đánh có một không hai táo bạo kỳ thú vì đặc công Bình Thuận đóng kịch cứ như thật, tài tình thủ vai không mảy may sơ suất. Trận đánh rúng động tận hang ổ thực dân ở Sài Gòn-Paris,tạo niềm tin chiến thắng cho quê hương Bình Thuận. Từ đó về sau dân ít gọi Lầu Ông Hoàng mà gọi thành: Chiến thắng Lầu Ông Hoàng.
[sửa] Lầu Ông Hoàng trong thi ca
- Vì không hướng nơi trầm hương vắng lặng
Nên hồn bay vùn vụt tới trăng sao
Sóng gió nổi rần rần như địa chấn
Và muôn ngàn thần phách ngã lao đao
Để rồi đau đớn:
Ta nằm giữa vũng trăng đêm ấy
Sáng dậy điên cuồng mửa máu ra
Bài thơ này là bài "Tình trăng" của chàng thi sĩ say trăng Hàn Mạc Tử điên dại gởi cho người yêu mộng mị Thương Thương thành huyết lệ ở Lầu Ông Hoàng.
[sửa] Lầu Ông Hoàng với chuyện tình Hàn Mạc Tử và Mộng Cầm
Nhắc đến Lầu Ông Hoàng là nhắc đến nhà thơ " Hàn Mạc Tử " - bởi lẽ Lầu Ông Hoàng là nơi hẹn hò và nơi ngắm trăng của Hàn Mạc Tử và Mộng Cầm . Câu nói của Mộng Cầm nói lên tất cả về câu chuyện tình lãng mạn này và là nơi hẹn hò yêu đương của họ :
Một dịp thứ bảy đi chơi lầu Ông Hoàng, anh thổ lộ mối tình với tôi. Tôi có trả lời anh: Chắc là không thể đi đến chỗ trăm năm được, tôi nói trước để anh đừng hy vọng. Anh hỏi lý do. Tôi viện lẽ tôn giáo khác nhau, nhưng thật ra vì biết Hàn Mặc Tử mang chứng bệnh hiểm nghèo, không thể sống lâu được, ý tôi muốn một người chồng mạnh khỏe, tráng kiện . ( Tạp chí Phổ Thông số 63, ra ngày 15/8/1961 )
[sửa] Lầu Ông Hoàng trong ca khúc
- Hàn Mạc Tử - ca khúc của Trần Thiện Thanh - Trình bày : Thanh Tuyền - Chế Linh
Thơ:
Ai mua trăng, tôi bán trăng cho
Trăng nằm im trên cành liễu đợi chờ
Ai mua trăng, tôi bán trăng cho
Chẳng bán tình duyên ước hẹn hò.
Đường lên dốc đá nửa đêm trăng tà nhớ câu chuyện xưa
Lầu ông Hoàng đó thuở nào chân
Hàn Mặc Tử đã qua
Ánh trăng treo nghiêng nghiêng, bờ cát dài thêm hoang vắng
Tiếng chim kêu đau thương, như nức nở dưới trời sương
Lá rơi rơi đâu đây sao cứ ngỡ bước chân người tìm về giữa đêm buồn
Đường lên dốc đá nhớ xưa hai người đã một lần đến
Tình yêu vừa chớm xót thương cho chàng cuộc sống phế nhân
Tiếc thay cho thân trai, một nửa đời chưa qua hết
Trách thay cho tơ duyên chưa thắm nồng đã vội tan
Hồn ngất ngư điên cuồng cho trời đất cũng tang thương, mà khổ đau niềm riêng.
Hàn Mạc Tử xuôi về quê cũ, dấu thân nơi nhà hoang
Mộng Cầm hỡi thôi đừng thương tiếc, tủi cho nhau mà thôi
Tình đã lỡ xin một câu hứa, kiếp sau ta trọn đôi
Còn gì nữa thân tàn xin để một mình mình đơn côi.
Tìm vào cô đơn đất Quy Nhơn gầy đón chân chàng đến
Người xưa nào bíêt, chốn xưa ngập đường pháo cưới kết hoa
Chốn hoang liêu tiêu sơ Hàn âm thầm nghe trăng vỡ
Xót thương thân bơ vơ, cho đến một buôỉ chiều kia
Trơì đất như quay cuồng khi hồn phách vút lên cao
Mặc Tử nay còn đâu?
Trăng vàng ngọc, trăng ân tình chưa phỉ
Ta nhìn trăng, khôn xiết ngậm ngùi trăng...
[sửa] Tình trạng
Mộ Nguyễn Thông,Tháp Chăm Pôshanư hoang phế và có phần xuống cấp (hai di tích văn hóa lịch sử này cách Lầu Ông Hoàng không xa), Lầu Ông Hoàng bị cỏ dại lấn át . Lầu Ông Hoàng ngày nay dường như muốn biến mất khỏi danh sách các danh thắng vì sự xuống cấp và hoang phế . Hoang vắng cỏ dại, di tích rệu rã trơ gạch đó chính là di tích văn hóa lịch sử nổi tiếng “Chiến thắng Lầu Ông Hoàng”. Tuy các hầm chứa nước được trùng tu nhưng không ai đoái hoài chăm sóc đã bỏ mặc cho bụi bặm cỏ dại bám đầy. Bia đá ngày nào đề thơ Hàn Mặc Tử đã thành gạch vụn. Lầu trăng Hàn Mặc Tử làm thơ rệu rã nguy cơ sụp đổ bất kỳ lúc nào .Thật sự Lầu Ông Hoàng đang bị tàn phá nghiêm trọng.
[sửa] Tham Khảo
- Bửu Ngôn - Du Lịch Ba Miền - Tr.56 - Phan Thiết - Nhà xuất bản Văn Hóa Thông Tin .
- Mộng Cầm và chuyện tình yêu - Tạp chí Phổ Thông số 63, ra ngày 15/8/1961 )
- Trần Đình Thu - Hàn Mạc Tử - Nhà thơ có số phận kỳ lạ - Việt báo
- Nhiều tác giả - Lầu Ông Hoàng - Báo Bình Thuận Tr.12
- Phan Minh Châu - Những đề tài thuyết minh lạ - Phan Thiết - Sapaco Tourist .
