Rainer Maria Rilke

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Rainer Maria Rilke
Sinh 4 tháng 12, 1875
Praha, Bohemia
Mất 29 tháng 12 năm 1926
Thụy Sĩ
Công việc nhà thơ, tiểu thuyết
Quốc gia Áo
Giai đoạn sáng tác 1894 - 1925


Rainer Maria Rilke (tên đầy đủ: René Karl Wilhelm Johann Josef Maria Rilke; 4 tháng 12 năm 187529 tháng 12 năm 1926) là một nhà thơ Áo viết bằng tiếng Đức, một trong những nhà thơ lớn nhất của thế kỉ 20.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Clara Westhoff

Rainer Maria Rilke sinh ở Praha, Bohemia (thời đó là Áo-Hung, nay là Cộng hoà Séc) trong một gia đình công chức. Tuổi thơ sống ở Praha, sau đó ở München), Berlin, Paris, Thụy Sĩ. Học văn học, lịch sử nghệ thuật, triết học ở Đại học Praha, Đại học München, Đại học Berlin. Những tập thơ đầu tiên, Leben und Lieder (Cuộc đời và những bài ca, 1894); Traumgekrönt (Những giấc mộng đăng quang, 1897)..., là sự thể hiện những đề tài của chủ nghĩa suy đồi cuối thế kỉ 19. Sau 2 chuyến đi sang Nga (năm 1897 và 1900) Rilke gặp Lev Nikolayevich Tolstoy và chịu sự ảnh hưởng của văn học Nga, chuyển sang khuynh hướng nhân đạo trong sáng tác. Năm 1901 cưới Clara Westhoff và sinh con gái trong năm này, sau đó chuyển sang sống ở Pháp. Thế chiến thứ nhất xảy ra, Rilke tham gia quân đội một thời gian, sau đó sống ở München, năm 1919 sang Thụy Sĩ. Năm 1921 sống ở Muzot, hoàn thành Duineser Elegien (Những khúc bi ca Duineser) viết dở từ năm 1912 và viết Die Sonette an Orpheus (Sonnet gửi Orpheus). Từ năm 1923 vì lý do sức khoẻ phải sống ở khu điều dưỡng Territet bên hồ Genève. Các bác sĩ không chẩn đoán đúng bệnh tình, chỉ trước khi chết không lâu mới xác định ra đó là bệnh máu trắng. Hậu quả là Rilke qua đời ngày 29 tháng 12 năm 1926. Nhà thơ tự chọn cho mình câu thơ khắc trên bia mộ:

Rose, oh reiner Widerspruch, Lust,
Niemandes Schlaf zu sein unter soviel Lidern.
Hoa hồng, ôi vẻ hai mặt trắng trong, đỏng đảnh
Làm một giấc mộng không của ai dưới gánh nặng của bao đời.

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

Thơ
  • Leben und Lieder (Cuộc đời và những bài ca, 1894)
  • Traumgekrönt (Những giấc mộng đăng quang, 1897)
  • Advent (1898)
  • Erste Gedichte (Những bài thơ đầu tiên, 1903)
  • Mir zur Feier (Cho tôi trong ngày lễ, 1909)
  • Buch der Bilder (Quyển sách những hình tượng, 1902)
  • Stundenbuch (Nhà nguyện, 1905)
  • Neue Gedichte (Những bài thơ mới, 1907-08)
  • Duineser Elegien (Những khúc bi ca Duineser, 1912/1922)
  • Die Sonette an Orpheus (Sonnet gửi Orpheus, 1923)
  • Das Marien-Leben (Cuộc đời của trinh nữ Marie, 1912)
  • Die Weise von Liebe und Tod des Kornets Christoph Rilke, (Bài ca về tình yêu và cái chết của Kornets Christoph Rilke 1906).
Văn xuôi
  • Die Aufzeichnungen des Malte Laurids Brigge (Những ghi chép Malte Laurids Brigge 1910)

Một vài bài thơ[sửa | sửa mã nguồn]

Bầu trời đêm và sao rụng
 
Bầu trời đêm mờ mờ trong ánh bạc
Đêm muốn khoe vẻ đặc biệt của mình
Ta thật xa, để cùng đêm hoà nhập
Và quá gần, để không hiểu về đêm.
 
Ngôi sao rụng!... Và em hãy vội nhìn
Em hãy đoán ra trong giờ phút ấy…
Điều gì “có” và “không” chốn trần gian
Ai có lỗi? Ai người không có lỗi?…
 
Mùa thu
 
Những chiếc lá rơi từ cõi xa xăm
Có vẻ như vườn địa đàng héo úa
Để lá rơi, rơi rụng xuống trên đồng.
 
Và trong đêm rơi xuống giữa cô đơn
Trái đất nặng, từ trời sao mờ tỏ.
 
Ta đang rơi. Muôn đời nay vẫn thế
Sự rụng rơi hiện trong ánh mắt người.
 
Nhưng dường như tất cả rụng rơi này
Có ai đấy trong tay mình giữ lại.
 
Buổi tối
 
Trang phục buổi tối thay đổi dần dần
Em đang nhìn biến đổi trong tĩnh lặng
Hai thế giới tan biến trước mắt em:
Một bay lên, một – nặng nề đổ xuống.
 
Và em không thuộc về thế giới nào
Em từ giã mặt đất này muôn thuở
Không thuộc bóng tối ngôi nhà lặng lẽ
Cũng không thuộc về ánh sáng của sao.
 
Chẳng có cách nào khác cho em đâu
Là nhận thức và vạch đường giới hạn
Trong cuộc đời chật hẹp và rộng lớn
Em đổi thay – khi là đá, khi sao.
Bản dịch của Nguyễn Viết Thắng
Nachthimmel und Sternenfall
 
Der Himmel, groß, voll herrlicher Verhaltung,
ein Vorrat Raum, ein Übermaß von Welt.
Und wir, zu ferne für die Angestaltung,
zu nahe für die Abkehr hingestellt.
 
Da fällt ein Stern! Und unser Wunsch an ihn,
bestürzten Aufblicks, dringend angeschlossen:
Was ist begonnen, und was ist verflossen?
Was ist verschuldet? Und was ist verziehn?
 
Herbst
 
Die Blätter fallen, fallen wie von weit,
als welkten in den Himmeln ferne Gärten;
sie fallen mit verneinender Gebärde.
 
Und in den Nächten fällt die schwere Erde
aus allen Sternen in die Einsamkeit.
 
Wir alle fallen. Diese Hand da fällt.
Und sieh dir andre an: es ist in allen.
 
Und doch ist Einer, welcher dieses Fallen
unendlich sanft in seinen Händen hält.
 
Abend
 
Der Abend wechselt langsam die Gewänder,
die ihm ein Rand von alten Bäumen hält;
du schaust: und von dir scheiden sich die Länder,
ein himmelfahrendes und eins, das fällt;
 
und lassen dich, zu keinem ganz gehörend,
nicht ganz so dunkel wie das Haus, das schweigt,
nicht ganz so sicher Ewiges beschwörend
wie das, was Stern wird jede Nacht und steigt -
 
und lassen dir (unsäglich zu entwirrn)
dein Leben bang und riesenhaft und reifend,
so dass es, bald begrenzt und bald begreifend,
abwechselnd Stein in dir wird und Gestirn.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]