Sơn Nam (nhà văn)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Sơn Nam
Nhà văn Sơn Nam (1926-2008)
Bút danh Sơn Nam
Công việc nhà văn, nhà báo, nhà khảo cứu văn hóa
Quốc gia Việt Nam
Dân tộc Kinh
Quốc tịch Việt Nam
Giai đoạn sáng tác 1945-2008
Tác phẩm nổi bật Hương rừng Cà Mau

Sơn Nam (1926 - 2008) là một nhà văn, nhà báo, nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam nổi tiếng.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ông tên thật là Phạm Minh Tài sinh ngày 11 tháng 12 năm 1926, tại làng Đông Thái, quận An Biên, tỉnh Rạch Giá (nay thuộc xã Đông Thái, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang). Do sự nhầm lẫn của nhân viên hộ tịch, tên khai sinh của ông bị viết sai thành Phạm Minh Tày.

Thuở nhỏ ông học tiểu học tại quê nhà, rồi học trung học tại Cần Thơ. Năm 1945, ông tham gia Thanh niên Tiền phong, giành lấy chính quyền ở địa phương, rồi lần lượt tham gia công tác ở Hội Văn hóa cứu quốc tỉnh, phòng Chính trị Quân khu, phòng Văn nghệ Ban Tuyên huấn Xứ ủy Nam Bộ. Bút danh Sơn Nam ra đời trong thời gian này, để tưởng nhớ người phụ nữ Khmer đã cho ông bú mớm thời thơ ấu (Sơn là một họ lớn của người Khmer, Nam là để nhắc nhớ mình là người phương Nam)[1]. Sau Hiệp định Genève 1954, ông về lại Rạch Giá.

Năm 1955, ông lên Sài Gòn cộng tác với các báo: Nhân loại, Công Lý, Ánh sáng, Tiếng chuông, Lẽ sống...

Năm 1960-1961, bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa bắt giam ở nhà lao Phú Lợi (Thủ Dầu Một, Bình Dương)[2]. Ra tù, ông tiếp tục làm báo, viết văn và khảo cứu về Nam Bộ. Sau 1975, ông tiếp tục hoạt động trên lĩnh vực văn hóa văn nghệ. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.

Nhà văn Sơn Nam đã viết nên nhiều tác phẩm dấu ấn, ông được nhiều người gọi yêu là "ông già Nam Bộ", "ông già Ba Tri", "ông già đi bộ’, "pho từ điển sống về miền Nam" hay là "nhà Nam Bộ học". Toàn bộ các sáng tác của ông được Nhà xuất bản Trẻ tại thành phố Hồ Chí Minh mua bản quyền. Ông qua đời ngày 13 tháng 08 năm 2008 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Danh mục sách[sửa | sửa mã nguồn]

Tên NXB trước 1975 NXB sau 1975
Chuyện xưa tích cũ
(viết chung với Tô Nguyệt Đình)

Khai Trí 1958
Rạng Đông 1961
NXB Phụ Nữ 2002
Tìm hiểu đất Hậu Giang Phù Sa 1959
Hương rừng Cà Mau Phù Sa 1962
Lá Bối 1967
Trí Đăng 1972
NXB Trẻ 1997 - nay
Chim quyên xuống đất Phù Sa 1963 NXB Trẻ 2001
Hình bóng cũ Phù Sa 1964
Vọc nước giỡn trăng Thời Mới 1965
Truyện ngắn của truyện ngắn Phù Sa 1967
Nói về miền Nam Lá Bối 1967
Vạch một chân trời 1968 NXB Văn Nghệ 1988
Xóm Bàu Láng Gái Đẹp 1968
Gốc cây - Cục đá & Ngôi sao
(Thú chơi cây kiểng non bộ)
1969
phụ bản tạp chí Văn 1973
NXB Đà Nẵng 1990
Bà chúa Hòn Kỷ Nguyên 1969 NXB Long An 1989
Văn minh miệt vườn An Tiêm 1970 NXB Văn Hoá 1992
Người bạn triệu phú Khai Trí 1971
Thiên Địa Hội và cuộc Minh Tân Phù Sa 1971
Lịch Sử khẩn hoang Miền Nam Đông Phố 1973 NXB Văn Nghệ 1994
NXB Trẻ 1997
Cá tính của miền Nam Đông Phố 1974 NXB Trẻ 2000
Phong trào Duy Tân ở Bắc Trung Nam Đông Phú 1975
Bến Nghé xưa NXB Văn nghệ TP.HCM 1981
NXB Trẻ 1997
Đất Gia định xưa NXB Văn nghệ TP.HCM 1984
NXB Trẻ 1997
Đồng bằng sông Cửu Long, nét sinh hoạt xưa NXB TP.HCM 1985
Lịch sử An Giang NXB An Giang 1989
Người Sài Gòn 1990
NXB Trẻ 1997
Theo chân người tình NXB TP.HCM 1991
Chuyện tình một người thường dân NXB Trẻ 1990
Dạo chơi tuổi già Dạo chơi - NXB Trẻ 1994
Tuổi già - NXB Văn Học 1997
Lăng ông bà Chiểu và lễ hội văn hoá dân gian NXB Long An 1994
Đình miễu & lễ hội dân gian miền Nam NXB TP.HCM 1992
NXB Đồng Tháp 1994
Một mảnh tình riêng NXB Văn Nghệ 1993
Âm dương cách trở NXB Trẻ 1993
Thuần phong mỹ tục Việt Nam
(Quan, hôn, tang, tế)
NXB Đồng Tháp 1994
Giới thiệu Sài Gòn xưa NXB Kim Đồng 1995
Biển cỏ miền Tây NXB Văn Học 1995
NXB Văn Nghệ 2000
Nghi thức lễ bái của người Việt Nam NXB Trẻ 1997
Danh thắng miền Nam NXB Đồng Tháp 1998
Ấn tượng 300 năm NXB Trẻ 1998
Tiếp cận đồng bằng sông Cửu Long NXB Trẻ 2000
Hồi ký Sơn Nam NXB Trẻ 2001 - 2002

Ghi nhận công lao[sửa | sửa mã nguồn]

Sơn Nam là một tâm hồn lạc lõng trong thế giới buyn-đinh và Mercedes, trong thế giới triết hiện sinh, tranh trừu tượng và nhạc tuýt. Nhưng đó là một tâm hồn đẹp không biết bao nhiêu, đẹp cái vẻ đẹp của lọ sứ Cảnh Đức Trấn ở Giang Tây (có khác lọ hoa Ý Đại Lợi ngày nay), và ít được người đời thưởng thức hơn là họ đã thưởng thức một tiểu thuyết gia chuyên viết về chuyện tình chẳng hạn. Nhưng phải nhìn nhận rằng, cái đẹp Sơn Nam bất hủ...
Không chỉ cống hiến trong văn chương, ông (Sơn Nam) còn được xem là người có công khai phá, khảo cứu và sưu tầm văn hóa mảnh đất Nam Bộ. Vì vậy, không phải hiển nhiên mà người ta trân trọng gọi ông là "nhà Nam Bộ học" hay ông già Ba Tri...
Sơn Nam là một trong số những nhà văn từng sống ở đô thị miền Nam nhưng tác phẩm vẫn được in liền mạch sau giải phóng, điều đó không phải dễ. Trước hết, tác phẩm của Sơn Nam không thuộc dạng a dua. Sống dưới chế độ ấy mà tránh được lối viết ấy quả là rất cao tay. Có lần người viết bài này hỏi vậy, Sơn Nam cười nhẹ, cũng chẳng giỏi giang gì đâu mà tôi chủ yếu viết về phong tục, về lịch sử khai khẩn đất đai Nam Bộ, và nếu là truyện thì đi vào tầng lớp nông dân, dân nghèo thành thị.

Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghiệp sáng tác, những trang viết của ông không đơn thuần là sự giải trí cho độc giả mà còn là những khảo cứu, khám phá về mảnh đất phương Nam. Là người Nam Bộ chính gốc nên nhà văn Sơn Nam là người am hiểu quá trình hình thành dải đất này. Những sáng tác của ông mang hơi thở của thiên nhiên, của văn hóa và con người Nam Bộ được thể hiện qua giọng văn giản dị, mộc mạc...

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ "Ông già đi bộ" Sơn Nam không còn nữa
  2. ^ Theo Hỏi đáp về Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh, Nxb Trẻ, 2006, tr. 63.
  3. ^ Tạp văn Gốc cây, Cục đá & Ngôi sao. Nhà văn Sơn Nam qua đời, VnExpress.
  4. ^ Vĩnh biệt nhà văn Sơn Nam, Lê Phương, Dân Trí.
  5. ^ Sơn Nam - Người của nhiều thời, Vannghesongcuulong.org.vn.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]