Trận Sedan
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.jpg)
|
|||||
Trận Sedan là một trận chiến trong thời kỳ Chiến tranh Pháp-Phổ ngày 1 tháng 9 năm 1870. Kết quả trận chiến là việc bắt giữ hoàng đế Napoléon III cùng với đội quân của ông và trên thực tế đã quyết định thế trận ưu thế thuộc về Phổ và các đồng minh, dù giao chiến vẫn tiếp tục khi nền Đệ tam Cộng hòa Pháp ra đời và quân Phổ - Đức càng tiến thêm vào đất Pháp[1]. Chiến thắng huy hoàng tại Sedan trở thành một trong những trận đánh hủy diệt tiêu biểu trong suốt chiều dài lịch sử quân sự Phổ - Đức.[2] Thắng lợi vinh quang ấy thể hiện tài năng lập kế hoạch xuất sắc của Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Phổ là Thống chế Helmuth von Moltke Lớn.[3] Đại thắng ấy cũng chứng tỏ hiệu quả của việc huấn luyện quân sự ở Phổ, và được trào lưu chủ nghĩa dân tộc Đức xem là một trong vô số cống hiến quý báu của "Tổ quốc" cho tiến trình lịch sử nhân loại. [1][4]
Với ý nghĩa rất to lớn, trận Sedan có hồi được xem là chiến thắng vĩ đại nhất trong lịch sử Đức.[5][6] Đối với Vương triều Bonaparte của Pháp, chiến bại thê thảm này còn ghê gớm hơn cả trận Waterloo hồi năm 1815.[7] Kể từ sau chiến bại thê lương này, người Pháp không bao giờ dám thiết lập một Đế chế nào nữa. [8]
Diễn biến [sửa]
Napoléon III, cùng Thống chế Mac-Mahon, thành lập Đạo quân Châlons tiến về Metz để giải nguy cho Thống chế Bazaine. Napoléon III đích thân chỉ huy quân đoàn với Thống chế Mac-Mahon, hành binh theo cánh trái theo hướng biên giới Bỉ để tránh đụng độ với các lực lượng Phổ trước khi quặt về hướng nam để hội quân với Bazaine.
Quân Phổ, dưới quyền chỉ huy của Thống chế, bá tước Helmuth von Moltke, tận dụng sự yếu kém của cuộc hành binh này để kẹp quân Pháp trong một gọng kìm. Để lại Đệ nhất và đệ nhị đại quân Phổ tiếp tục vây hãm Metz, Moltke thành lập Đạo quân sông Meuse dưới sự chỉ huy của Hoàng thân Sachsen bằng cách tách ra 3 quân đoàn từ các cánh quân này, rồi đưa đạo quân này cùng Đệ tam đại quân Phổ tiến lên hướng bắc cho tới khi bắt kịp quân Pháp tại Beaumont ngày 30 tháng 8. Sau một trận kịch chiến, quân Pháp mất 5.000 người và 40 khẩu pháo, phải rút về Sedan. Sau khi vừa tập hợp lại lực lượng, Đạo quân Châlons đã ngay lập tức bị các đạo quân Phổ hợp vây. Napoléon III hạ lệnh nhanh chóng phá vây. Do Thống chế Mac-Mahon bị thương một ngày trước đó, tướng Auguste-Alexandre Ducrot nắm quyền chỉ huy quân Pháp.
Ngày 1 tháng 9 năm 1870, trận chiến mở màn khi Đạo quân Châlons, với 202 tiểu đoàn bộ binh, 80 khối kỵ binh và 564 pháo, tấn công Đệ tam đại quân Phổ và Đạo quân sông Meuse với tổng cộng 222 tiểu đoàn bộ binh, 186 khối kỵ binh và 774 pháo. Tướng De Wimpffen, chỉ huy Quân đoàn 5 dự bị, hy vọng mở cuộc tấn công kết hợp bộ binh và kỵ binh vào Quân đoàn 11 Phổ, nhưng tới 11 giờ, pháo binh Phổ gây tổn thất nặng nề cho quân Pháp trong khi ngày càng nhiều quân Phổ tiến về chiến trường. Kỵ binh Pháp, chỉ huy bởi tướng Marguerite, xung phong ba lần vào làng Floing gần đó, nơi Quân đoàn 11 Phổ tập trung. Tướng Marguerite bị giết ngay từ cuộc xung phong đầu tiên khi đang chỉ huy kỵ binh, và hai cuộc xung phong kế tiếp cũng bị đẩy lui với tổn thất rất nặng nề.
Tới cuối ngày, khi hy vọng phá vây không còn, Napoléon III hủy bỏ lệnh tấn công. Quân Pháp mất hơn 17.000 người chết và bị thương, với 21.000 người bị bắt sống. Quân Phổ mất 2.320 người bị giết, 5.980 bị thương và 700 người bị bắt hoặc mất tích. Thực chất, điềm báo về thảm bại ở Sedan đã có thể được tìm thấy trong lá thư Hoàng đế Pháp gửi cho Hoàng hậu : [9]
| “ | Ta thà chết còn hơn là phải chứng kiến một cuộc đầu hàng nhục nhã như vậy. | ” |
|
—Napoléon III |
||
Kết cục [sửa]
Ngày hôm sau, ngày 2 tháng 9, Napoléon III đầu hàng và bị bắt làm tù binh cùng 104.000 binh lính Pháp. Đó là một chiến thắng toàn diện với quân Phổ, vì họ không những bắt làm tù binh hoàn toàn quân đội Pháp, mà cả Hoàng đế nước Pháp. Thắng trận Sedan là người Phổ đã thắng trong cuộc chiến tranh. Với đạo quân Pháp bị cầm chân và vây hãm trong thành phố Metz, người Pháp không còn lực lượng nào có thể cản nổi sức tấn công của quân Phổ, tuy vậy cuộc chiến sẽ vẫn còn tiếp diễn trong 5 tháng nữa.
Trận Sedan được xem là một trong những trận đánh quan trọng nhất trong lịch sử thế giới cận đại.[10] Con đường cho sự thống nhất nước Đức đã rộng mở theo sau đại thắng Sedan và sự đầu hàng của Napoléon III. Và, bốn thắng sau chiến thắng vang dội ấy, tại cung điện Versailles, Wilhelm I đã đăng ngôi Hoàng đế nước Đức (Deutscher Kaiser). [11]
Với ý nghĩa trọng đại, chiến thắng vang dội của Quân đội Đức ở Sedan luôn được kỷ niệm hằng năm sau đó.[12] Đối với Thủ tướng Otto von Bismarck, lễ kỷ niệm chiến thắng Sedan là rất hệ trọng, thôi thúc chủ nghĩa yêu nước Đức. [13]
Chú thích [sửa]
- ^ a b Louis Leo Snyder, The dynamics of nationalism: readings in its meaning and development, các trang 120-127.
- ^ Raymond Aron, Clausewitz: philosopher of war, trang 263
- ^ Peter Young, Rand McNally and Company, The Victors, trang 6
- ^ Louis Leo Snyder, The dynamics of nationalism: readings in its meaning and development, trang 165
- ^ Bernhard Bülow (Fürst von), Memoirs of Prince von Bülow ..., Tập 1, trnag 156
- ^ Bernhard Bülow (Fürst von), Memoirs of Prince von Bülow ..., Tập 1, trnag 564
- ^ Stephen J. Lee, Aspects of European history, 1789-1980, trang 24
- ^ Stephen J. Lee, Aspects of European history, 1789-1980, trang 43
- ^ R. S. Alexander, Europe's Uncertain Path 1814-1914: State Formation and Civil Society, trang 157
- ^ Lynda G. Adamson, Literature Connections to American History, K-6: Resources to Enhance and Entice, Tập 1, trang 145
- ^ germany a companion to german sutdies, các trang 247-249.
- ^ Anna von der Goltz, Hindenburg: Power, Myth, and the Rise of the Nazis, các trang 14-19.
- ^ R. S. Alexander, Europe's Uncertain Path 1814-1914: State Formation and Civil Society, trang 174
 |
Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về Trận Sedan. |
