Văn Ương

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Văn Ương (Trung văn giản thể: 文鸯; Trung văn phồn thể: 文鴦, 238 – 291), tên gốc là Văn Thục (文俶 [1] hay 文淑 [2]), tự Thứ Khiên, tên lúc nhỏ là Ương [3], người huyện Tiếu, nước Bái [4], tướng lĩnh cuối Tam Quốc, đầu Tây Tấn.

Văn Ương xuất hiện trong Tam quốc diễn nghĩa từ hồi 110, hình tượng của ông được mô tả gần sát với sử sách.

Tham gia loạn Vô Khâu Kiệm[sửa | sửa mã nguồn]

Văn Ương là con thứ (không rõ bao nhiêu) của Dương Châu thứ sử, Tiền tướng quân Văn Khâm nước Ngụy, cùng cha giữ Dương Châu chống lại quân Ngô. Khâm kiêu dũng thiện chiến, lại là đồng hương của họ Tào, rất được Đại tướng quân Tào Sảng yêu mến. Khâm cậy quyền thế của Sảng, có nhiều hành vi xấc láo. Năm Chánh Thủy thứ 10 (249), Tư Mã Ý lật đổ Tào Sảng, Khâm cùng bọn Vô Khâu Kiệm, Hạ Hầu Huyền,… mất đi chỗ dựa; lại thêm Khâm nhiều lần nói dối thực tế chiến trường, bị Tư Mã Sư từ chối phong thưởng [5] nên đâm ra bất mãn.

Năm Gia Bình thứ 6 (254), Tư Mã Sư phế Ngụy đế Tào Phương. Tháng giêng năm Chánh Nguyên thứ 2 (255), Trấn đông đại tướng quân Vô Khâu Kiệm cùng Văn Khâm khởi binh thảo phạt Tư Mã Sư. Vô Khâu Kiệm lệnh cho Văn Khâm tập kích Đặng Ngải ở Nhạc Gia [6]. Không ngờ Tư Mã Sư đã ngầm soái quân từ Nhữ Dương đến Nhạc Gia, Văn Khâm thấy đại quân thì kinh hãi, nhưng Văn Ương mới 18 tuổi, dũng trùm ba quân, lại khuyên cha nhân lúc quân Ngụy chưa đứng vững mà tấn công. Khâm cùng Ương nhân đêm tối, chia 2 đường tập kích Ta Mã Sư.

Ương đến trước trại, nổi trống ầm ĩ, gọi tên Tư Mã Sư, khiến quân Ngụy chấn động. Sư mới cắt cái bướu trên mắt, nay kinh sợ đến nỗi vết thương vỡ ra, nhưng phải ôm đầu mà chịu, vì sợ rối lòng quân. Ương đợi đến khi trời sáng, không thấy Khâm đến, đành rút lui.

Lúc này Khâm muốn lui quân về Thọ Xuân [7]. Ương đưa hơn 10 kỵ binh xông vào quân Ngụy, đánh giết 1 hồi mới bỏ đi. Truy binh của Tư Mã Sư đuổi đến, ông đơn thương độc mã đón đánh, sát thương hơn trăm người, tiến lui 5, 6 bận, quân Ngụy không dám đến gần nữa [8].

Tham gia loạn Gia Cát Đản[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi Vô Khâu Kiệm thất bại, Ương theo cha đầu hàng Đông Ngô. Tháng 5 năm Cam Lộ thứ 2 (257), Gia Cát Đản liên kết Đông Ngô chống lại họ Tư Mã, nước Ngô lệnh cho cha con Khâm cùng bọn Toàn Đoan, Đường Tư vào Thọ Xuân giúp Đản.

Tháng giêng năm sau (258), tình thế trở nên bất lợi, Đản nghi kỵ rồi giết chết Khâm. Ương cùng em trai Hổ nghe tin, muốn tấn công Đản, nhưng bộ hạ đều không theo. 2 anh em trèo tường ra ngoài, đầu hàng Tư Mã Chiêu.

Tư Mã Chiêu bỏ qua thù xưa, cho 2 người làm tướng quân, ban tước Quan Nội hầu, sai họ lĩnh mấy trăm kỵ binh, đi gọi hàng người trong thành Thọ Xuân.

Sau khi thành phá, Chiêu cho phép anh em Ương chôn cất cha, còn cấp cho họ bò, xe.

Phục vụ nhà Tây Tấn[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 3 năm Hàm Ninh thứ 3 (277) nhà Tấn, Ương dời làm Bình lỗ hộ quân, Đô đốc quân đội 3 châu Lương, Tần, Ung đánh phá thủ lĩnh Tiên TiThốc Phát Thụ Cơ Năng, thu hàng 20 vạn người Hồ.

Trong những năm Thái Khang (280 – 289), ông được nhiệm mệnh làm Đông Di hiệu úy, Giả tiết. Vào lúc cáo từ lên đường, Tấn Vũ đế gặp Ương, nhớ lại việc của Tư Mã Sư năm xưa, không vui, mượn cớ dùng vào việc khác để bãi miễn quan chức của ông.

Tháng 3 năm Vĩnh Bình đầu tiên (291) đời Huệ đế, cháu ngoại của Gia Cát Đản là Đông An vương Tư Mã Diêu vu cáo Ương cùng ngoại thích Dương Tuấn mưu phản, bị tru di tam tộc.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Theo Trần Thọ, "Tam quốc chí"
  2. ^ Theo Can Bảo, "Tấn kỷ"; La Quán Trung, "Tam quốc diễn nghĩa"
  3. ^ Bùi Tùng Chi dẫn từ Tôn Thịnh, "Ngụy thị xuân thu"; Lý Phưởng (chủ biên), "Thái Bình ngự lãm", quyển 275 dẫn từ Can Bảo, "Tấn kỷ"; Đổng Cáo (chủ biên), "Khâm định toàn Đường văn", "Tặng thái úy Hàn Doãn trung thần đạo bi"
  4. ^ Nay là Bạc Châu, An Huy
  5. ^ Theo Tam quốc chí, Tư trị thông giám
  6. ^ Nay là Hạng Thành, Hà Nam
  7. ^ Nay là huyện Thọ, An Huy
  8. ^ Tấn thư không chép đoạn này, nhưng Tam quốc chí thì có